Fuad Köprülü

Genel anlamda tarihçiliğin, özel anlamda edebiyat tarihçiliğinin bilimsel bir kimlik kazanmasına yol açan ve Halil Berktay’ın sözleriyle, “oryantalizmin Türklerin tarihini sömürgeleştirmesine” karşı çıkan ilk tarihçilerden Mehmet Fuad Köprülü 28 Haziran 1966’da İstanbul’da, bir trafik kazası sonucu kaldırıldığı Baltalimanı Hastanesi’nde öldü. Çemberlitaş’taki Köprülü Türbesi’nde babasının yanına gömüldü.

Fuad Köprülü hakkında detaylı bilgi

Genel anlamda tarihçiliğin, özel anlamda edebiyat tarihçiliğinin bilimsel bir kimlik kazanmasına yol açan ve Halil Berktay’ın sözleriyle, “oryantalizmin Türklerin tarihini sömürgeleştirmesine” karşı çıkan ilk tarihçilerden Mehmet Fuad Köprülü 28 Haziran 1966’da İstanbul’da, bir trafik kazası sonucu kaldırıldığı Baltalimanı Hastanesi’nde öldü.

Çemberlitaş’taki Köprülü Türbesi’nde babasının yanına gömüldü. Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa’nın soyundan gelen Fuad Köprülü 4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğdu. Ayasofya Rüşdiyesi’ni ve Mercan İdadisi’ni bitirdikten sonra Hukuk Mektebi’ne devam etti (1907-1910), burada özel Fransızca dersleri aldı. Ancak, asıl ilgisini çeken edebiyat ve tarih alanında ilerlemek için hukuk öğrenimini yarıda bıraktı. 1909’da Fecr-i Ati topluluğuna katıldı. Şiirlerini 1913’e kadar Mehasin ve Servet-i Fünun dergilerinde yayımladı. Bu yıllarda “Milli Edebiyat” ve “Yeni Lisan” akımlarına karşıydı.

1910’dan sonra İstanbul’un çeşitli okullarında Türkçe ve edebiyat okuttu, liselerin edebiyat programını düzenledi. Ziya Gökalp çevresine girdikten sonra Milli Edebiyat akımını benimsedi; Türk tarihinin ilk dönemlerine kadar indi, ilk Türk topluluklarının tarih ve edebiyatlarını inceledi. 1913’te, Halit Ziya’dan boşalan İstanbul Darülfünunu Türk Edebiyatı Tarihi müderrisliğine getirildi. Aynı yıl Bilgi dergisinde Türk edebiyatının hangi yöntemle incelenmesi gerektiğini tartışan “Türk Edebiyatı Tarihinde Usul” adlı yazısı çıktı.

1919’da uluslar arası ün kazanmasını sağlayan ilk büyük yapıtı Türk Edebiyatı’nda İlk Mutasavvıflar’ı yayımlandı. 1923’te Edebiyat Fakültesi dekanı oldu, Türkiye Tarihi adlı kitabını çıkardı. 1924’te Milli Eğitim Bakanı Vasıf Çınar’ın ısrarı üzerine bakanlığı yeniden düzenlemek amacıyla sekiz ay müsteşar olarak görev yaptı, buradan ayrılınca Türkiyat Enstitüsü’nün müdürlüğüne getirildi. 1925’te Türkiyat Mecmuası’nı çıkarmaya başladı, ünü giderek dünyaya yayıldı, birçok uluslar arası kongreye Türkiye temsilcisi olarak katıldı. 1928’de Türk Tarih Encümeni başkanlığına seçildi.; Milli Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşirleri ve Divan-ı Türki-i Basit adlı kitaplarını yayımladı; 1931’de Türk Hukuk Tarihi Mecmuası’nı çıkarmaya başladı; 1932-1934 arasında Divan Edebiyatı Antolojisi’ni çıkardı. 1933’te ordinaryüs profesör oldu, İstanbul Üniversitesi’nde birkaç kez dekanlık yaptı.

1934’te siyasete atılarak Kars milletvekili oldu. 1936-1941 arasında Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’yle Siyasal Bilgiler Okulu’nda ders verdi. 1935’te, Paris’te Türk Tetkikleri Merkezi’nde verdiği konferansların toplamı olan Les Origines de L’Empire Otoman (Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu) adlı kitabı yayımlandı ve büyük yankı uyandırdı. Heidelberg, Atina ve Sorbonne üniversitelerince onursal doktorluk sanı verilen, Batı bilim kuruluşlarınca onur ya da muhabir üyeliğine seçilen Köprülü 1941’den sonra İslam Ansiklopedisi’nin yayımına katıldı. 1943’te akademik kariyerden ayrılarak siyasetle ilgilenmeye başladı. Kurucuları arasında olduğu DP iktidara gelince dışişleri bakanı oldu. 1956’ya kadar sürdürdüğü bu görevi sırasında Türkiye’nin NATO’ya girişinde etkin rol oynadı, devlet bakanlığına getirildi. 1957’de yönetimle anlaşmazlığa düştü ve partiden istifa etti.

