Gazipaşa, Antalya

Gazipaşa, Antalya ilinin en doğusunda yer alan ilçesidir.

Gazipaşa, Antalya

{{Bilgi Kutusu Genel Yerleşim Birimi |resmi_ismi =Gazipaşa Eski/diğer isimleri --> |göbekadı = Bu isimde anlam ayrıştırması (sayfa ismi) --> |anlam = |motto = Birimin panaromik resmi --> |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = Belediyelerin logosu --> |resim_amblem = harita --> |harita_resim = |harita_pixel = |harita_başlık = Gerekli; Birimin yapısı: il-ilçe-kaza veya
metropol(birden fazla ilçeden oluşuyorsa her ilçe 
kendi sayfası olmalı)-semt köy;
küçük harfler kullanılmalı; kategori yaratır -->
|idari = ilçe Gerekli; Bağlı olduğu ilin ismi; kategori yaratır --> |il_ismi = Antalya Birimin bağlı olduğu idare: İl-ilçe --> |bağlı_idare = il |bağlı_idare_ismi = Antalya Birimin en üst makamı Vali-Kaymakam --> |mülki_sıfatı = |mülki_idareci = |websitesi = Gazipaşa Kaymakamlığı Büyükşehir Beldiye Başkanı-Belediye başkanı-Muhtar;
başkan_parti: belediye web sitesi veya belediye 
başkanının web sitesi-->
|başkan_sıfatı = |başkanı = |başkan_www = Gazipaşa Belediyesi birimin en eski tarihi millattan (öncesi-M.Ö. veya M.S.) --> |Kuruluş_öncesi = |Kuruluş_yılı =
          • yüzölçüm ***** -->
|area_magnitude = |toplam_km2 = |yüzölcümü_kara = |yüzölcümü_su = |yüzölcümü_su_percent = |Çevre_km2 = |merkez_km2 = |rakımı =
          • Nufus Bilgileri ***** -->
|nüfusu_tarih = |nüfusu_dipnot = |nüfusu_değeri = |nüfusu_merkez = 16 600 |nüfusu_çevresi = |nüfusu_yoğunluğu = Kordinatları --> |latd= |latm= |lats= |latNS= |longd= |longm= |longs= |longEW= |alan_kodu = |posta_kodu = |plaka_kodu = |dipnotlar = Birime bağlı olan birimler
ilin->ilçeleri; içelerin->Semtleri; 
içelerin->kazaları; şehir->semt  -->
|bağlı_tipi = Belde |bağlı_olanlar1 = Kahyalar |bağlı_olanlar2 = |bağlı_olanlar3 = |bağlı_olanlar4 = |bağlı_olanlar5 = |bağlı_olanlar6 = |bağlı_olanlar7 = |bağlı_olanlar8 = |bağlı_olanlar9 = |bağlı_olanlar10 = |bağlı_olanlar11 = |bağlı_olanlar12 = |bağlı_olanlar13 = |bağlı_olanlar14 = |bağlı_olanlar15 = |bağlı_olanlar16 = |bağlı_olanlar17 = |bağlı_olanlar18 = |bağlı_olanlar19 = |bağlı_olanlar20 = |bağlı_olanlar21 = |bağlı_olanlar22 = |bağlı_olanlar23 = |bağlı_olanlar24 = |bağlı_olanlar25 = |bağlı_olanlar26 = |bağlı_olanlar27 = |bağlı_olanlar28 = |bağlı_olanlar29 = |bağlı_olanlar30 = |bağlı_olanlar31 = |bağlı_olanlar32 = |bağlı_olanlar33 = |bağlı_olanlar34 = |bağlı_olanlar35 = köyleri yukarıya aldıysanız
beldeleri veye kazaları veya semtleri buraya  -->
|bağlı2_tipi = |bağlı2_olanlar1 = |bağlı2_olanlar2 = |bağlı2_olanlar3 = |bağlı2_olanlar4 = |bağlı2_olanlar5 = |bağlı2_olanlar6 = |bağlı2_olanlar7 = |bağlı2_olanlar8 = |bağlı2_olanlar9 = |bağlı2_olanlar10 = }}



Gazipaşa, Antalya ilinin en doğusunda yer alan ilçesidir.

Tarihi



Gazipaşa`nın bilinmeyen veya tahmin edilen tarihi, tarihi perspektif içerisinde oldukça derinlere uzanmaktadır. Ana hatlarıyla bu tarihsel serüveni M.Ö.2000`lerde başlar. Hititlerin bir kolu olan Luviler yine Hititlerin Kizzuvatna (Çukurova bölgesi) ve Arzava (Antalya yöresi) ülkeleri diye adlandırdıkları bölgede yaşamışlardır. Gazipaşa`da bu bölge içinde kalması nedeniyle ilçenin tarihi yolculuğa Luvilerle - Hititlerle başlamış olması kuvvetle muhtemeldir. Nitekim Karatepe (Sivaslı) civarındaki harabaler içinde yer alan aslan kalıntıları bu bilgiler doğrular niteliktedir.

