Habil ve Kabil

Kabil (Musevi kaynaklarında Kain, Kayn, Kayin) ile Habil (Musevi kaynaklarında Hevel), Tevrat`ta, Kuran`da ve hadislerde anlatılan kişilerden. Kabil, í‚dem ve Havva`nın ilk oğlu, Habil ise ikinci oğludur. Kabil`in kardeşi Habil`i öldürdüğüne ve tarihteki ilk katil olduğuna inanılır.

Habil ve Kabil

Kabil (Musevi kaynaklarında Kain, Kayn, Kayin) ile Habil (Musevi kaynaklarında Hevel), Tevrat`ta, Kuran`da ve hadislerde anlatılan kişilerden. Kabil, í‚dem ve Havva`nın ilk oğlu, Habil ise ikinci oğludur. Kabil`in kardeşi Habil`i öldürdüğüne ve tarihteki ilk katil olduğuna inanılır.

İslami kaynaklarda Habil ve Kabil

thumb|300px|right|``Kabil`in Habil`i ölüme götürüşü``, James Tissot`un tablosu. Kuran`da Kabil ve Habil`den Maide suresinde bahsedilir. Kabil`in adı Kuran`da geçmez ancak diğer İslami kaynaklarda Kabil olarak adlandırılır.

Kabil`i kardeşini öldürmeye iten güdüler

Habil ve ağabeyi Allah`a birer kurban sunmuşlardı. Kabil, kendi kurbanı Allah tarafından kabul edilmediği için kardeşini öldürmeye karar verdi (Maide Suresi, 27-32).

İbni İshak tarafından rivayet edilen ve sahih olmayan bir İslam hadisine göre ise Habil ve Kabil`in birer ikiz kız kardeşi vardı ve birbirlerinin kardeşiyle evlenmeleri istenmişti. Kabil`in ikizi, Habil`inkinden daha güzel olduğu için Kabil bu değiştirmeyi kabul etmedi.

Habil`in ölümü

Kabil Habil`e onu öldüreceğini söylediğinde, 'Habil Allah`tan korktuğunu söyleyerek' karşı koymadı ve ağabeyine el kaldırmadı. Ancak Kabil`in cehennem ateşinde yanmasını diledi. Bazı liberal İslami akımlara göre Habil pasifizmin ve şiddet karşıtlığının ilk savunucusudur. Daha sonra ağabeyi Habil`i öldürdü ve yeryüzündeki ilk cinayeti işlemiş oldu (Tirmizi, 2812). Kuran`da cinayetin ne şekilde işlendiğine dair bir açıklama yoktur.

Habil`in gömülmesi

Allah Habil`in cesedini nasıl gömeceğini göstermek üzere bir karga gönderdi. Yeri eşeleyen kargayı gören Kabil, kargadan bile aciz olduğunun farkına vararak yaptığından pişmanlık duydu (Maide Suresi, 27-32).

Konu ile ilgili ayet ve hadisler

<blockquote>"Onlara í‚dem`in iki oğlunun olayını doğru olarak anlat. İkisi birer kurban sunmuşlardı. Birinin kurbanı kabul edilmiş, diğerininki kabul edilmemişti. Kendisininki kabul edilmeyen `And olsun, seni öldüreceğim` deyince, kardeşi `Allah yalnız saygılı olanlarınkini kabul eder` cevabını vermişti. `Eğer, öldürmek için bana el kaldırırsan bile, ben öldürmek için sana elimi kaldırmam, doğrusu ben dünyaların Rabbi Allah`tan korkarım.` <br /> `Ben, hem benim ve hem de senin günahınla dönüp ateşliklerden olasın, isterim. Bu, haksızların cezasıdır.` Bunun üzerine bencilliği kendisini kardeşini öldürmeye götürdü de kardeşini öldürdü. Böylece kaybedenlerden oldu. Allah, kardeşinin cesedini nasıl örteceğini ona göstermek üzere, yeri eşeleyen bir karga gönderdi. O `Bana yazıklar olsun! Kardeşimin ayıbını örtmek için bu kargadan da mı aciz oldum?` dedi de, böylece yaptığına pişmanlık duyanlardan oldu." (Maide Suresi, 27-32) </blockquote>

Kabil ve Habil ile ilgili tek sahih hadiste, yine isim verilmemekte ve böylece her asır ve her dönemde kabil olayının benzerlerinin olabileceği anlatılmaya çalışılmaktadır: <blockquote>"Zulümle öldürülmüş hiç kimse yoktur ki, onun kanında í‚dem`in ilk oğluna bir pay düşmesin. Çünkü adam öldürenlerin ilki odur." (Tirmizi, 2812) </blockquote>

Böylesine kötü birşeyi daha önce yapmadığı için, Allah onu lanetlemek yerine, cinayetleri engellemek için bir kanun koyar:

<blockquote>"Kim, - bir cana karşılık veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya karşılık olmaksızın (haksız yere)- bir cana kıyarsa, bütün insanları öldürmüş gibi olur. Her kim bir canı kurtarırsa, bütün insanlığı kurtarmış gibi olur." (Maide Suresi, 32)</blockquote>



Tefsir ve siyer (peygamber biyografisi) kitapları ile sahih olmayan hadislerde konuyla ilgili daha çok ayrıntı ile birlikte í‚dem`in ilk oğlu olarak Kabil`in adı verilmektedir. Bu anlatılanlar, büyük ölçüde Tevrat`ta bildirilenlere uymaktadır.

