katran

Katran Ağaç, kömür ve petrol gibi organik maddelerin kapalı bir kapta havasız olarak imbiklenmesi ile meydana gelen ürün. Siyaha yakın koyu kahve renkli bir maddedir. Katran, ülkemizde özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Güney Anadolu’da, Toros Dağlarında elde edilmekteydi. Katranların çoğu sıvı veya sıvımsı olup, karekteristik kokuya sahiptirler. Zift, katranın destilasyonundan arta kalan maddedir.

Kömür katranının ekonomik değeri büyüktür. Bu katranın çoğu, maden eritme ocaklar

Katran

Katran Ağaç, kömür ve petrol gibi organik maddelerin kapalı bir kapta havasız olarak imbiklenmesi ile meydana gelen ürün. Siyaha yakın koyu kahve renkli bir maddedir. Katran, ülkemizde özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Güney Anadolu’da, Toros Dağlarında elde edilmekteydi. Katranların çoğu sıvı veya sıvımsı olup, karekteristik kokuya sahiptirler. Zift, katranın destilasyonundan arta kalan maddedir.

Kömür katranının ekonomik değeri büyüktür. Bu katranın çoğu, maden eritme ocaklarında kullanılan kokun elde edilmesinde yan ürün olarak ele geçer. Katranın fraksiyonlu destilasyonundan katranı meydana getiren maddeler elde edilir. Kullanılan kömüre ve elde etme şartlarına bağlı olarak fraksiyonların tam bileşimi çeşitlidir. Kömür katranından 200’den çok bileşik elde edilir. Bu bileşikler boya, patlayıcı, tat verici şey, mikrop öldürücü ve ahşap koruyucu gibi muhtelif maddelerin imalatında kullanılır. Halen bazı kömür katranlarından su izolasyonu malzemesi, çelik fırınlarında yakıt olarak, yol yapımında ve çatı kaplama maddesi olarak istifade edilir.

Kömür katranları genellikle, kömürün vakum altında (5-40 mmHg) 450°C’ye kadar ısıtılması ile elde edilir. Kömürün ağırlıkca % 6,5 kadarı katran olarak elde edilir. Yoğunluğu 0,99 g/cm3 olan kömür katranı organik bileşiklerin karmaşık bir karışımı olup, daha çok aromatik hidrokarbonlardır. Kömür katranının hafif kısmı yani 200°C’nin civarında uçan kısımları benzen, toluen, ksilen, muhtelif asit ve bazlar ihtiva ederler. Orta kısmı 200-250°C’de ayrılan kısmı olup, başlıca katran asitlerini, bazlarını ve naftalin ihtiva eder. Ağır kısmı (250-300°C arasında geçen kısmı) metilnaftalin, kreozod (katran ruhu) bulundurur. 300-350°C arasında geçen kısımlar ise fenantren, antrasen, karbozol ve kinolin bulundurur. Artık ise katran ziftidir.

Odun katranları: Sert veya çam gibi reçineli ağaçlardan elde edilir. Odun katranı ruhu denilen kreozot (odun katranının 200-280°C arasında imbiklenmesiyle elde edilen bir sıvı olup, hidrokarbonların krezollerin, fenol ve diğer aromatik bileşiklerin karışımıdır) sert ağaç olarak bilinen sedir ve ardıç ağaçlarının kök ve gövde kısımlarının yakılmasıyla meydana gelen odun katranının yoğun yağlı kısmından elde edilir. Çam katranı çinko ve kurşun cevherlerinin flotasyonunda (yüzdürülmesinde), deterjan sanayiinde ve mikrop öldürücü olarak kullanılır.

Sert ağaçların uçucu kısımları ortalama % 81 su, % 3-4 metil alkol, % 6-8 asetik asit, % 7 katran ihtiva ederler. Katran ise yağ asitlerini, esterleri, ketonları, alkolleri, fenolleri ve fenollerin metil eterlerini ve yağları ihtiva eder.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

katran

Osmanlıca katran kelimesinin Türkçe karşılığı.
(Katıran) Siyah, sert kokulu, süretle yanan, hararetli, keskin ve suda erimeyen bir madde.

katran

organik maddelerden kuru damıtma yoluyla elde edilen, sıvı yağ kıvamında, kara renkli, ağır, is kokulu, suda erimeyen bir madde. bitkilerden çıkarılanına bitki katranı, madenkömüründen elde edilenine de maden katranı adı verilir.

katran

Türkçe katran kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Catherine (Myst)] n. tar, bitumen

katran

Türkçe katran kelimesinin Fransızca karşılığı.
goudron [le]

katran

Türkçe katran kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Teer

Katran (Kaptan) sözleri

Kaptan tarafından albümünde söylenen Katran adlı şarkının sözleri.

Emce:
Bulunmaz hiç bi' kanıt, sözünde dur bakalım
Bu kadar kin doluyken bu kadar gülmek ayıp
Ne var ki dünde kalır, alıştıysa bünye kayıp
Gereğinden fazla koştuk gerektiğinde günde yarım
Hayatım onca kötü sonla biten şeyle dolu
Bayadır onla ölüp sonra dirensem de yolu
Yılmadım aslında zamanında destek olup
Bilin ki bunlarda şerefsizliğin adı meslek olur
Birkaç hevesle başla sonra birkaç ay ezberle
Kimi yoldaş olurken sana birkaçı ses vermez
Kendi yolunda gidersin ve zordur vazgeçmek
Bilsen de fark etmez istersin alt etmek

Beklersin öylece, ama olmaz
İstedikleri hayatına bi' yön olmak
Unut dediler bu kez anladım
Kapanmıyor aklımın her yanı
Nedensiz içimde kayboluyor
Uyan artık o başkası
Yok! Bunu artık kabullen
Son! İsteğimdi gitmen
Kaptan:
Burası yıkık kentin en karanlık tepesi
Katrana bulanmıştı lan el kadarken nefesim
Çocukluğumu gözümün önüne getiriyorum da
En güzel saatlerimi ne esrar aldı ne de siz
Kardeşimden kahpelik görünce yüküm
Daha da ağırlaştı aga, bozuldu edebim
Çamura bulandım her geçen saniye lan
Anlayamazsın ki kaltak zorlasan da ne dediğimi
Arkadaşmış içine koyayım hepsinin
Artık benden size dost olmaz moruk yaşarım keş gibi
Ben ve ben gibiler raple yaşam savaşı veriyorken
Parayla iş yapan bütün Piyancıları sikeceksiniz
Nefes daraldı, güneş doğmaz oldu neden?
Kardeş dediğim insanlardan da oldum evet
Beş buçuk senelik ilişkimin bitme sebebini anlattığım anda
Hıçkırığa boğulup yok oldu Enes
Unut dediler bu kez anladım
Kapanmıyor aklımın her yanı
Nedensiz içimde kayboluyor
Uyan artık o başkası
Yok! Bunu artık kabullen
Son! İsteğimdi gitmen

Yanıtlar