Kadir (gökbilim)

Kadir, bir yıldızın parlaklığını dile getiren gökbilim terimi. Yıldızlar parlaklık derecelerinde farklılıklar gösterdiğinden, onları parlaklıklarına göre sınıflamak için bir sistem kurulmuştur.

Diğer anlamı|Kadir

Kadir, bir yıldızın parlaklığını dile getiren gökbilim terimi.

Yıldızlar parlaklık derecelerinde farklılıklar gösterdiğinden, onları parlaklıklarına göre sınıflandırmak için bir sistem kurulmuştur. İki türlü kadir vardır: Yıldızın yeryüzünden görünen kadri ve mutlak kadri. ``Mutlak kadir``, farazi olarak yıldızın yeryüzünden 32,6 ışık yılı uzaktaki bulunması halinde görüneceği parlaklıktır. ``Mutlak kadir`` yöntemiyle, yıldızların yere uzaklıklarından kaynaklanan parlaklık farkları eşitlenir, gerçek parlaklık dereceleri görülebilir.

Yıldızlarla iligili kadir sistemini ilk olarak MS 2. yüzyılda Batlamyus ortaya atmıştır. En parlak yıldızları 1. dereceden saymış ve çıplak gözle görme sınırı olan 6. dereceye kadar bir sınıflama yapmıştır. Bu sınıflamaya göre, 1. dereceden bir yıldız, 2. dereceden bir yıldızdan 2,5 kat, 6. dereceden bir yıldızdan ise 100 kat daha parlaktır.

Ancak, sonraki dönemlerde, kimi yıldızların 1. dereceden daha parlak olduğu belirlenmiştir. Bunun kadir sisteminde yol açtığı sorunu gidermek için, sıfır ve eksi kadirler ortaya atılmıştır. Örneğin gökyüzündeki en parlak yıldız olan Sirius -1,5 kadirdendir.

Kadir sistemi Güneş`in ve gezegenlerin parlaklıklarını belirtmek için de kullanılır. Buna göre Güneş -26,8 kadirdendir. Ay`ın dolunay durumundaki kadri ise -12,5`tir. Venüs en parlak olduğu zaman -4,4; Mars ve Jüpiter ise -2,8 kadirdendir. Neptün 8,2 ve Pluto 13,7 kadirle çıplak gözle görülemeyecek kadar sönüktürler. Uranüs ise 5,6 kadriyle çıplak gözle görme sınırı olan 6. dereceye çok yakın olduğundan zor görülebilirdir.

Çıplak gözle görme sınırı olan 6. derece, insan gözü için ortalama bir değerdir. Kimi keskin gözlü kimseler Jüpiter`in dört büyük uydusunu (Io, Callisto, Europa ve Ganymede) çıplak gözle görebilirler. Gene kimileri Venüs`ün evrelerini bile ayırt edebilecek görme yetisine sahiptir.




En parlak 25 yıldızın görünür ve mutlak kadirleri aşağıdaki gibidir:

Yıldız G. K. M. K.
Sirius -1,46 1,4
Canopus -0,72 -2,5
Rigelkent -0,27 4,4
Arcturus -0,04 0,2
Vega 0,03 0,6
Capella 0,08 0,4
Rigel 0,12 -8,1
Procyon 0,38 2,6
Achernar 0,46 -1,3
Betelgeuse 0,50 -7,2
Hadar 0,61 -4,4
Acrux 0,76 -4,6
Altair 0,77 2,3
Aldebaran 0,85 -0,3
Antares 0,96 -5,2
Spica 0,98 -3,2
Pollux 1,14 0,7
Fomalhaut 1,16 2,0
Becrux 1,25 -4,7
Deneb 1,25 -7,2
Regulus 1,35 -0,3
Adhara 1,50 -4,8
Castor 1,57 0,5
Gacrux 1,63 -1,2
Shaula 1,63 -3,5


Kaynakça

  • "Uzay Bilgisi", William J. Weiser
  • "Gezegenler Kılavuzu", Patrick Moore


Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Kadir (gökbilim) ilgili konular

  • Büyüklük

    Büyüklük sözcüğü birden fazla maddeye karşılık gelmektedir:
  • Gezegen

    Bir yıldızın etrafında dolanan ve kendisi yıldız olmayan doğal gök cisimlerine gezegen adı verilir. Dar anlamıyla, Güneş Sistemi içinde,
  • Kadir

    Kadir sözcüğü birden fazla maddeye karşılık gelmektedir:
  • Deneb

    Deneb, Kuğu Takımyıldızı'nda yer alan en parlak yıldız. Deneb, 1.25 görünür büyüklüğüyle gökyüzünün en parlak 19. yıldızıdır.
  • Kavuşum

    Kavuşum, gökbilimde bir gözlem noktasından bakıldığında iki ya da daha çok sayıda gök cisminin gökyüzünde birbirlerine yakın konuma gel
  • Büyük Yıldızlar

    Aşağıdaki liste yarıçapına göre bilinen en büyük yıldızları göstermektedir.
  • Büyüklük (kadir)

    Büyüklük (Osml. kadir, İng. "magnitude"), bir yıldızın parlaklığını dile getiren gökbilim terimi.
  • Kadir (gökbilim)

    Kadir, bir yıldızın parlaklığını dile getiren gökbilim terimi. Yıldızlar parlaklık derecelerinde farklılıklar gösterdiğinden, onları p
  • 2060 Chiron

    2060 Chiron (95P/Chiron), Satürn ve Uranüs arasında yörüngede olan bir centaur gökcismidir. Charles T.
  • Büyük Yıldızlar listesi

    Aşağıdaki liste yarıçapına göre bilinen en büyük yıldızları göstermektedir.