Musevi ve Hıristiyan kaynaklarında Habil ve Kabil

Çiftçi olan Kabil, Allah`a buğday ve meyve adar. Çoban olan kardeşi Habil ise bir koyun kurban eder. Allah Kabil`in adağını reddeder, Habil`inkini kabul eder. Kabil buna çok kızar ve kıskançlık içinde Habil`i öldürür. Tanrı Kabil`e kardeşinin nerede olduğunu sorunca "``Ben kardeşimin bekçisi miyim?``" diye cevap verir. Habil`in kanı yerden bağırır. Bunu duyan Allah, Kabil`i lanetler ve durmadan yeryüzünü dolaşmaya mahkum eder. Kabil, Allah`a yalvarır ve diğer insanların kendini öldüreceklerini söyler. Bunun üzerine, Allah, Kabil`e diğer insanların onu öldürmesine engel olacak bir iz yapar ve şöyle buyurur: <blockquote> "Her kim Kabil`i öldürürse, intikam yedi kat fazlasıyla onun üzerine olsun" </blockquote>Bunun üzerine Kabil dünyayı dolaşmak üzere yola çıkar. Çocukları olur ve bir şehir kurarak oğlu Hanok`un adını verir (Tekvin, 5:17). Bazı kaynaklara göre bahsi geçen bu şehir Urfa`dır.

Kabil`i kardeşini öldürmeye iten güdüler

Bazı yorumculara göre Habil`in adağı sürüsünün ilk doğan kuzularından ve en besililerinden olduğu halde, Kabil`in adağı olan meyve ve tahıl, özenle seçilip hazırlanmış değildi. Yahudi Tevrat yorumcusu Rashi`ye göre Tanrının Kabil`in adağını geri çevirmesinin nedeni, Kabil`i bütünüyle reddetmesi değil, bir dahaki sefere daha dikkatli olması için uyarmaktı.

Diğer yandan Yeni Ahit`te Habil adağını inancının göstergesi olarak sunarken (İbraniler, 11:4), Kabil`inkinin, onda zaten var olan kötülüğün yansıması olduğu ima edilir (Yuhanna I, 3:12).

Tevrat`ın Tekvin kısmında cinayetin nedeni basitçe, "Habil`in Tanrı`nın favorisi olduğunu düşünen Kabil`in kıskançlığı" olarak anlatılsa da bazı yorumculara göre durum bundan ibaret değildir. Eski Ahit`in Aramice çevirilerine göre Habil ve Kabil`in birer ikiz kız kardeşi vardı ve birbirlerinin kardeşiyle evlenmeleri istenmişti. Kabil`in ikizi, Habil`inkinden daha güzel olduğu için Kabil bu değiştirmeyi kabul etmedi.

Mormonlara ve İsa Toplumu`na göre ise Kabil`i kardeşini öldürmeye iten güdü Musa`nın Kitabı`nda belirtildiği üzere yine kıskançlıktır ancak bu kıskançlığın nedeni Habil`in sahip olduğu hayvan sürüsüdür.

Habil`in ölümü

Tevrat`ta sadece Kabil`in Habil`i öldürdüğü söylenir. Eski Ahit`in Aramice tefsirlerinde ise kardeşlerin dövüştüğü, daha güçlü olan Habil`in yendiği ancak ağabeyinin hayatını bağışladığı belirtilir. Buna rağmen Kabil, Habil farkında değilken saldırmış ve onu öldürmüştür. Cinayet metodu her kaynakta farklılık göstermekle beraber, en yaygın olan inanışlar Kabil`in cinayeti taşla, sopayla veya boğarak işlediği yönündedir. Ortaçağda ortaya atılan bazı iddialara göre ise cinayet sabanla işlenmiştir.



Hıristiyanlıkta zaman zaman İsa ve Habil`in ölümleri karşılaştırılmıştır. Matta İncili`ne göre (23:35) İsa, Habil için salih (iyi, doğru) sıfatını kullanır. Bununla birlikte İsa`nın havarileri tarafından yazılan mektupta "(İsa`nın) akan kanının Habil`inkinden daha iyi şeyler söylediği" belirtilmektedir (İbraniler, 12:24), zira İsa`nın kanı merhamet dilerken Habil`inki intikam dilemiş ve Kabil`in lanetlenerek işaretlenmesine neden olmuştur...

thumb|300px|right|``í‚dem ve Havva`nın, Habil`in cesedini bulması``, Blake`in tablosu.]

Habil`in mezarı

Eski Ahit`in Aramice tefsirlerine göre mezar yeri "sonsuza kadar ıssız kalmakla" lanetlenmiş olsa da daha sonraki dönemlere ait Musevi kaynaklarında mezarın Şam`da olduğu iddia edilir.

Kaynaklar

  • Yetik, Zübeyir, ``Kabil``, Beyan Yayınları, İstanbul, 1985
  • ``Kuran``, çev. Hüseyin Atay, Yurt Yayıncılık, İstanbul, 1998
  • ``Kuran``, çev. Prof. Dr. Ali Özek başkanlığındaki heyet, Kral Fehd Mushaf Basım Kurumu, Suudi Arabistan Krallığı, 1992
  • ``Fransızca Vikipedi``, Kabil maddesi [1]
  • ``İngilizce Vikipedi``, Kabil ve Habil maddesi [2]




Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar