Epifiz

Beyinin arka ucunda, mercimek tanesi büyüklüğünde bir bezdir. Epifiz başlangıçta ışık duyumlu iki organ iken sonradan tek kalmıştır. Omurgalıların bir çoğunda silik bir retina yapısında iken, Memelilerde ise salt bir salgı yapısındadır.

Epifiz Alm. Epiphyse (f), Fr. Epiphyse (f), İng. Epiphysis. Kafatasında, orta boşluğun üst arka kısmında ara beyin tavanının küçük bir kabartısı şeklinde görünen, bir çeşit iç salgı bezi. Diğer ismi corpus pinealis’tir. Sinir dokusu karakterinde yapı gösterir. Eskiden hiçbir vazifesi olmayan bir organ olarak tarif edilirdi. Son araştırmalar, epifizin şiddetli bir metabolizmaya sahib olduğunu göstermiştir.

Beyinin arka ucunda, mercimek tanesi büyüklüğünde bir bezdir. Epifiz başlangıçta ışık duyumlu iki organ iken sonradan tek kalmıştır. Omurgalıların bir çoğunda silik bir retina yapısında iken, Memelilerde ise salt bir salgı yapısındadır. Sinir lifleri ile hebenula Kavşağına bağlı olan ve epifiz hücrelerinden oluşmuş epifiz bezi Melatonin ve özellikle seratonin gibi biyojen aminler salgılarlar. Epifiz bezleri salgıladığı hormon ile eşey bezlerinin vaktinden önce gelişmesini engeller. Çocukluk çağında az salgılanırsa cücelik, çok salgılanırsa devlik görülür. Yetişkinlerde çok salgılanırsa el, ayak, çene ve burun kemikleri büyür. Vücudun su dengesinin ve kan basıncının kontrolünden sorumludur. Diğer bezlerin (tiroit, böbrek üstü bezi...) çalışmasını kontrol eder. Dokuz yaşından sonra işlevini kaybetmeye başlar. Melatonin denen salgının ne işe yaradığı henüz bilinemiyor.

Cinsel gelişme üzerine frenleyici etkisi vardır. Bunu hangi mekanizmayla başardığı yeni yeni anlaşılmaya çalışılmaktadır. Ayrıca melatonin ve seratonin maddelerini sentez eder. Epifizin çalışması, çok enteresan olarak günlük aydınlanmalara, yani gece veya gündüz oluşuna bağlı olarak ayarlanmıştır.

Gelişme çağında uzun kemiklerin her iki ucunda bulunan kısımların her birinde de epifiz denilir. Epifiz ile kemiğin cismi arasında büyüme çağında olanlarda kıkırdak dokusu mevcuttur. Buna epifiz plağı, epifiz çizgisi veya büyüme çizgisi denilir. Büyüme çağında, bu bölgedeki kıkırdak dokusu kemikleşerek, iskelet büyümesi gerçekleşir. Erişkin dönemde bu yapı kaybolur. Epifizle kemik cismi doğrudan birbirleriyle temastadır ve kemik büyümesi durmuştur. Epifiz çizgisinin harab olması halinde, o kemiğin büyümesi geri kalır. Bu çizginin kemikleşmesi ile büyüme sona erer.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Epifiz ilgili konular

  • Pineal gland

    Epifiz, omurgalıların beyninde yer alan mercimek tanesi büyüklüğünde bir bezdir. Uyku paternini ve mevsimsel fotoperiyotları düzenleyen melat
  • Kuşlar

    Kuşlar vücutları tüylerle örtülü, akciğer solunumu yapan, sıcakkanlı, yumurtlayan, gagalı, kanatlı omurgalı hayvanların ortak adı.
  • Iskelet

    İnsanların ve hayvanların çatısını, duruşunu, destek yapısını meydana getiren temel sistem. Kasların tutunduğu, iç organların muhâfaz
  • Endokrin bezler

    Endokrin sistemi ya da iç salgı bezleri; salgılarını, vücudun başka bölgelerindeki hedef hücrelere ulaştırabilmek için kana veya lenfe ver
  • Melatonin

    Melatonin epifiz bezinin pineolasit adı verilen hücrelerinden salgılanır. Biyoritmi (sirkadyan ritm) belirler ya da biyoritm üzerinde etkilidir.
  • Göçmen kuşlar

    Küçücük kolibri kuşundan koskoca kartallara kadar binlerce kuş türü her sene vakti geldiği zaman üreme ve kışlama bölgeleri arasında uzu
  • Merkezi sinir sistemi

    Merkezî sinir sistemi (MSS, zaman zaman İngilizce kısaltmasıyla: CNS yani "Central nervous system") sinir sisteminin en büyük bölümünü teşk
  • Göçmen kuşları

    Göçmen kuşlar farklı mevsimleri farklı coğrafyalarda geçiren kuş türlerinden oluşan bir gruptur. Her sene dünyaca 50 milyar kuşun göç et
  • Hormon sistemi

    Endokrin sistemi ya da iç salgı bezleri; salgılarını, vücudun başka bölgelerindeki hedef hücrelere ulaştırabilmek için kana veya lenfe ver
  • İçsalgı bezleri

    Endokrin sistemi ya da iç salgı bezleri; salgılarını, vücudun başka bölgelerindeki hedef hücrelere ulaştırabilmek için kana veya lenfe ver
Epifiz
Epifiz