Don Giovanni

Kısaca: Don Giovanni'' (orijinal adı ile ''Il dissoluto punito, ossia il Don Giovanni'' yani "Cezalandırılmış Çapkın veya Don Juan") (Köchel dizini K.527), müziği Wolfgang Amadeus Mozart tarafından bestelenmiş, İtalyanca liberettosu Lorenzo Da Ponte tarafından yazılmış olan iki perdelik bir opera eseridir. Bu eserin prömiyeri 29 Ekim 1787'de Prag'da Ulusal Tiyatro'da oynanmıştır. Mozart bu opera eserini "opera buffa" olarak sınıflandırmıştır. Da Ponte'ni ...devamı ☟

Don Giovanni
Don Giovanni

Don Giovanni'' (orijinal adı ile Il dissoluto punito, ossia il Don Giovanni yani "Cezalandırılmış Çapkın veya Don Juan") (Köchel dizini K.527), müziği Wolfgang Amadeus Mozart tarafından bestelenmiş, İtalyanca liberettosu Lorenzo Da Ponte tarafından yazılmış olan iki perdelik bir opera eseridir. Bu eserin prömiyeri 29 Ekim 1787'de Prag'da Ulusal Tiyatro'da oynanmıştır. Mozart bu opera eserini "opera buffa" olarak sınıflandırmıştır. Da Ponte'nin liberettosu çok kere dramma giocoso olarak bilinmekte ve ("giocoso" komik demek ve "dramma" müziksel dram demek olup) komik opera anlamı vermektedir. Bunu için opera çok kere komik opera veya komik (buffa) opera ile (seria) opera karışımı eşi bulunmayan bir tip opera olarak görülmektedir. Bu eser komedi, melodram ve olağanüstü fantezi elemanlarını kapsayıp bileştirmektedir. Don Giovanni dünyanın birçok opera merkezinin repratuarları içinde çok popüler bir standart opera eseri olarak tekrar tekrar sahnelenmektedir. ABD'de en çok sahnelenen operalar listesinde 7. sırayı almıştır.[1] OPERA America'nın en çok sahnelenen operalar için "The Top 20" listesi Opera sahnelerinde en çok iyi bilinen Don Giovanni rolleri arasında bas olarak Ezio Pinza, Cesare Siepi ile Norman Treigle ve bas-bariton olarak Dietrich Fischer-Dieskau, Thomas Hampson ile Thomas Allen sayılabilmektedir. Eserin konusu Don Giovanni'nin en son maacerasi ve kötü bir şekilde hayatının son bulmasıdır. Bir genç soylu olan Don Giovanni o zamana kadar bütün hayatında yaptığı zamparalıklardan ve birçok kız ve kadın ayarttıkten sonra, ayartmayı kafasına kestirdiği son üç kadınla pek istediğine ulaşamamıştır. Bunlardan birincisi Donna Elvira'dir; Don Giovanni onun arkasını bırakıp onu terk etmesine rağmen hala Donna Elvira onu takip etmektedir. İkincisi Donna Anna'dır ve Don Giovanni ona tecavüz etme girişiminde bulunurken babası Commendatore tarafından yakalanıp bu önlenmiş; buna kızan Don Giovanni düello sonu Commendatore'yi öldürmüş ve Don Giovanni kaçmıştır. Bu nedenle Donna Anna nişanlısı olan Don Ottavio'ya nikah tarihini geçiktirmiştir. Üçüncüsü ise bir köylü kızı olan Zerlinna'dır ve Don Giovanni onu diğer bir köylü nişanlısı Masetto'dan ayırmayı başaramamıştır. Bunlardan hepsi Don Giovanni'den ve onun hayatından bezmiş uşağı Leporello'dan intikam almağa and içmişlerdir. Bunlardan sadece Elvira Don Giovanni'ye karşı tutumunu değiştirmeye hazırdır; çünkü böylece Don Giovanni'nin kendini değiştireceğini sanmaktadır. Commendatore'nin mezarlıktaki heykeli Don Giovanni'nin kendi odasındaki akşam yemeği davetini kabul eder ve orada Don Giovanni'yi yok edip onun cehenneme nakil edilmesini gerçekleştirir. Bu eser birçok defa sinemaya adapte edilmiştir. En son adaptasyon Joseph Losey yönetmenliğinde 1979'da çevrilmiş Don Giovanni adlı filmdir. Bestelenmesi ve prömiyerleri Don Giovanninin konusu aslen 1615 veya 1620'de Tirso de Molina'nın yazdığı El burlador de Sevilla y convidado de piedra (Sevil aldatıcısı ve taştan misafir) adlı, Don Juan'ı bir kahraman olarak gösteren, eserinden alınmıştır. Lorenzo Da Ponte'nin Don Giovanni liberettosunun ise, hemen hemen ayni zamanda besteci Giuseppe Gazzaniga için Giovanni Bertati tarafından hazırlanan aynı konuda ve aynı isimde Don Giovanni'den, esinlediği söylenmektedir. Liberetto Haziran 1787de bitirilmiş ve Mozart'a teslim