İbrahim Paşa (Maktul, Makbul, Pargalı) Kânûnî Sultan Süleymân Hanın ikinci sadrâzamı ve Osmanlı târihinin en meşhur devlet adamlarından. Parga’da doğmuş ve Bosna Beylerbeyi İskender Paşanın bir akını sırasında ele geçirilerek o sırada Kefe sancakbeyi olan Şehzâde Süleymân’a (Kânûnî’ye) hediye edilmiştir.

İbrahim Paşa (Pargalı)

İbrahim Paşa (Maktul, Makbul, Pargalı) Kanuni Sultan Süleyman Hanın ikinci sadrazamı ve Osmanlı tarihinin en meşhur devlet adamlarından. Parga’da doğmuş ve Bosna Beylerbeyi İskender Paşanın bir akını sırasında ele geçirilerek o sırada Kefe sancakbeyi olan Şehzade Süleyman’a (Kanuni’ye) hediye edilmiştir. Daha sonra Şehzade Süleyman ile Manisa’ya geldi ve burada Müslüman-Türk terbiyesiyle yetiştirildi. Arapça, Farsça'nın yanında bazı batı lisanlarını da bilen İbrahim, Şehzade Süleyman padişah olunca İstanbul’a getirilerek sarayda mühim görevler verildi.

Belgrad Seferine, kapıağası rütbesiyle katıldı. Rodos Seferinde hasodabaşı ve içşahincilerbaşı sıfatlarıyla padişahın yanında bulundu. 1523’te Piri Mehmed Paşanın görevden alınmasıyla, sadrazamlığa tayin edildi. Ayrıca bu vazifesine ilaveten Rumeli beylerbeyliği de verildi. Sadrazam olduktan sonra isyan eden Mısır Beylerbeyi Hain Ahmed Paşayı cezalandırmak üzere Mısır’a giden İbrahim Paşa, geçtiği yerlerde gördüğü bozuklukları yoluna koydu. Mısır’da kaldığı sürede esaslı idari ve mali ıslahatlar yaptı. Ancak aleyhindeki hareketler sebebiyle Padişah tarafından geri çağrıldı ve 1525 sonbaharında İstanbul’a döndü.

1526’da Macaristan Seferine serdar tayin edildi. Öncü kuvvetlerin başında sefere çıkan İbrahim Paşa, yol üzerindeki Petervaradin ve Uylak kalelerini fethetti. Mohaç Meydan Savaşında, Osmanlı ordusunun sağ kanadına kumanda etti ve zaferin kazanılmasında önemli rol oynadı.

Mohaç Zaferinden sonra, Anadolu’daki isyanları önlemek üzere harekete geçen İbrahim Paşa, Hacı Bektaş-ı Veli’nin soyundan olduğunu iddia eden ve Anadolu’da sapık inançlarını yaymak isteyen Kalender Şahı cezalandırdı ve buralarda nizamı tekrar kurdu.

Viyana Kuşatması esnasında, kıyafet değiştirerek asker içine girip bir cengaver gibi çarpışarak orduyu gayrete getirmeye çalıştı. Fakat, mühimmatın azalması ve mevsimin uygun olmaması üzerine kuşatma kaldırıldı.

İran ile Osmanlı Devleti arasındaki Bağdat, Bitlis ve Âzerbaycan valilerinin takındıkları kötü tavır sebebiyle çıkan karışıklıkları ortadan kaldırdı (1533). İstanbul’a döndükten sonra, ilk işi Fransa ile ileriki tarihlerde kapitülasyon denilen anlaşmaları yapmak oldu(1536).

Osmanlı Devletinin tarihi içinde hiçbir sadrazamın erişemeyeceği derecede şan ve şerefe erişen, kabiliyeti ve iktidarı ile devletin umumi vaziyetine tesir eden İbrahim Paşa, 15 Mart 1536’da sarayda kaldığı bir gece, siyasi sebeplerden dolayı öldürüldü ve Galata’daki Canfeda Zaviyesine defnedildi.

İbrahim Paşa, birkaç lisan bilir ve tarih, coğrafya, harp tarihi konularıyla devamlı meşgul olurdu. Devlet idareciliğinde mütehassıs olan İbrahim Paşanın, Kumkapı Camii ve Zaviyesi, Galata’da eski Yağkapanı Camii, Mekke, Selanik, Hezargrad ve Kavala’da cami, imaret, mektep, medrese, darülhadis, tabhane, hamam, çeşme, sebil yanında, daha birçok yerde mescid, tekke ve zaviyeleri olup, bunlara mükemmel vakıflar bağışlamıştır.

İlgili başlıklar

  • Türk Devlet ve Siyaset Adamları< li> Sadrazamlar
  • Müslüman Türk devletleri
  • İlgili konuları ara

    Yanıtlar