Biyografi bilgi kutusu

Ebu Abdullah Muhammed bin Musa el Harezmi

Biyografi bilgi kutusu |kişi_adı=Muhammed bin Musa el-Harezmi |resim_adı= Abu Abdullah Muhammad bin Musa al-Khwarizmi edit.png |resim_başlığı= Matematik, Astronimi ve Coğrafya bilgini. |doğum_tarihi= 780 |doğum_yeri= Harzem, Özbekistan |ölüm_tarihi= 850 |ölüm_yeri= Bağdat, Irak



Ebu Abdullah Muhammed bin Musa el-Harezmi matematik, gökbilim ve coğrafya alanlarında çalışmış ünlü bir Fars bilginidir. 780 yılında Türkistan`ın Harzem bölgesinin Hive şehrinde dünyaya gelmiştir. 850 yılında Bağdat`ta vefat etmiştir.

Hayatı



Horasan bölgesinde bulunan Harzem`de temel eğitimimini alan Harezmi, gençlinin ilk yıllarında Bağdat`taki ileri bilim atmosferinin varlığını öğrenir. İlmi konulara doyumsuz denilebilecek seviyedeki bir aşkla bağlı olan Harezmi ilmi konularda çalışma idealini gerçekleştirmek için Bağdat`a gelir ve yerleşir. Devrinde bilginleri himayesi ile meşhur olan Abbasi halifesi Mem`un Harezmi`deki ilim kabiliyetinden haberdar olunca onu kendisi tarafından Eski Mısır, Mezopotamya, Grek ve Eski Hint medeniyetlerine ait eserlerle zenginleştirilmiş Bağdat Saray Kütüphanesi`nin idaresinde görevlendirilir. Daha sonra da Bağdat Saray Kütüphanesindeki yabancı eserlerin tercümesini yapmak amacıyla kurulan bir tercüme akademisi olan Beyt`ül Hikme`de görevlendirilir. Böylece Harezmi, Bağdat`ta inceleme ve araştırma yapabilmek için gerekli bütün maddi ve manevi imkanlara kavuşur. Burada hayata ait bütün endişelerden uzak olarak matematik ve astronomi ile ilgili araştırmalarına başlar.

Bağdat bilim atmosferi içerisinde kısa zamanda üne kavuşan Harezmi, Şam`da bulunan Kasiyun Rasathanesi`nde çalışan bilim heyetinde ve yerkürenin bir derecelik meridyen yayı uzunluğunu ölçmek için Sincar Ovasına giden bilim heyetinde bulunduğu gibi Hint matematiğini incelemek için Afganistan üzerinden Hindistan`a giden bilim heyetine başkanlık da etmiştir.

Harezmi`nin latinceye çevrilen eserlerinden olan ve ikinci dereceden bir bilinmeyenli ve iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin çözümlerini inceleyen ``El-Kitab `ul Muhtasar fi`l Hesab`il cebri`` ve`` `l Mukabele`` adlı eseri şu cümleyle başlar : ``"Algoritmi şöyle diyor: Rabbimiz ve koruyucumuz olan Allah `a hamd ve senalar olsun"``

Bilime katkıları



Matematik



thumb|200px|left| mefhumunun ve Algoritmanın mucidi.]

Bugün bilgisayar bilimi ve dijital elektroniğin temeli olan 2`lik(binary) sayı sistemini ve 0(sıfırı) bulmuştur.

Cebir sözcüğü de Harezmi`nin "El`Kitab`ül-Muhtasar fi Hısab`il Cebri ve`l-Mukabele” (Cebir ve Denklem Hesabı Üzerine Özet Kitap) adlı eserinden gelmektedir. Bu eser aynı zamanda doğu ve batının ilk müstakil cebir kitabı olma özelliğini taşımaktadır.

Matematik alanındaki çalışmaları cebirin temelini oluşturmuştur. Bir dönem bulunduğu Hindistan`da sayıları ifade etmek için harfler ya da heceler yerine basamaklı sayı sisteminin (bkz. onluk sistem) kullanıldığını saptamıştır. Harezmi`nin bu konuda yazdığı kitabın ``Algoritmi de numero Indorum`` adıyla Latince`ye tercüme edilmesi sonucu, sembollerden oluşan bu sistem ve sıfır 12. yüzyılda batı dünyasına sunulmuştur. ``Hesab-ül Cebir vel-Mukabele`` adlı kitabı, matematik tarihinde birinci ve ikinci dereceden denklemlerin sistematik çözümlerinin yer aldığı ilk eserdir. Bu nedenle Harezmi (Diophantus ile birlikte) "cebirin babası" olarak da bilinir. İngilizce`deki "algebra" ve bunun Türkçe`deki karşılığı olan "cebir" sözcüğü, Harezmi`nin kitabındaki ikinci dereceden denklemleri çözme yöntemlerinden biri olan "el-cebr"den gelmektedir. ``Algoritma`` (İng. "algorithm") sözcüğü de Harezmi`nin Latince karşılığı olan "Algoritmi"den türemiştir ve yine İspanyolca`daki basamak anlamına gelen "guarismo" kelimesi Harezmi`den gelmektedir.

Astronomi



Coğrafya



Başlıca eserleri



Matematik ile alakalı eserleri



  • El- Kitab`ul Muhtasar fi`l Hesab`il Cebri ve`l Mukabele<br />
  • Kitab al-Muhtasar fil Hisab el-Hind<br />
  • El-Mesahat<br />


Astronomi ile alakalı eserleri



  • Ziyc`ul Harezmi<br />
  • Kitab al-Amal bi`l Usturlab<br />
  • Kitab`ul Ruhname<br />


Coğrafya ile alakalı eserleri



  • Kitab surat al-arz<br />


Tarih ile alakalı eserleri



  • Kitab`ul Tarih<br />
<selam>

İç bağlantılar





Dış bağlantılar





kategoriler -->

İlgili konuları ara

Yanıtlar