Gazipaşa`nın tarihsel yolculuğu içindeki önemli bir kilometre taşı da M.Ö. 628 yıllarıdır. Selinus adıyla tarihte iki kent mevcuttur. Sicilya`da Yunanlı Mağara - Hyblaia halkı tarafından bu tarihte bir site devleti olarak kurulan Selinus, diğeri Anadolu`nun güneyindeki Selinus. Kilikya Bölgesi`nde ve Hacımusa (Kestros) Çayının iki yakasında kurulmuş liman kentidir. Kalesi ise şimdiki kale kalıntılarının bulunduğu yerde olup o zamanlar ada konumunda idi. Buradan başta Mısır olmak üzere, o günün ticaret merkezleri ile deniz ticareti yapılmakta idi.

Yunan yönetiminden M.Ö. 197`de Antiokhos dolayısıyla Roma egemenliğine geçen kente M.S. 1. yüzyılda Akdeniz kıyılarının doğu seferine çıkan Roma Kralı Trayan hastalanarak Selinus limanına gelmiş ve bir tüccarın evine konuk olmuş, daha sonra iyileşmeyerek burada ölmüştür. Yerine tahta geçecek olan Hadrianus, Selinus` a gelerek cenazeyi Roma`ya götürmüş, anısmada bir mezar yaptırmıştır. Bu nedenle de Selinus`un bir süre Traianapolis adıyla anıldığı Hıristiyanlık döneminde ise Seleukeia - Silifke Başpiskoposluğu`na bağlı Piskoposluk merkezi olduğu bilinmektedir. M.Ö. I. yüzyılda başlayan Roma İmparatorluğu dönemi, bu devletin Anadolu sınırları içinde bulunan Gazipaşa`da VI. yüzyıla kadar devam etmiştir.

M.S. VI. yy`den başlarak Güney Akdeniz Bizans İmparatorluğu`nun egemenliğine girmiş, bu yeni dönemde Gazipaşa, Antalya ve Alanya ile birlikte Pamfilya`nın Türkleşmesi süreci içinde Selinus, Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat`ın 1221 yılında Alanya`yı, 1225`e kadar da buradan itibaren belki de Toroslar`dan kaynaklanıp şehir merkezinden geçerek denize karışan beş büyük çayın zaman zaman sel baskınına neden olması dolayısıyla Selinti olarak anılmaya başlanmıştır. 1268`lerde Moğollar`ın Anadolu işgali sırasında Selinti, Anadolu Selçuklu Devleti`nin Konya ve bağlı bölgeleri sınırları içinde yer almaktaydı.

Anadolu beylikleri döneminde 1335 yılından itibaren Antalya ve civarı Teke Beyliği`nde kalırken Alanya, Selinti ve doğusu ile Kuzey yöreleri merkezi Konya olan Karamanoğulları hakimiyetine girmiştir.

Osmanlı Döneminde Fatih Sultan Mehmet`in Deniz Kuvvetleri Komutanı (Kaptan`ı Derya) Gedik Ahmet Paşa, 1470 yılında Alanya`yı, 1472 yılında ise Selinti, Anamur ve Silifke yöresini Karamanoğlu Beyliği`nden alınarak Osmanlı hakimiyetine dahil etmiştir. Ünlü gezgin Evliya Çelebi meşhur Seyahatname`sinin 126. sayfasında "XVIII. yy`da Selinti kazasının İçel (Mersin) sınırları içerisinde Silifke Sancağına bağlı 26 köyü olan ve yıllık 80 akçe vergi veren bir kazadır. Deniz kenarında bakımlı cami ve evler ile yemyeşil dağlara sahiptir. Kıbrıs`a 70 mil uzaklıkta iskelesi vardır." demektedir.

Coğrafi Konum



Antalya`nın 180 km. doğusunda 10 km. uzunluğu, 7 km. eninde Akdeniz kıyısında Gazipaşa Ovası üzerine kurulmuştur. Doğusunda İçel ili Anamur İlçesi, kuzeydoğusunda Karaman ili Ermenek ilçesi kuzeyinde Sarıveliler ilçesi ve batısında ise Alanya ilçesiyle komşudur. Güney sınırları teşkil eden Akdeniz sahiline paralel bir şeklilde yaklaşık 35 km. içerde batıdan doğuya doğru uzanan Toroslarla çevrilidir. Yüzölçümü 931 km. olup ilçe merkezi sahilden 3 km. içerde yer almakta ise de yeni yerleşimler sahile kadar uzanmıştır.

İlçenin kıyı şeridi uzunluğu yaklaşık 50 km.dir.Denize girmek için çok uygun plajlara sahiptir.Kıyı şeridinin yarıya yakını kumsal olup diğer kısmı kayalıklardan oluşur fakat kayalıkların arasına gizlenmiş müthiş güzellikte koylar da denize girmek için ideal mekanlardır.İlçe merkezi ile deniz kıyısı arasında alçak tepeler yer almaktadır. Ovanın kuzeyinde dağlık plato bulunur.Nisan ve mayıs aylarında ilçe de bir saat arayla hem kayak yapma hem de denize girme imkanı vardır.

