Hareket

Alm. Bewegung (f), Aktion (m), Fr. Mouvement; action (m), İng. Motion, Move (ment), act. Konumda meydana gelen değişiklik. Yer değiştirme. Bir cisim, hareketsiz olduğu farz edilen bir noktaya göre bulunduğu yeri değiştiriyorsa, bu cisim hareket hâlindedir. Bütün hareketler, böyle hareketsiz olduğu kabul edilen sâbit bir referans sistemine göre incelenir. Birçok problem için dünyâ, sâbit (hareketsiz) bir referans sistemi olarak kabul edilir. Misal olarak bir otomobilin hareketi ve hızı, hareketsi

Alm. Bewegung (f), Aktion (m), Fr. Mouvement; action (m), İng. Motion, Move (ment), act. Konumda meydana gelen değişiklik. Yer değiştirme. Bir cisim, hareketsiz olduğu farz edilen bir noktaya göre bulunduğu yeri değiştiriyorsa, bu cisim hareket halindedir. Bütün hareketler, böyle hareketsiz olduğu kabul edilen sabit bir referans sistemine göre incelenir. Birçok problem için dünya, sabit (hareketsiz) bir referans sistemi olarak kabul edilir. Misal olarak bir otomobilin hareketi ve hızı, hareketsiz olduğu kabul edilen dünyaya göre ifade edilir. Astronomi problemlerinde ise güneş yahut galaksi merkezi, hareketsiz bir referans sistemi kabul edilir.

Cismin, birim zamandaki yer değiştirme miktarına hız denir. Hızın zamana göre değişmesi halinde, birim zamandaki hız değişim miktarına ivme denir. Hareket doğrusal, yani bir düz çizgi üstünde yahut dairesel, bir tekerleğin dönüşü gibi olabilir. Dairesel harekette, birim zamanda yapılan açısal değişikliğe açısal hız denir. Birim zamanda meydana gelen açısal hız değişikliğine ise açısal ivme denir. Daha karışık hareketler ise doğrusal ve dairesel hareket ve hızların bileşimi şeklinde ifade edilebilir.

Hareket problemleri, İngiliz fizikçisi Newton’a atfedilen hareket kanunları ile incelenir. Aslında, meşhur üç hareket kanunundan birincisi İslam aleminde yetişen alimlerden İbn-i Sina’nın, üçüncüsü ise İbn-i Mülka’nın keşfidir. Birinci ve üçüncü hareket kanunları, Fahrüddin-i Razi tarafından da gayet açık bir şekilde ifade edilmiş olup, bu alim, hareket-hız-zaman ve enerji kanunlarını da derinlemesine araştırarak aralarında sıkı bir münasebet bulunduğunu ortaya koymuştur. Modern astronominin kurucularından Batruci de, hareketi hız ve enerjinin bir fonksiyonu olarak ifade etmiştir.

Birinci hareket kanununa göre, dış bir kuvvet tesir etmedikçe veya tesir eden kuvvetlerin bileşkesi sıfır olduğu müddetçe, hareketsiz bir cismin hareketsizliği devam eder. Doğrusal harekette ise sabit bir hızla doğrusal hareketine, dairesel harekette ise sabit açısal hızla dairesel hareketine devam eder. Bu kanuna aynı zamanda Newton’un atalet (eylemsizlik) kanunu da denir. Kütlenin, mevcut hareketini yahut hareketsizlik halini koruma eğilimini gösterir.

Newton’un ikinci kanunu, kütle ve kuvvet arasındaki bağıntıyı açıklar. Buna göre sabit bir kuvvetin tesir ettiği bir kütle, sabit bir ivme kazanır.

Newton’un üçüncü hareket kanunu, hem dairesel hem doğrusal hareket için her aksiyonun, bir eşit reaksiyonu olduğunu bildirir (etki-tepki prensibi). Mesela, masa üzerinde duran bir kitap yer çekimi etkisiyle, kütlesiyle orantılı olarak aşağıya çekilir. Bu kuvvete eş bir kuvvet masa tarafından ters istikamette kitaba uygulanır. İki kuvvet dengede olduğu için hareket hasıl olmaz. Şimdi de kitabı elimizle, masa düzlemi üzerinde yatay olarak ittiğimizi farz edelim, kitap üzerine bir kuvvet tatbik ettiğimizi, buna mukabil kitabın da elimizle hissettiğimiz ve ölçebileceğimiz bir reaksiyon gösterdiğini görürüz. Bu iki kuvvet birbirine eşit değerde ve zıt yöndedir, fakat aynı cisim üzerine tesir etmediği için hareket meydana gelir.