edilmiştir. Mozart'ın bestesi ise 28 Ekim'de hazır olmuştur. Ancak eserin provaları sırasında hem liberetto yazarı hem de besteci provalardaki gelişmeleri yakından takip edip eserinin metininde ve bestesinde devamlı değişiklikler yapmaya devam etmişlerdir. Bu nedenle prömiyerde biraz gecikmiştir. Genel olarak bilinmektedir ki prömiyerde orkestra eserin övertürünü hiç öncedeh prova etmeden, hatta nota sayfalarının mürekkebi kurumadan, icra etmiştir . Eser Prag'da 29 Ekim'de tam ismi olan Il Dissoluto Punito ossia il Don Giovanni Dramma giocoso in due atti ile ilk defa oynandı. Mozart'ın her eserinin Prag'da oynanışıda olduğu gibi, bu eser de çok büyük bir ilgi ve sevinçle karşılandı. Prag'da yayınlanan Prager Oberamtszeitung gazetesi "Müzisiyenler ve müzikten hoşlanan ve anlayanlar hiç böyle bir eser duymamışlardı. Operadaki parçaların icra edilmesi... gayet zordu." Aynı haberi Viyana'da yayınlanan Provincialnachrichten gazetesi "Herr Mozart orkestra yönetmenliğini yaptı. Birçok toplantıda içten neşe ile sevinçle karşılandı." diye vermiştir. Mozart bu eserin Viyana prömiyeri için hazırlıkları da denetlemiş; ve eserin Viyana prömiyeri 6 Mayıs 1788 yapılmıştır. Bu prömiyer için Mozart esere ek olarak, içinde yeni resetatifler de bulunan, iki yeni arya bestelemiştir: (30 Nisan'da soprano "Caterina Cavalieri" için bestelenen) Elvira'nin In quali eccessi †¦ Mi tradí¬ quell'alma ingrata aryası (Köchel dizini K.540c) [2] OperaGlass Opera.Stanford.Edu Internet sitesinde ve (28 Nisan'da bestelenen) Leporello ve Zerlina için Per queste tue manine adlı ikili (Köchel dizini K.540b).. Bu eser o zamandan beri standart repratuar içinde opera sahnelerinde oynanmakta devam etmektedir. Ancak, özellikle Viyana prömiyerinde yapılan ekler dolayısıyla, değişik zamanlarda eserin değişik kısımları temsil edilmemektedir. 20. yüzyıl ortalarına kadar eserin temsillerinde son ensambl parçası oynanmaktaydı ve 1788de Viyana'da basılan liberettoda da bu parça yoktur. Mozart bu parçanın biraz daha kısaltılmış şeklini de hazırlamıştı. Ama şimdi bu ensamblin tümünü icra etmek görenek haline gelmiştir. Diğer bir değişiklik de Mozart tarafından Viyana prömiyeri için yapılmış ve Don Ottavio rolündeki tenor Francesco Morello için, Prag prömiyerinde bulunan Il mio tesoro aryası yerine, Della sue pace aryası konulmuştur. O zamandır bu iki değisik aryadan hangisinin icra edileceği eserin yönetmeninin seçimine bağlı kalmıştır. Son olarak, özel olarak Viyana prömiyeri için Mozart tarafından bestelenmiş olan Per queste tue manine ikilisi de çok kere temsil edilmemektedir. Roller Donna Elvira rolünde olan Cavalieri Saraydan Kız Kaçırma operası prömiyerinde Konstanze rolünü almış; Leporello rolünü alan Benucci ise Figaro'nun Düğünü prömiyerinde Figaro rolünü oynamıştır. Donna Anna rolündeki Aloysia Weber ise Mozart'ın karısının kızkardeşi olup Mozart'ın birçok operasında rol almıştır. Enstrümantasyon Mozart prömiyerlerde orkestra yönetmenliği yapmıştır. Bu klasik sekildeki orkestra 2 flut, 2 oboa, 2 klarinet ve 2 fagot'dan oluşan üflemeli sazlar kısmı; 2 korna, 2 trompet, 3 trambon, bir timpani, resetatifler icin basso contua ve yaylı sazlar kısmından oluşmaktadır. Ancak besteci bazı özel muziksel enstrumanlar da kullanılmasını istemistir. Perde 1'de Sahne 1 sonunda ki balo için ana karakterlerin dansına eşlik yepmak için üç değişik ensambl müziği bestelemiştir ve bunların üç değişik ölçüde çalınması gerekmektedir. Perde II'de Don Giovanni'nin mandolin çalması gerekmekte ve bu mandoline yaylı sazlar pizzikato çalarak eşlik etmektedirler. Ayni perde de sonradan Commandatore heykeli ilk defa konuşmaya başlayınca buna üç trambonun eşlik etmesi gerekmektedir. Konu özeti Eserin mekanı tam olarak belirtilmemiş; sadece İspanya'da bir şehir olarak verilmiştir. Ama genellikle olayın Sevil şehrinde geçtiği kabul edilmektedir.

Konu özeti

kaynağı: Melitz, Leo, (1921)The Opera Goer's Complete Guide
}

I. Perde

Commendatore'nin bahçesi.
} Leporello Donna Anna'nin evi disinda evi gozu onunde tutmaktadir. Leporello'nun patronu Don Giovanni Danan Anna'yi bastan cikarmak icin gizlice eve girmistir. (arya: Leporello Notte e giorno' faticar — "Sabah aksam calisirim."). Donna Anna gorunur; maske giymis Don Giovanni'yi kovalamaktadir. Bu maskeli adamin kim oldugunu ogrenmek istemektedir ve herkesi kendine yardıma çağırır (Üçlü: Non sperar, se non m'uccidi — "Eger beni oldurmezsen, kacamiyacaksin.". Anna'nin babasi, Commandatore, girer ve Donna Anna yardim getirmek icin kosarak kacmakta iken Giovanni'yi duelloya cagirir. Giovanni Commandatore'nin vucuduna kilicini saplar ve onu oldururur; bu curum yerinden kacmayi da basarir. Anna nisanlisi olan Don Ottavio ile birlikte geri doner. Fakat babsininin olusunu gorurler. Don Ottavio bundan cok dehsete dusmustur; nisanlisinin babasinin intikamini almaya and icer. (İkili: Fuggi, crudele fuggi — "Kac, ah zalim kac.") } Don Giovanni'nin sarayı dışında bir şehir meydanı
} Giovanni ve Leporello birlikte meydana girerler. Orada etrafinda bir kalabalik toplamis olan cok yakin bir zaman once sevgilisi tarafindan birakilmis oldugu icin bagirar cagira durumunu anlatan ve intikam alacagina and icin bir kadin gorurler; bu, Donna Elvira'dir. (Arya: Elvira Ah, chi mi dice mai — "Ah, kim bana soyleyebilir.". Giovanni bukadinla flort etmeye baslar. Ama Elvira basini kendisine cevirip bakinca onun yakin bir zaman icinde bastan cikardigi bir kadin oldugunu birden anlar. Bunun uzerine Leporello'yu ileri surer, ona Elvira'ya gercekleri soylemesini emreder ve sonrada oradan ayrilip kaybolur. Leporello Elvira'yi teselli etmeye çalışıken Don Giovanni'nin sevgililerinin asıllarının, sayılarının ve karekterlerinin bir listesini şarkıyla sıralar: 640 tane Italya'da, 231 tane Almanya'da, 100 tane Fransa'da, 91 tane Türkiye'de ve 1.003 tane Ispanya'da. (Arya: Leporello Madamina, il catalogo í¨ questo — "Küçük hanim, bu verdiğim bir katalog"). Sahnenin sonunda cok kere eserin oynadigi zamanlip kesilip temsilden atilan bir resitatifle Elvira intikam almaya and içer. Elvira sahneden ayrildigi zaman Mesetto ve Zerlina ile birlikte bir dugun alayi sahneye girer.Don Giovanni ve Leporello hemen arkalarindan girerler. Giovanni Elvira'yi cok cekici bulur. Kiskanc olan Masetto'yu nisanlisindan ayirmak icin dugun eglencelerinin kendi satosunda yapilmasini teklif eder. Masetto bunun Giovanni'nin Zerlina ile birlikte geride kalacagini anlamina gelecegini fark edince bu teklife kizar (Arya Masetto: Ho capito! Signor si. — "Evet sayin efendi, anliyorum.") Giovanni ve Zerlina sonunda yalniz kalirlar ve Giovanni hemen kizi kandirma oyunlarini uygulamaya baslar (Ikili: Lí  ci darem la mano — "Haydi elini ver ve elele tutusalim."). Bu sirada Elvira girer ve Giovanni'nin kandirma oyununu bozar (Arya Elvira: Ah, fuggi il traditor — "Kac, o hainden kac"). Hemen Anna ve Ottavio sahneye girerler. Anna'nin babasini olduren ve maskeli oldugu icin daha taniyip bilemedikleri katili yakalamak icin nasil intikam alabilecklerini dusunmektedirler. Bu sirada Don Giovanni'ye raslarlar. Anna babasinin katiline hitap ettigini bilmeyerek ondan kendilerine yardimda bulunmasini isterler. Giovanni hic tereddut etmeden yardima hazir