Kuzeyindeki kütle olan Torosların batı kıyı sıradağlarının adı Akçal Dağları adıyla bilinir ve en yüksek tepesi "Deliktaş" noktası 2253 m.`dir. Alçak kısımlar ise kıyı boyunca uzanan alüvyal bir ova meydana getirmektedir. Alivüyol ovadan yüksek dağlık sahaya geçiş nispeten dik yamaçlarla olmaktadır. Güneyde Selinus harabelerinin bulunduğu tepenin ön kısımında "yalıyar"lar vardır. Kıyıda bulunan tepenin iki tarafında plajlar uzanır. Plajlar ince kalker kumlardan meydana gelmiştir. Yalıyarlar kalkerlerden oluşup yer yer 50-100m. yüksekliğe kadar ulaşmaktadır.

Toprakları kıyıda kızıl kestane renkli olup bu topraklar sebze, narenciye ve muz tarımına uygundur. İçerilere doğru kızıl renkli (Terrarossa) topraklar olup bu topraklarda da tahıl tarımı yapılır. Dağılık kesimlerde de hayvancılık ağırlık kazanmaya başlar.

Ekonomisi



Gazipaşa`da da ekonomik yaşam hava şartlarına bağlı olarak kuru tarım , küçük el sanatları ve ticaret, ormancılık ve hayvancılığa dayanmakta idi. Ancak 1970 lerden itibaren başlayan sera ve seracılık faaliyetleri o günden bu güne artan ölçüde ilçenin ekonomik yaşamla İlçenin ekonomik yaşamında en önemli gelir kaynağı olmuştur.

İlçede herhangi bir büyük sanayi kuruluşu mevcut olmamakla beraber orta ve küçük çaplı imalathaneler ve atölyeler mevcuttur.

İlçe ekonomisinde hakim olan sektör tarım sektörüdür.Tarımda da en büyük pay örtü altında yapılan turfanda sera sebzeciliği ve muzculuğa aittir. Son yıllarda örtü altında çilek yetiştiriciliği ve enginar yetiştiriciliği hızla artmaktadır.Ancak arazi yapısının genel olarak engebeli olması nedeniyle ilçe yüz ölçümünün yalnızca % 18`i tarımsal faaliyet için kullanılabilmektedir.

Sebzecilikte halkın yönelimi seracılığa doğru olmuştur.Tarımla uğraşanların %80`i geçimi seracılıktan sağlamaktadır.İlçe merkezi ve Kahyalar Beldesi ile ilçedeki 41 köyün 36 sında seracılık yaygınlaşmıştır.

İlçede güzlük ve baharlık olmak üzere yılda iki sezon halinde seralarda sebze üretimi yapılmaktadır.Seralarda üretilen sebzelerin başlıcaları salatalık,domates,taze fasulye,patlıcan ve biberdir.Açık alanlarda ise taze fasulye, domates,biber,patlıcan ve enginar yetiştirilmektedir.

İlçede mevsim koşulları hayvancılık için son derece uygundur.Ancak orman köylerinde doğal yapının son derece sarp olması ve hayvancılık için uygun şartlar taşıyan ova kesimlerde tarımsal uğraş olarak seracılık ve muzculuğun tercih edilmesi nedeniyle hayvancılık yeterince gelişmemiştir .Ova kesimlerde aile işletmeciliği tarzında süt sığırcılığı yapılmaktadır.Orman köylerinde ise kıl keçiciliği temel hayvancılık uğraşı olarak yapılmaktadır.

Balıkçılık ve ormancılık ilçenin diğer önemli gelir kaynaklarındandır.

Turizm



Gazipaşa mevcut durumuyla daha ziyade tarım toplumu görünümünde ise de 13 Eylül 1989 tarih ve 20281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla turizm bölgesi ilan edilmesi nedeniyle özellikle havaalanı ve yat limanı inşaatlarının başlamasıyla turizm sektörüne hızlı bir geçiş yapmaya başlamıştır. Her ne kadar havaalanı tamamlanmasına rağmen açılamasada el altında çürümekte olan bir tesis hazır beklemektedir. Halen 2 normal ticari otel, 2 adet turistik (biri apart) otel, Gazipaşa Belediyesi Deniz Tesisleri İşletmesi`ne ait bungalovlar ve 1 adet tatil sitesiyle yatak kapasitesi 600`e ulaşmış olup hızla otel ve motel inşaatları devam etmektedir.

İlçenin ören yerleri itibariyle diğer yörelere göre oldukça zengin durumdadır. Ancak bunların tamamına yakının yol ve koruma hizmetleri yoktur veya yetersizdir.

Gazipaşa Akdeniz sahilinin Caretta Caretta türü deniz kaplumbağalarının yumurtalarını bıraktığı 17 merkezden biridir.

Yalan Dünya Mağarası başta olmak üzere tarihi kale ve şehir kalıntıları, tertemiz deniz ve kumsalları, bol yeşil ve oksijenli yaylaları, özetle bozulmamış doğasıyla turizm bakımından çok büyük bir potansiyele sahiptir.



}

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar