Doğu Göktürk Kağanlığı

Doğu Göktürk Kağanlığı (Çince: 東突厥汗國), 582-630 yılları arası varlığını sürdüren tarihi Türk devleti.

Doğu Göktürk Kağanlığı

KaynakTürk tarihi right|thumb|410px| batı ve doğu Göktürk Imparatorluklar . yılında, ve dolaylı iktidarlıklar] right|250px|thumb|Gök mavisi zemin üzerinde kurt figürlü Göktürk Bayrağı.

Doğu Göktürk Kağanlığı (Çince: 東突厥汗國; 583 - 630),

Göktürklerin Bölünmesi ve Doğu Göktürkler



Devletin batısını 576 yılından beri yöneten Tardu ile 581 yılında doğu tahtına çıkan İşbara arasında tüm devletin başının kim olduğuna yönelik iç çatışma çıktı. Geleneklere göre doğu tarafının baş kağan olması gerekirken; Çin devleti batının yabgusu Tardu`ya elçi ve hediyeler gönderek; Tardu`nun aklına hükümdarlığı sokturdu.

İşbara Dönemi



Göktürk devletinin ikiye ayrılmasından sonra, Doğu Göktürk devleti gücünü kaybetmeye başladı. İşbara Kağanın Çine düzenlediği seferler başarısızlıkla sonuçlandı. Çin ipek ticaretini engelleyip Göktürklerin onbin kadar tüccarını sınırdışı etti. Bu durum Doğu Göktürkler arasında açlık ve yoksulluğun doğmasına yol açtı. Doğu Göktürklere bağlı birçok Türk boyu kıtlık sebebiyle Batı Göktürklere sığındı. Çevresinde kalan az Türk boyu ile zor durumda kalan İşbara, 585 yılında giderek artan iç isyanlar sebebiyle Çin hakimiyetini kabul etti ve Çinden yardım istedi.

Doğu Göktürkleri bertaraf etmeyi başaran Çinin asıl amacı; tüm Orta Asya halklarını Çinlileştirerek, Çin için tehdit olmaktan çıkarmaktı. Bu nedenlerle Doğu Göktürk halkına Çince konuşmayı, Çinliler gibi giyinmeyi ve Çin adetlerini kabul etmeyi zorladı.

Çin esaretine dayanamayan İşbara 587 yılında öldü.

Yehü ve Tülan zamanlarında Çin baskısı iyice arttı. Kimin Kağan tüm istekleri kabul etmek zorunda kaldı. Daha sonra başa Şipi Kağan geçti.

Şi-Pi Kağan ve tekrar güçlenme



Şipi Kağan döneminde doğu Göktürkler ilk bölündükleri evredeki gibi eski güçlerine kavuştular Şipi Kağan; Tibetten Amur ırmağına kadar tüm Doğu Orta Asyayı yönetti. Çindeki iç karışıklıklardan yararlanarak Çine savaş açtı ve Çini haraca bağladı. İmpartor esir düştü. İmpartoru yıllık vergi vermek şartıyla serbest bıraktı.

Daha sonra Oğlu Çulo Kağan geçti. Çulo Kağan evlendiği Çinli prenses tarafından zehirlenerek öldürüldü.

Daha kardeşi Kieli Kağan geçti. Çin üzerine çıktığı bir seferde esir düştü. Çinli imparator ; kuzeni Şipi Kağanın yaptığının tersine öldürüldü. Doğu Göktürk devletine son verildi.

630 yılından 680 yılına kadar Doğu Göktürkler Çin esaretinde yaşadılar.

Doğu Göktürk Kağanları



  • İşbara (581- 582 bölünme- 587)
  • Yehu (587-589)
  • Tülan (589-600)
  • Kimin Kağan (600-609)
  • Şipi Kağan (609-619)
  • Çulo Kağan(619-621)
  • Kieli Kağan(621-630)


İşbara Kağanın Çin imparatoruna mektubu



Doğu Göktürkleri bertaraf etmeyi başaran Çinin asıl amacı; tüm Orta Asya halklarını Çinlileştirerek, Çin için tehdit olmaktan çıkarmaktı. Bu nedenlerle Doğu Göktürk halkına Çince konuşmayı, Çinliler gibi giyinmeyi ve Çin adetlerini kabul etmeyi zorladı. İşbara Kağan bu baskılar sonucunda Çin imparatoruna yazdığı mektupta;



``Size bağlı kalacak, haraç verecek kıymetli atlar hediye edeceğim. Fakat dilimizi değiştiremem. Halkıma çin giysileri giydiremem. Adetlerimizi, kanunlarımızı değiştiremem. İmkan yoktur. Çünkü bu yönlerden bütün Türklerim, hassasiyetle çarpan tek bir kalptir.``fact

Göktürklerin soyağacı



bakınız|Göktürk kağanlar listesi soyağacı/başla soyağacı| | | | | | | | | 1GT | | | | | | | |1GT=Göktürk Kağanlığı (Aşina)Doğu Kanadı (Bumin Kağan)Batı kanadı (İstemi Yabgu)(552 - 587) soyağacı| | | | | | | | | |!| | | | | | | | | soyağacı| | | | |,|-|-|-|-|^|-|-|-|-|.| | | | soyağacı| | | | |!| | | | | | | | | |!| | | | soyağacı| | | | BGT | | | | | | | | DGT | | |BGT=Batı Göktürk(Tardu Kağan)(587 - 657/739)|DGT=Doğu Göktürk(İşbara Kağan)(587 - 630) soyağacı| | | | |!| | | | | | | | | |!| | | | soyağacı| | | | |!| | | | | | | | | IGT | | |IGT=İkinci Göktürkİlteriş Şad (Kutluk)(681 - 744) soyağacı| | | | |!| | | | | | | | | | | | | | soyağacı| | |,|-|^|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | soyağacı| | |:| | | | | | | | | | | |!| | | | soyağacı| | |:| | | | | | | | | | | |!| | | | soyağacı| | HZR | | | | | | | | | | 5NH | | |HZR=Hazar İmparatorluğu(tartışmalı)|5NH=Beş HaneadnŞatuo (Göktürk)(907 - 960) soyağacı/bitir









Ayrıca bakınız





Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar