I. Gazi Giray

I. Gazi Giray (d. 1504 - ö. 1524, Bahçesaray), 1524 yılında altı ay Kırım Hanı.

I. Gazi Giray (d. 1504 - ö. 1524, Bahçesaray), 1524 yılında altı ay Kırım Hanı.

Hayatı

I. Mehmed Giray Han'ın oğludur. 1523-1524'te, altı ay süre ile hanlık yapmıştır. 1504 yılında Kırım'da doğdu. Kırım hanlarından Mehmet Giray, 1523'te Astrahan'ı fethedip Kırım'a dönüşünde, oğlu ve veliahdı Kalgay Bahadır Giray ile birlikte Nogaylar tarafından çadırında bir baskına uğradı. Maiyetindeki ordu mensupları kendi canlarını kurtarmak için kaçmayı uygun gördüler ve kendini koruyacak hiçbir Tatar ordu mensubu bulunmadan baba ve oğul Nogaylar tarafindan öldürüldü. Kırım halkı Mehmet Giray'ın baskın sırasında Tatar ordu mensuplarının kaçıp dağılması ile Mehmed Giray Hanı yalnız bırakmaktan utanarak onun için büyük bir cenaze töreni yaptılar. Sonra dagenç oğlu olan Gazi Giray'ı Kırım Hanı ilan ettiler. Gazi Giray kalgay olarak küçük kardeşi Baba Giray'ı seçti. Fakat Mehmed Han'ı yalnız bırakıp kaçan Tatar ordusu mensupları ve akrabaları bu iki kardeşin kendilerinden intikam alabileceklerinden korkmaya basladilar. Bu nedenle birçok Tatar, Gazi Giray aleyhinde oldu. Gazi Han'ın Hanlık unvanının İstanbul'da bulunan Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman tarafından tasdik edilmesi gerketi. Aleyhinde olanların ilerigelenleri Şirin Kabilesi reisi olan Memiş Bey'in İstanbul'a gönderdiler. Memiş Bey İstanbul'da oraya rehine olarak gönderilmiş Mengli Giray'ın oglu ve Gazi Giray'in amacasi olan Saadet Giray'la görüştü ve onu Kırım Hani tahtına geçmeye teşvik etti. Uzun yıllar Kefe sancak beyi olarak gorev yapmış Kanuni Sultan Süleyman Kırım durumunu yakından bilmekteydi. Memiş Bey padişah huzuruna çıkip durumu anlattıktan sonra Gazi Giray'ın babasının ölümünde bir parmağı olduğunu da açıkladı ve Kırımlıların genç Gazi Giray yerine İstanbul'da epeydir bulunan ve daha tecrübeli amcası Saadet Giray'ı Han olarak istediklerini belirtti. Bu Osmanlı padişahını inandırdı ve Saadet Giray İstanbul'da Kırım Hanı olarak ilan edildi. Kırım'da Han ilan edilmiş ama hanlığı kabul edilmemiş olan Gazi Giray'a Osmanlı devletinin 1,000 akça emeklilik maaşı bağladığı da belgelenmiştir. Memiş Bey ve diğer önemli kabile büyüklerinin aracılıkları ile bir çözüm sağlandı. Bu çözüme göre Saadet Giray Kırım Hanı olacak ve genç Gazi Giray da onun Kalgayı olacaktı. Gazi Giray ve kardeşi Baba Giray Bahçesaray'a giderek Saadet Giray huzuruna çıktılar. Gazi Giray biat etmek için Saadet Giray önünde eğilmişken daha önce yapılan plana göre Saadet Giray'in maiyetinde bulunan biri onu arkasında bıçakladı ve ölümüne neden oldu. Kardeşi Baba Giray'da aynı şekilde öldürüldü. Gazi Giray öldürüldüğü zaman 21 yaşındaydı ve sadece 6 ay hanlık yapmıştı. * Katalanca Wikipedia "http://ca.wikipedia.org/wiki/Gazi_İ_Giray" maddesi Dış bağlantılar * Ülkusal, Müstecip (1980) Kırım Türk - Tatarları (Dünü - Bugünü - Yarını), İstanbul:Baha Matbaası * Howorth, Henry Höyle (1880) History of the Mongols, from the 9th to the 19th Century Part 2 Division 1), Londra:Longman Green & co. Moğollar tarihi, 9. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar * "Hansaray" websitesinde Giray Hanedanı Kırım Hanları * Fisher, Alan W., (1987) The Crimean Tatars, Stanford California: Hoover Institution Press, İSBN:0817966625

Kaynaklar

Vikipedi

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

I. Gazi Giray ilgili konular

  • Hüzzam

    Hüzzam, Klasik Türk müziğinde segah perdesinde karar eden bir makamdır. 16. yüzyılın dahi bestekarlarından Gazi Giray Han Hüzzam makamının
  • Gazi Giray Han

    Devlet Giray Han'ın oğlu olan Gazi Giray Han 1554 yılında Bahçesaray'da doğdu. Düzenli bir öğrenim görerek cesur bir asker ve kumandan olara
  • Türk hükümdarları

    Tarihteki önemli Türk hükümdar, padişah ve devlet adamları. Abdülaziz Han I. Abdülhamid II.
  • Gazi Giray Han I

    Gazi Giray Han I Kırım hanı. 1503 yılında Kırım’da doğdu. Kırım hanlarından Birinci Mehmed Giray’ın oğludur.
  • Gazi Giray Han II

    Gazi Giray Han II Kırım hanlarından. Devlet Giray’ın oğludur. Mehmed Giray’ın hanlığı zamânında Özdemiroğlu Osman Paşa kuvvetleri sa
  • II. Gazi Giray

    Bora Gazi Giray Han (1554 - 1607) 16. yüzyıl sonlarında iki kez Kırım Hanlığı tahtına oturdu.
  • I. Fetih Giray

    I. Fetih Giray , 1557-1596 Kırım Hanı. 1596 yılında kısa süreli han olmuştur.
  • I. Gazi Giray

    I. Gazi Giray (d. 1504 - ö. 1524, Bahçesaray), 1524 yılında altı ay Kırım Hanı.
  • I. Saadet Giray

    I. Saadet Giray (d. 1494 - ö.1538, İstanbul) 1524 ile 1532 yılları arasında sekiz yıl Kırım Hanı olarak hüküm sürmüștür.