oldugunu belirtir. Don Giovanni hala Anna'yi ayartma sansi oldugunu dusunmektedir. Guya buyuk bir ilgi gosterek, nasil olur da boyle bir insafsiz adamin Anna'nin hayatini altust edebileceginden yakinir. Fakat Giovanni'nin bu sefer de sansi yaver gitmez; Elvira sahneye girer ve Giovanni'nin kendini nasil ayirtip kendine ihanet ettigini aciklar. (Dortlu: "Non ti fidar, o misera &mdash "Yasli hanim, ona hic inanma.") Giovanni Elvira'nin bu ithamlarina karsilik olarak Ottavio ve Anna'ya, durumdan cok etkilenip Elvira'nin aklini yetirdigidir. Giovanni Commendatore'nin katilini yakalamaya soz verip ayrilir. Tam o sirada birden Anna Giovanni'nin kendine tecavuz etmeye calisan ve babasini olduren kisinin Giovanni oldugunu anlar. (Arya Anna: "Or sai chi l'onore — "Benim serefime tecavuze yeltenen odur.") Ottavio'ya bunu inandirici bulmaz fakat arkadasina gozkulak olmaya kararlidir, (Arya Ottavio: "Dalla sua pace — "Onun huzur duymasi icin.") Don Giovanni'nin usagi olmaktan ayrilmaya daha tam karar veremeyen Leporello, Giovanni'ye koylu dugunu icin butun cagrilan misafirlerin Giovanni'nin satosunda oldugunu, Masetto'yi baska seylere yoneterek kiskancligini unutturdugunu ama butun bu uygun gelismelerin Zerlina'nin bastan cikarildiktan sonra geri donusuyle bosa gittigini bildirir. Fakat Don Giovanni hic keyfini bozmamistir ve Leporello'ya yeni bir yemek partisi icin hazirlik yapmasini emir verir. (Arya Giovanni" — Sonuda sarapla"). Sonra satosuna gitmek uzere sahneden ayrilir. Zerlina kiskanc Masetto'yu takip eder ve onu kendine inandirip sakinlestirmeye calisir (Arya Zerlina: Batti, batti o bel Masetto — "Dov beni sevgili Masetto"). Fakat tam kendinin sucsuz olduguna inadirmayi basarmis iken Don Giovanni'nin sesi duyulur ve bu onu sasirtip kacmak istemesine neden olur. Birden Maseto'nun guvenci kaybolur ve kiskanc damat Giovanni gelince Zerlina'nin ne yapacagini kendi gormek istegiyle onu goremiyecekleri bir yere saklanir. Zerlina'da Don Giovanni'den saklanmak istemektedir ama bunda basarili olamaz. Don Giovanni Masetto'ya yeniden rastlamadan Zerlina'yi bastan cikartma oyununa devam eder. Fakat tam o sirada Masetto'yu saklandigi yerde bulur. Buna biraz sasirmistir; ama bu durumdan kendini toplayan Giovanni Zerlina'ya Masetto'nun yaninda olmadigi icin uzuntulu oldugunu fakat onun artik geri geldigini soyler. Sonra ikisini de birlikte satoda gerdek odasi olarak gayet iyi suslenmis olan odaya goturur. Leporello eger mumkunse Giovanni'yi tam curum islerken yaklatmak icin dugun balosuna uc maskeli davetli de cagirmistir. Bunlar degisik elbiselerle Elvira, Ottavio ve Anna'dir. } Balo salonu.
} Balo salonda dugun eglenceleri baslar. Leporello Masetto'nun dikkatini baska yere cekmeyi basarirken Don Giovanni yalniz olarak Zerlina'yi odadan disari cikarir. Zerlina'nin yardim isteyen cigliklari duyulmaya baslayinca Leporello patronunu ikaz etmek icin disari kosar. Don Giovanni bu cigliklari duyan misafirleri kandirmak ister ve usagini kilici onunde balo odasina getirir ve onu Zerlina'ya tecavuz etmek uzereyken yakaladigini iddia eder. Elvira, Ottavio ve Anna maskelerini cikarirlar ve nelerin oldugunu simdi iyi anladiklarini aciuklarlar. Misafirler Don Giovanni'nin dediklerine inanmazlar ve ona hucuma gecerler. Fakat kilici elinde Giovanni kendini korur ve karisikliktan istifade ederek kacmayi basarir. } I

I. Perde

Elvira'nin evinin dışında.
} Leporella Giovanni yanında artık çalışmak istemediğini bildirmiştir; fakat patronu daha yüksek ücret teklif ederek onu bu fikrinden caydırır. (İkili: "Eh via buffone †” "Gel buraya soytarı"), Giovanni Elvira'nın hizmetçi kızını baştan çıkartmak istedigini söyler; bunun icin Leporello'yu kandırıp onunla şapka ve pelerin değiştokuşu yapar. Elvira pencereye gelmiştir. (Üçlü: "Ah taci, ingiusto core — "Ah, hakkn yok kalbim, sesini kes"). Bunu bir oyun yapmak için fırsat bilen Giovanni kendi saklanır ve kendi giysileri içinde olan Leporello'yu ortaya çıkartır. Saklandığı yerden söylediği bir şarki ile Elvira'ya yaptıklarına pişman olduğunu ve tekrar ona dönmeye hazır olduğunu ifade eder. Elvira buna inanır ve sokağa iner. Patronunun pelerini içinde bulunan Leoparello'yu Giovanni ve uşağının giysileri içinde olan Giovanni'yi uşağı sanır. Böylece Leporella Elvira'yı alıp götürup onu evinden uzaklaştır.Giovanni ise Elvira'nin genç kız hizmetçisini ayartmak niyetiyle elindeki mandolini çalarak ona serenad yapmaya koyulur.(Arya Giovanni: "Deh vieni alla finestra — "Pencereye gelir misin."). Fakat hizmetçi kızı tam baştan çıkartmakta iken Masetto ve arkadasları oraya gelirler. Giovanni'yi aramaktadırlar. Leporello'nun giysileri içinde bulunan Giovanni bu intikam alma grubuna kendisinin de Giovanni'nin öldürülmesini istediğine inandırır ve onlarla birlikte Giovanni'yi aramaya devam ederler. Leporallo kılığındaki Giovanni grubu ikiye ayırmayı başarır. (Arya Giovanna: Metí  di voi qua vadano— "Yariniz suraya digerleri buraya") Sonra kendi grubunda olan ateşli silahları eline geçirir ve silahsız olan Masetto'ya bir dayak atar. Sonra kahkahalar atarak oradan ayrılır. Zerlina gelir ve Masetto'yu teselli eder (Arya Zerlina:Vedrai carino — "Haydi gel sevgilim") } Karanlık bir avlu.
} Leporello Elvira'yı bir karanlık avluya getirip bırakır (Altılı: Sola, sola in buio loco — "Bu karanlık yerde tek başıma"). Leporello tam kaçmakta iken oraya Anna ile Ottavio da gelirler. Ottavio Anna'yi teselli etmeye çalışmaktadır. Tam Leporello zorla buldugu kapıyı açıp oradan ayrılmak üzereyken, Zerlina ve Mesetto kapıyı açarlar. Giovanni'nin pelerinin giydiği onu Giovanni sanıp kıskıvrak yakalarlar. Anna ve Ottavio ne olduğunu izlemişlerdir ve yakalanmş olan Leperollo'nun etrafını sararlar ve niyetleri onu öldürmektir. Elvira Giovanni olduğunu sandığı kişiyi korumaya çalışır. Onun kocası olduğunu ve ona merhamet etmeleri gerektiğini söyler; ama bu diğer dört kişinin niyetlerinin değişmesine neden olmaz. Bu sırada Leporello üstünde bulunan Giovanni'nin pelerinini çıkartıp yere atar ve kendi hüviyeti ortaya cikar. (Arya Leporello: Ah pietí  signori miei — "Ah efendiler bana acıyın"). Buna herkesin şaşkınlığından faydalanan Leporello hemen oradan kaçar. Artık iyice aklı başına gelmiş olan Ottavio Giovanni'nin suçlu olduğuna iyice inanmıştır ve ondan intikam almaya and içer.(Arya Ottavio: "Il mio tesoro — "Benim varlığım"). Elvira da Giovanni'nin kendine ihanet ettiğine kızgındır. (Arya Elvira: Mi tradí¬ quell'alma ingrata &mdsh; "Bu nankör aşağılık bana ihanet etti.")Bu aralığa Viyana'da yapılan ikinci prömiyerde bazı ekler yapilmıştır. Zerlina kendinin hiçbir suçu olmağını iddia edip kaçmaya çalışan Leporello'yu saçlarından tutup yakalayarak Masetto'yu çağırır. Elini kolunu iyice bağlayıp bir tabureye oturtur. Bir ustura ile boğazını kesmeye hazır oldugunu belirtir. Bu sırada Leporello ona yalvararak kendinin suçcuz olduğunu söylemektedir. (İkili: "Per queste tue manine— "Senin bu ellerin") Zerlina onu bağlı bırakarak Mesetto ve diğerlerini bulup getirmeye gider. Leporello bağlarını çözerek Zerlina geri dönmeden tekrar kaçmayı başarır. Fakat bu ek sahne hemen operanın hiç bir yeni temsilinde tekrarlanmamaktır. } Commendatore'nin heykelinin bulunduğu bir mezarlık.
} Leporello Don Giovanni'ye kendini sanki ölmüş de tekrar dirilmiş gibi hisettiğini anlatır. Giovanni onu alaya alır ve bunun Loperollo'ya aşık olan bir kadınla yarım kalan baştan çıkarma macerasına benzediğini söyler. Fakat uşak bu benzetmeden hoşlanmaz. Çünkü simdiki gibi bekar olacağına, başarılı olsaydı şimdi o kadınla evli olacağını soyler. Don Giovanni uşağının bu yanıtına kahkahalarla gülmeye başlar. Bu sirada mezar heykeli Giovanni'ye seslenir ve onun bu kahkahalarının akşam sonunda sona ereceğini ikaz eder. Bunun üzerine Leporello heykelin altına kazılmış olan kitabeyi okur: "Katilimi burada intikamim bekliyor." yazılıdır. Uşak korkudan titremeye başlar; Giovanni ise vurdum duymazdır. Uşağına heykeli evinde akşam yemegine davet etmesini emreder ve bunu başarmazsa onu öldüremekle tehdit eder. Leporello birkaç defa heykeli akşam yemeğine davet eder ama korkudan bu daveti tam açıklayamaz ve heykelden hiç yanıt gelmez (İkili: "Oh, statua gentilissima — O çok nazik heykel beyim") Sonunda bu daveti Don Giovanni kendisi tekrarlar ve heykel başını sallayarak daveti kabul ettiğini bildirir. Böylece Don Giovanni kendi kötü kısmetini kendisi çağırmış olmaktadır. } Donna Anna'nın odası.
} Ottavio Anna'yi kendisiyle hemen evlenmek için zorlamaktadır. Fakat Anna babasının ölümünden hemen sonra bu nikahın doğru olmayacağına israr eder. Ottavio onu merhametsiz olmakla suçlar; fakat Anna onu sevdiğine ve ona sadik kalacagına inandırmayı başarır (Arya Anna: Non mi dir — "Soyleme bana") } Don Giovanni'nin dairesi.
} Giovanni kendi satosunda guael bir yemek yer ve bu sirada orkestrasi zamaninin populer parcalarini calar. (Bunlar arasinda Mozart'in bir onceki opera eseri olan Figaro'nun Dugunu'nden Non pií¹ andrai aryasida bulunur.) Leporella garsonluk yapmaktadir. (Finale: Gií  la mensa preparata — Yemek simdiden hazir), Elvira girer ve artik Giovanni'ye icerlemekten vazgectigi sadece ona karsi acima hisleri oldugunu belirtir. (Arya Elvira:'L'ultima prova dell'amor mio — "Askimin en son delili"). Kendine hic nefret hissi olamdigina sasiran Don Giovanni ona tekrar bunun kendi istegi mi oldugunu sorar. Elvira buna yanit olarak hic umitsiz olarak son defa Giovanni'den hayat hedefini ve hayatini degistirmesini istegini anlatir. Buna Giovanni sadece "Bravo" diye cevap verir. Giovanni sarap ve kadinlarina duskunlugun insanligin asil ozonu ve serefini olusturduklarini aciklayip Elvira'yi alaya alir. Bundan incinen ve kendine kizan Elvira girsiminin bosa gittigini anlar ve ayrilir. Biraz sonra Elvira'nin cigliklari satonun duvarlarindan akis etmeye baslar ve sanki birseyden kacarmiscasina Elvira kapidan girer ve hizla kosup diger kapidan cikar. Giovanni Leporella'ya gidip Elvra'yi korkutanin ne oldugunu arastirmasi icin emir verir. Disariya bakan Leporello'da ciglik atmaya baslar ve odaya geri gelip mezar heykelin davet edildigi gibi satoya gelmis oldugu haberini Giovanni'ye verir. Kapi agir agir calinir; korkudan sanki kendine felc inmis olan Leporello kapiyi acamaz; sonunda Don Giovanni kapiyi acar ve Commendotore'nin heykeli kapinin onundedir. (Arya Heykel:Don Giovanni! a cenar teco m'invitasti — "Don Giovanni beni aksam yemegine davet etmistir.") Heykel sonra suclu kotu adamdan eski kotu hayatini birakip tovbe etmesi geregini bildiri; fakat bunu Giovanni buyuk bir inatcilikla rededer. Heykel yerin derinligine cokmeye baslar ve Don Giovanni\de yerin dibine birlikte goturur. Birlikte yerin dibine ta cehenneme kadar cokup orada Don Giovanni cehennem atesi icinde yanmaya baslar. Donna Anna, Don Ottavio, Donna Elvira, Zerlina ve Masetto sucluyu yakalamak niyetiyle sahneye girerler. Fakat sadece bir masa altinda saklanip hala gorgu sahidi oldugu korkulu olaylardan titremekte olan Leporella'yi bulurlar. Leprarollo korkulu olaylari onlara anlatir. Artik celiskiler sona ermistir. Anna ve Ottavio, babasinin olumunun acisi gecinceye kadar bir yil yas cekemsine karar verip evlenmelerini ertelerler. Elvira bir manastira cekilip orada hayatinin sonuna kadar rahibe kalmayi tercih eder. Zerlina ve Masetto en sonunda kendi aile evlerine giderler. Leporello ise yeni bir patron bulmak icin bir hana gider. Operanın son korosunda eserin incelediği ana konu ortaya çıkarılır (Koro: Questo í¨ il fin — "Kötülük yapanın sonu kötü olur.") 20. yuzyila kadar bu eserin temsillerinde bu ensambl koro parcasi eserin bir uygun bir parcasi olmadigi iddiasiyla operanin temsillerinde kesilip atilmaktaydi. Fakat 20.yuzyilin ortalarindan itibaeren yonetmenler bu parcayi besteci Mozart'in istegi gibi eserin sonuna koymaktadirlar. } } ==Ünlü müziksel parçalar

I. Perde

*"Notte e giorno faticar" †” Leporello: 1. Sahne *"Ah! chi mi dice mai" †” Donna Elvira: 5. Sahne *"Madamina, il catalogo í¨ questo" †” Leporello: 5. Sahne *"Ho capito, signor, sí¬" †” Masetto: 8. Sahne *"Lí  ci darem la mano" †” Don Giovanni ve Zerlina: 9. Sahne *"Ah, fuggi il traditor" †” Donna Elvira: 10. Sahne *"Don Ottavio... Or sai chi l'onore" †” Donna Anna: 12. Sahne *"Dalla sua pace" †” Don Ottavio: 14. Sahne *"Fin ch'han dal vino" †” Don Giovanni: 15. Sahne *"Batti, batti, o bel Masetto" †” Zerlina: 16. Sahne I

I. Perde

*"Deh, vieni alla finestra" †” Don Giovanni: 3. Sahne *"Metí  di voi qua vadano" †” Don Giovanni: 4. Sahne *"Vedrai, carino" †” Zerlina: 6. Sahne *"Ah, pietí ! Signori miei!" †” Leporello:: 9. Sahne *"Il mio tesoro" †” Don Ottavio: 10. Sahne *"In quali... Mi tradí¬ quell'alma ingrata" †” Donna Elvira: 10. Sahne *"Troppo mi... Non mi dir" †” Donna Anna: 12. Sahne *"Don Giovanni, a cenar teco m'invitasti" †” Don Giovanni, Leporello ve Commendatore: 15. Sahne ==Don Giovanni ve diğer besteciler==
Don Giovanni eserinin devamli populerligi dolayisiyla Mozart'in bu eseri cok genis sekilde rearranjman olarak ve kisimlar odunc alinarak baska yazar ve besteciler tarafindan yenilenmistir. Perde I Finale'deki minuet parcasi Franz Lizst'in Mozart'in "Figaro'nu Dugunu"nde bulunan iki motif uzerine Fantazi adli eserinde bulunur. Ayni minueti ve Deh vieni alla finestra aryasini Sigismund Thalberg Don Juan'daki serenad ve minuet uzerine Grand Fantezi Op.42 adli eserinde kullanmistir. Busoni "Mozart ardindan bir varyasyon" adli bir parcayi Klavieruburg eserinde bulunmaktadir.Beethoven, Danzi ve Chopin ayri ayri Don Giovanni ile Zerlina'nin Lí  ci darem la mano adli ikilisini cok andiran varyasyonlar bestelemislkerdir. Beethoven'in Diabelli Variations'larindaki Varyasyon 22, Leporello'nun "Notte e giorno faticar" isimli aryasini andirir. Don Giovanni eserinden alinan bircok muzik parcalari bircok filmde muzik olarak kullanilmistir. Ingiliz yapimi Ealing komedileri arasinda Kind Hearts and Coronets filiminin ana temasi 'Il mio tesoro aryasidir. Babette's Feast adli filimde kahramanlar arasindaki romantik kararsizligin arka muzigi ayni durummu anlatan Lí  ci darem la mano aryasi muzigini kapsar. Ayrica ozellikle Amadeus, Brooklyn'de oldu, Parting Glances, Some Girls, Madagascar Skin, Il Cermonie ve The Bonfire of the Vanities adli filmlerde Don Giovanninin muzgini onemli olarak icelerinde bulundururlar. == Seçilmiş ses kayıtları == Don Giovanni operasının Figaro'nun Düğünü operası kadar çok sayıda ses kaydı (plak, teyp, CD) bulunmamakla beraber, bu eser için birçok defa ses kaydına geçmiş bulunmaktadır. Burada ancak seçilmis bir ufak liste verilebilmektedir. Matthew Boyden, Nick Kimberley ve Joe Staines, (2002) The Rough Guide to Opera. New York: Rough Guides. 103 Don Giovanni İtalyanca dışında diğer dillerde seslendirilip kayıda alınmıştır. Örnegin, 2000'de Filarmoniya Orkestrası Yönetmen David Parry tarafından, Don Giovanni başrolünde Gary Magee ile, İngilizce sesli olarak hazırlanan eser, Chandos ses kayıt şirketi tarafından satışa arzedilmiştir. ==Medya== *Don Giovanni uvertürü (6:49) - Fulda Symphonic Orchestra: |center ==Dipnotları Ayrıca bakınız == *Opera *Wolfgang Amadeus Mozart *Mozart operaları listesi ==Dışsal kaynaklar== *[3] İngilizce Vikipedia 'Don Giovanni maddesi.(Görülme tarihi:21.12.2008) *[4] İtalyanca Vikipedia 'Don Giovanni (Opera) maddesi.(Görülme tarihi:21.12.2008) *Deutsch, Otto Erich, Mozart: A Documentary Biography. Stanford: Stanford University Press, 1965.} *[5] Opera kılavuzu: konu özeti †” libretto †” önemli parçalar} (Erişme tarihi:21.12.2008) *[6] Opera in a nutshell: ses kayıtları (MIDI)(Erişme tarihi:21.12.2008) *[7]: Orijinal İtalyanca libretto metini (İtalyanca) (Erişme tarihi:21.12.2008) *[8]: İngilizce libretto metini }(Erişme tarihi:21.12.2008) *[9] : Don Giovanni için piyano ve sesler için partisyon, Indiana Üniversitesi (Erişme tarihi:21.12.2008) *[10] 1979da yapılan film için IMDB'deki madde.(Erişme tarihi:21.12.2008) *[11] Online parasız. Don Giovanni'dan video gösteri parçaları.(Erişme tarihi:21.12.2008) *[12] Don Giovanni: Nick Reveles tarafından verilen bir konuşma. San Diego OperaTalk! }(Erişme tarihi:21.12.2008) } }

Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Don Giovanni Resimleri

Don Juan
2 ay önce

Don Giovanni Tenorio ossia Il dissoluto 1761: Christoph Willibald Gluck ve Gasparo Angiolini'in balesi Don Juan 1787: Giovanni Bertati'in operası Don...

Don Juan, Carlo Goldoni, Giacomo Casanova, James Bond, Miguel de Cervantes
Don Juan DeMarco
3 yıl önce

Music Michael Kamen "La Ci Darem La Mano" Wolfgang Amadeus Mozart 'ın 'Don Giovanni' opera 'sından "¿Has Amado Una Mujer De Veras?" Yorum Michael Kamen,...

Don Juan DeMarco (film), USA ülke bayrağı, Amerika Birleşik Devletleri, 1995, ABD, Allmovie, Bryan Adams, Don Juan, Francis Ford Coppola, IMDb, Johnny Depp
Güneş Gürle
3 yıl önce

roller arasında, Giulio Cesare (Giulio Cesare in Egitto), Don Giovanni (Don Giovanni), Don Alfonso (Cosi fan tutte), Bartolo (Figaro'nun Düğünü), Colline...

Güneş Gürle, 1975, 1997, 2005, Düsseldorf Deutsche Oper am Rhein, Richard III, İstanbul Devlet Opera ve Balesi, Bas (vokal), Opera sanatçısı
Giovanni Verga
2 ay önce

Giovanni Carmelo Verga (2 Eylül 1840 - 27 Ocak 1922)  İtalyan yazar. İkinci dereceden soylu bir ailede dünyaya gelen Verga gazeteciliğe ve edebiyata atılmak...

Don Pasquale
2 ay önce

oyunundan uyarlanarak Angelo Anelli'in hazırladığı librettodan esinlenerek "Giovanni Ruffini" tarafından yazılmıştır. Operanın prömiyer yapımı 3 Ocak 1843de...

Giuseppe Gazzaniga
2 ay önce

Giovanni Bertati, opera buffa, 1786, Venedik) Le donne fanatiche (libretto Giovanni Bertati, 1786, Venedik) Don Giovanni Tenorio (libretto Giovanni Bertati...

Giovanni Guareschi
3 yıl önce

1968), İtalyan gazeteci, karikatürist ve mizah yazarı. Özellikle yarattığı Don Camillo isimli rahip karakteriyle tanınır. II. Dünya Savaşı öncesi Corriere...

Giovanni Guareschi, 1908, 1968, 1 Mayıs, 22 Temmuz, Burhan Felek, Kalp krizi, İkinci Dünya Savaşı, İtalyan, Democrazia Cristiana
Giovanni de Macque
3 yıl önce

Giovanni de Macque (Giovanni de Maque, Jean de Macque) , ( d. 1548 veya 1550 - ö. 1614 ) Geç rönesans, Erken barok döneminin Fransız-Flaman bestecisi....