Uygulamalar:

Genel olarak ikinci hareket kanunu, F = ma olarak ifade edilir. Burada F = kuvvet, m = kütle, a=ivmedir. Bu denklemden, belli bir kütlenin istenilen ivmeye erişmesi için gerekli olan kuvvet kolayca hesaplanabilir.

Bu kanun, tatbikatı daha geniş olacak şekilde aşağıdaki gibi ifade edilebilir. Kuvvet, momentumun birim zamandaki değişimine eşittir. Momentum, kütle ile hızın çarpımına eşit olduğu için

F=d(mv)/dt

şeklinde yazılabilir. Kütle sabit kalıyorsa F=ma elde edilir. Mesela, kütlesinin büyük bir kısmını yakıt meydana getiren bir roketi düşünelim, bu halde dışarı çıkan gazlar sebebiyle kütle sürekli azaldığı için ivmesi daima artar.

Diğer anlamları

Hareket

Alm. Bewegung (f), Aktion (m), Fr. Mouvement; action (m), İng. Motion, Move (ment), act. Konumda meydana gelen değişiklik. Yer değiştirme. Bir cisim, hareketsiz olduğu farz edilen bir noktaya göre bulunduğu yeri değiştiriyorsa, bu cisim hareket hâlindedir. Bütün hareketler, böyle hareketsiz olduğu kabul edilen sâbit bir referans sistemine göre incelenir. Birçok problem için dünyâ, sâbit (hareketsiz) bir referans sistemi olarak kabul edilir. Misal olarak bir otomobilin hareketi ve hızı, hareketsiz olduğu kabul edilen dünyâya göre ifâde edilir. Astronomi problemlerinde ise güneş yâhut galaksi merkezi, hareketsiz bir referans sistemi kabul edilir.

Hareket

Türkçe Hareket kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. action, movement, move, motion, starting, behavior, behaviour [Brit.], act, bearing, conduct, demeanour [Brit.], deportment, gesture, locomotion, play, setout, step, stroke

Hareket

bir cismin durağan bir noktaya göre durumunun ve yerinin değişmesi, devinme, devinim, devim; yola çıkma. vücudu oynatma, kıpırdatma ya da kımıldanma; belirli bir amaca varmak için birbiri ardınca yapılan ilerlemeler, akım. davranış; yersarsıntısı, deprem.

Hareket

Türkçe Hareket kelimesinin Fransızca karşılığı.
mouvement [le], action [la], animation [la], cours [le], locomotion [la]

Hareket

Türkçe Hareket kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Bewegung, Gang, Motion, Fortbewegung, Abfahrt, Aufbruch, Abzug, Mobilität, Getriebe, Handlung, Tat, Aktion, Wirkung, Verhalten, Benehmen, Treiben, Tun, Spiel, Schimpf

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Hareket ilgili konular

  • Arı

    Arı Familyası: Arıgiller (Apidae). Yaşadığı yerler: Dünyanın çiçekli alanları. Özellikleri: 15-25 mm boyunda. Vücut genellikle çok tüy
  • Genlik

    Genlik periyodik harekette maksimum düzey olarak tanımlanabilir. Değimin en önemli kullanım alanı elektriktir.
  • Windows

    Windows, kullanıcıya grafik arabirimler ve görsel iletilerle yaklaşarak, programları çalıştırmak, komut vermek gibi klavyeden girdi yazma zor
  • Dead space

    PC: 20 Ekim 2008 PlayStation 3:13 Ekim 2008 Xbox 360:13 Ekim 2008
  • Bakışım

    Fizikte bakışım, fizik sistemi betimleyen temel değişmezlik'lerle ilgilidir. Fiziksel sistem matematik modeller kullanılarak betimlenir ve model
  • Baskı

    Baskı, en genel anlamda, bireylerin kişisel özgürlüklerini engelleyen, onları kendi iradeleri ve istekleri hilafına düşünmeye ve davranmaya
  • Glikojen

    Glikojen Alm. Glykogen (n), Fr. Glycogene (m), İng. Glycogen. Bitkisel nişastaya benzeyen, insan ve hayvanlarda depo halinde bulunan, “hayvan niş
  • Aşınma

    Aşınma (İngilizce; ''wear'', Almanca, ''verschleiíŸ''), biribirine temas eden ve birbirine göre izafi hareket yapan cisimlerden sürtünme etkis
  • Atmosferik damıtma

    Atmospheric distllation
  • Aerofoil

    Kanat profili veya aerofoil; kanat, pervane, dümen, yelken gibi bir akışkan içinde hareket eden nesnelerin 2 boyutlu kesiti. Hava, su gibi herhang