İsmail Hami Danişmend değerli ilim adamı. Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend neslindendir. 1892 yılında Merzifon’da doğdu. Cebeli Garbi mutasarrıflarından Emir Mehmed Kamil Bey ile Melek Hanım’ın oğludur.

İlk ve orta tahsilini özel olarak yapan İsmail Hami, Şam İdadisinin son sınıfına imtihanla girerek bu okulu bitirdi. İstanbul’a gelip Mülkiye (Siyasi Bilgiler Yüksek Okulu) Mektebine kaydoldu ve 1912 yılında burayı bitirdi. Okulu bitirince Fransa’ya gittiyse de burada

İsmail Hami Danişmend

İsmail Hami Danişmend değerli ilim adamı. Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend neslindendir. 1892 yılında Merzifon’da doğdu. Cebeli Garbi mutasarrıflarından Emir Mehmed Kamil Bey ile Melek Hanım’ın oğludur.

İlk ve orta tahsilini özel olarak yapan İsmail Hami, Şam İdadisinin son sınıfına imtihanla girerek bu okulu bitirdi. İstanbul’a gelip Mülkiye (Siyasi Bilgiler Yüksek Okulu) Mektebine kaydoldu ve 1912 yılında burayı bitirdi. Okulu bitirince Fransa’ya gittiyse de burada fazla kalmayıp yurda döndü ve Hariciye Nezaretine katip olarak girdi. Mizac ve yetişme tarzı olarak memuriyeti benimsemediğinden öğretmenliği tercih etti. Aynı senenin Aralık ayında Maliye Yüksek Mektebinde tarih öğretmeni olarak işe başladı. Muhtelif okullarda öğretmenlik yaptıktan sonra 1914’te Bağdat Hukuk Mektebi Müdürlüğüne gönderildi. Bu vazifede, Birinci Dünya Harbinde Bağdat’ın İngilizlerce işgaline kadar kaldı.

Memleketin yabancı devletler tarafından işgal edildiği 1919 yılında Memleket Gazetesi’ni çıkardı. Baskılar neticesinde dört ay sonra gazetesi kapanan İsmail Hami, Sivas Kongresine İstanbul Temsilcisi olarak katıldı. Kongre devamınca Genel Sekreterlik ve Kongre İstihbarat Şubesi Şefliği vazifesinin yanısıra ilk defa kongre sırasında çıkan İrade-i Milliye Gazetesi’nin baş yazarlığını da yaptı. İstiklal Harbinin zaferle sona ermesinden sonra resmi vazife ve siyasetten tamamen çekilerek kendisini tetkik, araştırma ve yazmaya verdi. İsmail Hami Fransızca, Arapça, Farsçayı çok iyi bilir, Almanca, Latince ve Sümerceyi okuyup anlardı. Bundan sonraki yıllarda basılan otuz bir eseri yayınlanan İsmail Hami Danişmend, 12 Nisan 1967’de kalp yetmezliğinden vefat etti. İstanbul’daki Zincirlikuyu Mezarlığına defnedildi.

Eserleri:

Türklerle Hind Avrupalıların Menşe Birliği (iki cilt), Türkçe-Osmanlıca-Fransızca Sözlük, Fransızca-Türkçe Resimli Büyük Dil Kılavuzu (üç cilt), Fransızca Kıyasi ve Gayr-ı Kıyasi Fiiller, Tarih ve Coğrafya’ya ait Değişik İsimler Lügatı, Seyyid (tercüme), Nikomed (tercüme), Destan ve Divan Edebiyatında İstanbul Sevgisi, Ali Suavi’nin Türkçülüğü, Cimri (tercüme), Hastalık Hastası (tercüme), Türk Tarih Kurumuna Açık Mektup, izahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi (altı cilt), İstanbul Fethinin İnsani ve Medeni Kıymeti, Baltacının Prut Zaferi, Türkiyat ve İslamiyet Tedkikleri Külliyatı, Türk Irkı Niçin Müslüman Olmuştur?, Garp Menbalarına Göre Eski Türk Seciye ve Ahlakı, Garp Menbalarına Göre Garb Medeniyetinin Menbaı Olan İslam Medeniyeti, Sadrazam Tevfik Paşanın Dosyasındaki Resmi ve Hususi Vesikalara Göre 31 Mart Vak’ası, izahlı İslam Tarihi Kronolojisi (7 cilt), Garb Menbalarına Göre Eski Türk Demokrasisi, Türk Meseleleri, Tarihi Meseleler ve Menkabeler Lügatı, Garb Menbalarına Göre Garb aleminin Kur’an-ı Kerim Hayranlığı, Sümer, Türk Dil birliği (iki cilt), İstanbul Fethinin Medeni Kıymeti, Fatihin Hayatı veFetih Takvimi, Tarih ve Efsaneye Göre Arapların İstanbul Seferleri (tercüme).

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Yanıtlar