Delhi Türk Sultanlığı

Hindistan’daki, Müslüman Gurlu Devletinin komutanlarından Kutbeddin Aybeg tarafından Delhi’de kurulan Türk devleti. Bu devlete; Mu’izzîler, Halacîler, Tuğluklar ve Seyyîdler olmak üzere dört Türk sülâlesi, birbiri arkasından hâkim oldular.

Delhi Türk Sultanlığı hakkında detaylı bilgi

Delhi Türk Sultanlığı (1206-1413), Gur hükümdarı Muizzüddin Muhammedin 1192de kuzey Hindistana vali tayin ettiği Kutbüddin Aybeg tarafından kurulmuştur (1206). Daha vali iken Aligarhı, Benaresi ve ünlü Bihar kalesini ele geçirmiş olan Aybeg, Lahor ile Pencab bölgesini de Tacüddin Yıldızdan aldı. 1210da atından düşerek öldüğü zaman Bedaunda damadı İl-tutmuş, Ucda öteki damadı Kabaca, Bengalde onun tayin ettiği Kaymaz bulunuyordu.

Aybegin erkek çocuğu yoktu. Şemsüddin İl-tutmuş, bütün kuzey Hindistanı elinde toplayarak "Şemsiyye"hanedanını kurdu (1211-1266). Devleti, Delhi başkenti olmak üzere, büyük kısmı ile Pencabı, Multanı, Lahoru ve kuzeyde Gazneye kadar uzanan bölgelere ihtiva ediyordu. Celaleddin Harezmşaha karşı ülkesini koruyan ve Moğollardan kaçan kalabalık Türk kitlelerini memleketine kabul etmek suretiyle, kuzey Hindistanda Türk kültür hayatının devamını sağlayan İl-tutmuş, 1235 yılına kadar Bengal, Gwaliordan başka Uccaynı da kendine bağladı ve Halife kendisini "Hindistan Sultanı" olarak tanıdı (1229). Ölümünden (1236) sonra, kaabiliyetsiz oğlunun yerine kızı Raziyye Sultan oldu (1236-1239).

Fakat, babasının yetiştirmiş olduğu "Çihigan" diye anılan kırk kumandan karışıklık çıkardılar. Bunlar otorite tanımaz kimseler olmakla beraber yurtlarına Moğolları sokmayacak kadar vatansever idiler. Nihayet Şemsiyye ailesinden Nasırüddin Mahmud inzibatı sağlamak için 40lardan Uluğ Han diye anılan Balabanı iş başına getirdi. Naib sıfatiyle faydalı işler gören Balaban, Mahmudun 1266da ölümü ile kendisi Delhi sultanı oldu.

Moğol hücumlarını durdurdu, Lahordan Moğol baskısını uzaklaştırdı, memleketi imar etmeğe çalıştı. Yerine torunu geçti (1287-1290). Fakat kısa zamanda iktidar devletin askeri gücünü meydana getiren Kalaç Türkleri başbuğlarından Celalüddin Firuza intikal etti. Firuz, Moğol akınlarını püskürttü (1291). Yeğeni Muhammed Kalaç, Dakkan üzerine bir sefer yaptırdı. Bu ordu Deogir devleti merkezine (bugün Devlet-abad) girmeğe muvaffak oldu (1295). Firuzun yerine geçen Muhammed Kalaç (1296-1316) bütün Malva bölgesini, Raçputanayı, Güceratı zapt etti. "Sultan-ı azam" diye anılıyordu. Ölümü üzerine çıkan karışıklıklar içinde Giyasüddin Tuğluk iktidara geldi.

Asayişi sağlayan, teşkilatı nizama sokan, su kanalları açtıran Tuğluk, Bengale de tamamiyle hakim oldu. Telinganayi Delhiye bağladı. Başkentin adını Sultanpura çevirdi. Oğlu Muhammed Tuğluk (1325-1351) bir aralık devlet merkezini çok güneydeki Deogire nakletti. Çok mağrur bir adamdı. Çini zapt etmeği düşünüyordu. Huzursuzluk baş gösterdi. Bengal devletten ayrıldı (1339). Firuz Tuğluk zamanı (1351-1388) bir nevi toparlanmakla geçti. Kuzeyde Timur hakimiyeti dolayısiyle Hindistana Türk akını kesilmişti.

