İş Hukuku

İş Hukuku Alm. Arbeitsrecht (n), Fr. Législation (f) du trawail, İng. Labor legislation. İşçilerle işverenler arasındaki münasebetleri hukuki açıdan düzenleyen kanun. Genel kavram içerisinde iş kanunu, iş kanununa bağlı olarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklerle, genelgeler ve yargıtay ictihatları, sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunları ve bu kanunlara bağlı mevzuatı ve çalışma ile ilgili hafta tatili ve milli, dini bayramlarla ilgili kanunlarla

İş Hukuku Alm. Arbeitsrecht (n), Fr. Législation (f) du trawail, İng. Labor legislation. İşçilerle işverenler arasındaki münasebetleri hukuki açıdan düzenleyen kanun.

Genel kavram içerisinde iş kanunu, iş kanununa bağlı olarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklerle, genelgeler ve yargıtay ictihatları, sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunları ve bu kanunlara bağlı mevzuatı ve çalışma ile ilgili hafta tatili ve milli, dini bayramlarla ilgili kanunlarla sair kanunları da içine alır. Dar manada düşünüldüğü zaman sadece ferdi olarak meydana gelen işçi-işveren ilişkileri ile devletle olan ilişkisi akla gelmektedir. Genel hukuk içerisinde iş kanunu “Özel Hukuk Hükümleri” olarak değerlendirilmekte ve öncelikle uygulama durumu ortaya çıkmaktadır. Yani bir işçi-işveren arasındaki meselenin hallinde ilk baş vurulacak kanun, iş kanunundaki hükümler olmakta, bu kanunda istenilen hüküm bulunmadığı takdirde “Borçlar Kanunu ve Medeni Kanun” ile diğer kanun hükümlerine başvurma durumu hasıl olmaktadır.

İş kanununda meydana gelen değişiklikler: Türk Hukukunda iş kanunu ile ilgili mevzuatın düzenli ve yazılı olarak ilk ortaya çıkışı, Osmanlı Devletinin son devirlerinde İslam hukukuna göre hazırlanan Mecelle ile olmuştur. Mecelle’nin dördüncü faslında, “İcare-i ademi” başlığı altında işçi-işveren münasebetlerini düzenleyen hükümlerin yer aldığı görülmektedir. Daha sonraları 1881’de Ziraat ve Sanayi Odaları hakkında kanun, 1889’da Askeri Fabrikalar Nizamnamesi, 1899’da Amele Tahririne Mahsus Nizamname, 1909’da Tersane İşçilerine Mahsus Emeklilik Nizamnamesi ile Hicaz demiryolu Memur ve Müstahdemleri Hakkında Nizamnameler ve “Tadil-i Eşgal Kanunu”, “Cemiyetler Kanunu”, 1913’te “Teşvik-i Sanayi-i Kanun-ı Muvakkatı” gibi kanunlar yürürlüğe konmuştur.

1924’te Hafta Tatili Kanunu, 1926’da Borçlar Kanunu, 1929’da Umumi Hıfzıssıhha Kanunu yürürlüğe konmuştur. Bugünkü yürürlükte bulunan İş Kanunu’nun ilki 15.6.1937’de 3008 sayılı İş Kanunu olarak yürürlüğe girmiştir. 1961 Anayasası ile çalışma hayatı yeniden düzenlenmiş; “Çalışma İle İlgili Hükümler” başlığı altında “Çalışma Hakkı ve Ödevi (mad. 42) “Çalışma Şartları” (madde 43), “Dinlenme Hakkı” (mad. 44), “Ücrette Adalet Sağlanması” (mad. 45), Sendika Kurma Hakkı” (mad. 46) ve “Toplu Sözleşme ve Grev Hakkı” (mad. 47) gibi hükümlerle yeni temel esaslar belirlenmiştir. Bu anayasaya bağlı olarak da 19.7.1963 tarihinde 274 Sayılı Sendikalar Kanunu, 275 Sayılı Toplu-İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunları, 3008 sayılı İş Kanunu yürürlükten kaldırılarak 12.8.1967 tarihinde 931 sayılı İş Kanunu geçerli kılınmış, ancak bu kanun esastan iptal edilerek Ağustos 1971 tarihinde 1475 sayılı İş Kanunu yürürlüğe konmuştur. Yapılan bazı değişikliklerle halen bu kanun yürürlükte bulunmaktadır.

1982 Anayasası ile çalışma hayatına ilişkin hükümlerde, yeni birtakım düzenlemelere gidilmiş, sendikalaşma ve toplu iş sözleşmesi ile ilgili anayasa hükümlerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Buna bağlı olarak da 274 ve 275 sayılı kanunlar yürürlükten kaldırılarak 5.5.1983 tarihinde 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu ve 2822 sayılı Toplu-İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunları yürürlüğe konmuştur. Basında çalışanlar ile deniz ve göllerdeki belli tonajlı gemilerde çalışanlarla ilgili iş kanunları da vardır. Ayrıca iş kanunu muhteviyatı içinde olmasına rağmen ehemmiyetinden dolayı Sosyal Sigortalar Kanunu çıkartılmıştır.

İş kanununun muhteviyatı: 1475 sayılı İş Kanunu; genel hükümler, hizmet akdine ilişkin hükümler, ücretlere ait hükümler, işin düzenlenmesine ait hükümler, işçi sağlığı ve güvenliği, iş ve işçi bulmaya ait hükümler, ceza hükümleri gibi hususları ihtiva etmektedir.

Tarımda çalışanlar, çıraklar, deniz ve hava taşıma işçileri, sporcular, üç kişiden az işçi çalıştıran küçük esnafa ait işyerleri, yardım sevenler dernekleri bu kanun kapsamına girmezler.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Görüşler

  • misafir Avatar
    misafir - 4 yıl önce
    5 yıldır çalıştıgım firmadan istifa ettim ve istifa ettiğim için işsizlik maaşı alamadım ve yeni bir işe girdim 8aydır çalışıyorum buradan işveren işime son verse işsizlik ödenegi alabilirmiyim teşekkür ederim

  • misafir Avatar
    misafir - 4 yıl önce
    alabilirsin çünkü senin durumun için sürekli olarak 4 ay sigortanın yatmış olması yetiyor

Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

İş Hukuku ilgili konular

  • Hukuk

    Hukuk, belirli bir toplumda kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen ve devletin yaptırım gücüyle uyulması zorunlu kılınan davranış kural
  • Ceza hukuku

    Ceza hukuku, suç ve ceza kavramlarını inceleyen kamu hukuku bölümü.
  • Amme hukuku

    AMME HUKUKU Alm. Öffentliches Recht (n), Fr. Droit Poblique, İng. Public Law. Devletin kuruluş ve teşkilatını, devlet sıfatıyla gösterdiği f
  • Hukuk alanlarının listesi

    Önemli hukuki alanlar ve konu içerikleri aşagıda listelenmektedir.
  • Uluslararası Hukuk Araştırmaları Merkezi (Türkiye)

    Uluslararası Hukuk Araştırmaları Merkezi. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu`na bağlı araştırma merkezi. Ankara merkezlidir. Başka
  • Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi

    Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002-2003 eğitim yılında öğretime başlamış, 2005-2006 yılında ilk mezunlarını vermiştir. Oldukça
  • LL.M. Eur

    LL.M. Eur olarak kısaltılır. Bu unvan, AB Hukuku araştırma programını bitirip, bu alanda hazırlanmış yüksek lisans tezini takiben alınan L
  • Mutlak butlan

    Mutlak butlan; borçlar hukuku, ticaret hukuku, idare hukuku, ceza hukuku gibi alanlarda sıkça kullanılan bir terim olmakla birlikte bir işlem vey
  • Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi

    Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İstanbul'da bulunan Marmara Üniversitesi'ne bağlı olarak kurulan hukuk fakültesidir. 1982 tarihinde Türki
İş Hukuku
İş Hukuku