Fecr-i Ati Edebiyatı İkinci Meşrutiyetten (1908) sonra, 20-30 yaşlarındaki genç edebiyatçıların kurduğu bir topluluk. Fecr-i ati, gerçekten bir edebi akım hüviyetini alamamış, ancakdevrin genç edebiyatçıları tarafından yapılan bir kaç toplantıdan ibaret kalmıştır.

Fecr-i Ati Edebiyatı

Türkiye'de 1908 Meşrutiyet devrimi ardından yapılan ilk edebi hareket. Fecr'i Âti gerçekten bir edebi akım ya da bir edebi okul değildir. Bu hareket, hemen hemen devrin genç yazarları ve şairleri tarafından yapılan birkaç hevesli toplantıdan ibaret kalmıştır. Serveti fünuncuların dağılışından 1908 devrimine kadar geçen bir kaç yıllık sessiz devrin hazırlayıp yetiştirdiği genç yazarlar, Servet-i Fünun edebiyatı gibi toplu bir hareket yapmak istemişler, fakat, türlü sebeplerle bunda başarıya ulaşamamışlardır. Bu harekete katılan sanatçılar, sonradan ayrı ayrı edebi yollardan yürüyerek, XX. yüzyıl Türk edebiyatının ünlü kişileri arasında yer almışlardır.

Fecri Ati'yi meydana getiren genç yazarlar, 11 Şubat 1909 tarihli Servet.i Fünun dergisinde, bir beyanname yayımlayarak amaçlarını açıklamışlar, fakat kuruluşlarının üçüncü haftasında, 31 Mart olayı yüzünden dağılmışlardır. Bir süre sonra yeniden toplanmak istemişlerse de, uzun ömürlü bir birlik meydana getirememişlerdir.

Fecri Ati ile işbirliği yapmayı vaat ederek, bu edebi toplantıya cesaret veren Faik Âli ve Celal Sahir gibi iki Servet-i fünuncunun dışında, bu akımın kurulması için harekete geçildiği zamanlar da Fecri Âti kadrosunda yer alan sanatçılar şuhlar olmuştur. Ahmet Haşim, Ahmet Samim, Ali Süha, Cemil Süleyman, Emin Bülent, Fazıl Ahmet, Fuat Köprülü, Hamdullah Suphi, İzzet, Melih, Mehmet Behçet, Refik Halit, Şehabettin Süleyman, Tahsin Nahit, Yakup Kadri.



Fecri Âti

Servet-i Fünun Dergisi, 1901 yılında kapatılınca, Servet-i Fünuncuların her biri bir yana dağılmıştır. 1908’de İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra da bunlar bir araya gelemediler. 1901-1908 yılları arasında yetişen bazı gençler, Celal Sahir’in başkanlığında Fecr-i ati (Gelecekteki Gün Doğuşu) adiyle Servet-i Fünun Dergisi etrafında toplandılar. Faaliyete geçmeden önce görüşlerini Servet-i Fünun Dergisi’nde bir beyannameyle açıkladılar. Bu bayannamede:

“Edebiyatsever ve azimli olduklarını,Avrupa’daki benzerlerinin küçük bir örneğini temsil etmeye çalışacaklarını, Garbın bu husustaki fikirlerini,Şarkın ufuklarına nakletmek arzularını” belirtiyorlardı.

Sanatta ferdiyetçiydiler. (Sanat, şahsi ve muhteremdir.) görüşünde birleşiyorlardı.

Fecr-i ati yazarları kendilerinden önceki Servet-i Fünun sanatçılarını inkar ederek işe giriştilerse de, toplu olarak düşünüldüğü zaman yeni bir şey getiremediler.Yalnız aralarında bazıları çeşitli yollardan yürüyerek, edebiyatımızın kazandığı en mühim şahsiyetler arasına girdiler.

Fecr-i ati’ye katılan başlıca sanatçılar:Ahmed Haşim, Fuad Köprülü,Yakub Kadri,Emin Bülent, RefikHalid, HamdullahSuphi, Şehabettin Süleyman,İzzetMelih,Ali Süha, TahsinNahit, Fazıl Ahmed, Faik Ali,Celal Sahir vs. dir.

Netice olarak; bir sanat görüşü vermeye çalışan Fecr-i ati gençlerinin, kurmaya çalıştıkları bu topluluk çabuk dağılmıştır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

İlgili konuları ara

Yanıtlar