Yerli kuvvetlere dayanmak gerekiyordu. Bu sebeple koyu bir din politikası takip eden Firuzdan sonraki on yıl içinde (1397ye kadar) Delhi tahtına yedi kişinin çıktığı görüldü. Vilayetler istiklallerini ilan ettiler. Nihayet Delhide idare Afganlı Seyyid ailesinin eline geçti (1414).

Delhi Sultanları

Köle Hanedanı (1206 - 1290)

  • Kutbuddin Aybak (1206 - 1210)
  • Erem Şah (1210 - 1211)
  • Şemseddin İltutmiş (1211 - 1236)
  • Rukneddin Firuz (1236)
  • Razia Sultan (1236 - 1240)
  • Müziddin Bahram (1240 - 1242)
  • Alaeddin Mesud (1242 - 1246)
  • Nasreddin Mahmud (1246 - 1266)
  • Giyaseddin Balban (1266 - 1286)
  • Müziddin Keykubat (1286 - 1290)
  • Kaymars (1290)


Halaciler (1290 - 1321)

  • Celaleddin Firuz Halaci (1290 - 1294)
  • Alaeddin Halaci (1294 - 1316)
  • Kutbuddin Mübarek Şah (1316 - 1321)


Tuğlak Hanedanı (1321 - 1398)

  • I. Giyaseddin Tuğluk Şah (1321 - 1325)
  • Muhammed bin Tuğluk (II. Muhammed Şah) (1325 - 1351)
  • Mahmud bin Muhammed (March 1351)
  • Firuz Şah Tuğluk (1351 - 1388)
  • II. Giyaseddin Tuğluk (1388 - 1389)
  • Ebubekir (1389 - 1390)
  • III. Nasreddin Muhammed Şah (1390 - 1393)
  • I. İskender Şah (Mart- Nisan 1393)
  • Mahmud Nasreddin (II. Mahmud (Delhi)) (1393 - 1394)
  • Nusret Şah Firuzabad`da saltanat sürmüştür (1394 - 1398)


Lodi Hanedanı

  • Devlet Han (1413 - 1414)


Seyyid Hanedanı (1414 - 1451)

  • Hızır Khan]] (1414 - 1421)
  • II. Mübarek Şah (1421 - 1435)
  • IV. Muhammed Şah (1435 - 1445)
  • Alaeddin Alem Şah (1445 - 1451)


Lodi Hanedanı (1451 - 1526)

  • Behlül Han Lodi (1451-1489)
  • İskender Lodi (1489-1517)
  • İbrahim Lodi (II. İbrahim) (1517-1526)


1526-1540: Babür dönemi

Suri Hanedanı (1540 - 1555)

  • Şer Şah (1540 - 1545)
  • İslam Şah (1545 - 1553)
  • V. Muhammed (Delhi) (1553 - 1554)
  • Firuz (Delhi) (29 April - 2 May 1554)
  • II. İbrahim (Delhi) (1554 - 1554/5)
  • İskender Şah (1554/5 - 1555)
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Türk Halkları

Türk halkları ya da genel isimleri ile Türkler, Avrasya'da geniş bir coğrafyaya dağınık, Türk dillerini konuşan halk grubudur. Farklı derecede tarihsel ve kültürel ortaklıklara sahiplerdir. Günümüzün Türk kavimleri, Azerbaycan'da, Kazakistan'da, Türkiye'de, Türkmenistan'da, ...

Müslüman Türk Devletlerinde Kültür Ve Medeniyet

İlk Müslüman Türk devletlerinden olan Karahanlılarda, ülkenin doğusunu idare eden büyük hakana Arslan Han adı verilirdi. Onun hakimiyeti altında batı bölgelerini, Buğra ünvanını taşıyan diğer bir han idare etmekteydi. Sonra devlet merkezinde hakanlara vekâlet eden, Erkan, Sagun ...

Türk Devletlerinin Kuruluş Ve Yıkılış Tarihleri

Büyük Türk Devletleri Büyük Hun İmparatorluğu - M.Ö. 4.

Türk Devletleri

Hemen her dönemde devlet kuran Türklerin, günümüze kadar kaç devlet kurduğu konusu tartışmalıdır. Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında hangi kıstaslara dayanılarak belirlendiği tam olarak anlaşılamayan ve sonradan Cumhurbaşkanlığı forsunda yıldızlarla simgelenen on altı ...

Türk Devletleri'nin Kuruluş Ve Yıkılış Tarihleri

Türk Devletleri'nin Kuruluş ve Yıkılış TarihleriBüyük Türk DevletleriBüyük Hun İmparatorluğu/M.Ö. 4.

Delhi Sultanlığı

Delhi Sultanlığı (دلی سلطنت Delhi Saltanat) ya da Sultanat-ı Hint (1206 - 1526) yılları arasında Hindistan'da hüküm sürmüş hanedanlardır: Türk kökenli olan Kölemen Hanedanı (Hint 'Memlûk' Hanedanı; 1206-90) tarafından kurulmuş ve Halaciler Hanedanı (1290-1320), Tuğluk ...

Tarihteki Türk Devletleri

Türk sözcüğünün anlamı; "Güçlü, kuvvetli, miğfer, türemiş, kazanmış" demektir. Türk Dil Kurumu'nun hazırladığı Türkçe Sözlükte, Türkler; Asya ve Doğu Avrupa'da yaşayan, Türkçe'nin çeşitli lehçelerini konuşan soy ve bu soydan gelen kimse diye belirtilmektedir. Söz ...

Cihangir

Cihangir, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarlarından Ekber''in oğlu olup asıl adı Selim''dir. Babasının ölümü üzerine 1605''de Nureddin Cihangir ünvanıyla tahta çıktı. Adil bir hükümdar olmakla beraber pek fazla içkiye düşkündü.

Türkler

Türk kelimesinin aslı "türümek" fiilinden gelmektedir. Bu fiilden türetilmiş, kişi ve insan anlamında "türük" ve nihayet hece düşmesiyle "Türk" kelimesi ortaya çıkmıştır. Nitekim Anadolu'da bir kısım göçebeler de yürümekten "yürük" adını almışlardır. Türk kelimesi, ...

Şemseddin İltutmuş

İltutmuş Delhi Türk Sultanlığının kurucusu ve ilk hükümdârı. Aslen Türkistanlı olup, İlbârı kabîlesinden Aylam Hanın oğludur. Baba yurdundan kaçırılıp, köle olarak satıldı.

Tuğluklar

Tuğluklar: Kalaçlardan sonra, Delhi Türk Sultanlığı'nın son halkasını teşkil ederler. 1320-1414 yılları arasında hüküm sürmüşlerdir.

İltutmuş

Delhi Türk Sultanlığının kurucusu ve ilk hükümdârı. Aslen Türkistanlı olup, İlbârı kabîlesinden Aylam Hanın oğludur. Baba yurdundan kaçırılıp, köle olarak satıldı.

Şihabeddin Muhammed Guri

Şihabeddin Muhammed Guri Kuzey Hindistan'ı fethederek Delhi Türk Devletinin temelini atan Gurlu hükümdarı (Bkz. Gurlular). Firuzkuh'ta Gur emiri olan Behaeddin Sam'ın iki oğlundan biri olan Şihabeddin Muhammed Guri, ağabeyi Giyaseddin Muhammed Guri ile birlikte amcaları Hüseyin ...

Tuğluklular

Tuğluklular Hindistan'daki Türk-İslam hanedanlarından. Hanedanın kurucusu ve ilk hükümdarı Gıyaseddin Tuğluk, Kalaçların son sultanı Kutbeddin Mübarek Şah zamanında (1316-1320) Pencab ve Sind'de valiydi. Halaciler saltanatına son veren Nasıreddin Hüsrev Şahın sultanlığını ...