1960’tan sonra 6-7 Eylül olaylarıyla ilişkilendirilerek tutuklandı, dört ay Yassıada’da kaldı. 1961’de Yeni Demokrat Parti’yi kurdu, ama ilgi göremedi ve parti amblemi “kır at”ı AP’ye devrederek siyasetten tamamen çekildi. Ardında 1500ü aşkın kitap ve makale bırakan Köprülü’nün çabasını “Türk tarihinin evrimsel bütünlüğünün ilk kavranışı” olarak niteleyen Halil Berktay, Türk tarihçiliğinin geleceğinin onun bıraktığı noktadan itibaren kurulabileceğini belirttikten sonra, Köprülü’nün kendi gerçekleştirdiği işin farkında olduğunu da onun şu sözlerini anarak günümüz genç kuşaklarına devrediyor: “Türklerin orta zaman tarihindeki rolleri hakkında mevcut yanlış fikirlerden bir haylisini değiştirmeye muvaffak olduğunu ve birçok garp alimlerinin artık o neticeleri kabul ettiklerini, büyük bir memnuniyetle söylemekten kendimi alamıyorum.” Köprülü’nün bu haklı gururu, sonraki Türk tarihi yazımının da oryantalist bakış açılarından kurtulmasını sağlayacaktı.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

M. Fuad Köprülü

Mehmet Fuad Köprülü (4 Aralık 1890 - 28 Haziran 1966), Türk ordinaryüs profesör tarihçi, Türkolog, Dışişleri Bakanlığı yapmış siyasetçi ve edebiyat araştırmacısıdır. Fuad Köprülü 4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğdu.

Mehmet Fuad Köprülü

Mehmet Fuad Köprülü (4 Aralık 1890 - 28 Haziran 1966), Türk ordinaryüs profesör tarihçi, Türkolog, Dışişleri Bakanlığı yapmış siyasetçi ve edebiyat araştırmacısıdır. Fuad Köprülü 4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğdu.

Fuat Köprülü

Mehmet Fuad Köprülü (1890-1966) Türk tarihçi, edebiyat araştırmacısı ve siyaset adamı. Fuad Köprülü 4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğdu. Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa’nın soyundan gelmektedir.

Orhan Köprülü

Orhan Köprülü (d. 1920, Kadıköy, İstanbul) - (ö 21 Temmuz 2006, İstanbul), Türk siyaset adamı.

Folklor

Genel olarak halk bilgisi manasına gelir. Halk geleneklerini adetlerini, inançlarını, efsanelerini, türkülerini edebiyatlarını inceleyen, herhangi bir toplulukta yaşayanların örf ve adetlerini araştırıp, o topluluğun yaşayışını, duyuş ve düşünüşünü anlatmaya çalışan ...

Polemik

POLEMİK (yun. polemikos'tan fr. polemique). Oldukça sert nitelikte kalem tartışması.

BATUR

Batur (Bahadır), ''kahraman ve yiğit savaşçı'' anlamına gelen, Türk ve Moğol dili kökenli onursal ünvan. Bu ünvan, cengâverlerlik ve yiğitlik yapmış askeri komutanlar ve destansı kahramanlar için kullanılan bir Altay terimidir.

Turancılık

Turancılık veya Turancılık, tüm Ural-Altay kavimlerinin birliğini savunan siyasi görüş. Finliler, Macarlar, Estonlar, Rusya içindeki Fin-Ugor kavimleri, Tunguzlar; Moğollar ve Türklerin bir araya getirilmesi olarak ortaya çıkmıştır. (Bakınız: Fin-Ugor kavimleri, Tunguzlar, ...

Türkiye

Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu ...

Türkçülük

Türkçülük, Türkizm veya Pan-Türkizm Türk halklarının özgürlüğünü ve birliğini savunan kültürel, ilmî, felsefî ve siyasî görüş. Turancılık (Turanizm veya Pan-Turanizm) ise daha geniş şekilde Ural-Altay kavimlerinin kültürel, toplumsal ve siyasi birliğini savunan ...

Milli Edebiyat

Milli Edebiyat, yazı ve yaratıların, sanatsal ürünlerin yabancı etkilerinden sıyrılarak, kendi ulusal değerlerimize dönmeyi, halka kendi diliyle seslenmeyi ilke edinen 1908'de başlayıp 1923'e değin süren edebiyat akımı ve bu yönelime katılan sanatçıların oluşturduğu topluluk.

Erzurumlu Emrah

Erzurumlu Emrah (XIX.-XX Yy.) Erzurum’la Pavi arasındaki Tanbura köyünde doğduğu söylenmektedir. Yaşamı hakkında bilinenler halk arasında dolaşan söylentilere ve şiirlere dayanmaktadır. Ölümü hakkında kesin bir tarih yoktur. Fuad Köprülü 1854 tarihi olarak kabul ...

Türk Edebiyatı

Türkler'in tarih boyunca oluşturdukları sözlü ve yazılı edebiyat geleneğini ve bu geleneğin ürünlerini içerir. Türk edebiyatı tarihsel gelişimi içinde üç ana bölümde incelenmektedir: İslamlık'tan önceki Türk edebiyatı, İslam uygarlığı etkisinde gelişen Türk ...

7 Mart

7 Mart Gregorian Takvimine göre yılın 66. günüdür. Sonraki sene için 299 gün var (Artık yıllarda 300).