Kelebek

Kelebek, böceklerin, pulkanatlılar veya kelebekler (Lepidoptera) takımının kanatlı fertlerine verilen genel ad. 150.000 kadar türü bilinmektedir.

Kelebek
Kelebek
Kelebek, böceklerin, pulkanatlılar veya kelebekler (Lepidoptera) takımının kanatlı fertlerine verilen genel ad. 150.000 kadar türü bilinmektedir. Vücutları kiremit dizilişi şeklinde renkli pullarla örtülüdür. Pullar, uçları yassılaşarak genişlemiş kıllardır. Ufak sarsıntılarda koparlar. İki çift olan kanatlarının büyüklüğü türlere göre değişir. Pek az türde ve bazı türlerin dişilerinde kanat bulunmaz. Emici tipteki ağız parçaları hortum şeklindedir. Kullanılmadığı zamanlar bu hortum başın alt tarafında helezon biçiminde kıvrılır. Balözü emerler. Çiçeklerin balözünün tadını ayaklarıyla alırlar. Tat alma cisimcikleri ayaklarına yerleşmiştir. Ayaklarıyla çiçeğin suyunu kontrol ederler. Beğendikleri takdirde kıvrılı duran hortumlarını uzatarak emerler. Eğer hortumlarının ucu ile tad alsalardı her çiçeğin tadına bakmak için kıvrılı duran hortumlarını açmak zorunda kalacaklardı. Bu durum da beslenmek için hem zaman kaybına, hem de enerji sarfiyatına sebep olacaktı. Arılarda tad alma duyusu kelebeklerden daha üstündür. Onlar hem dilleriyle hem de bacaklarıyla tad alabilirler.

Ağız organları, yalnız çiçek tozu (polen) ile geçinen "Micropterygidae" kelebek familyasında çiğneyicidir. Tüylü başlarında büyükçe iki petek göz ve çoğunda iki nokta (osel) göz bulunur.

Kelebekler faaliyet durumlarına göre gece ve gündüz kelebekleri olarak iki gruba ayrılırlar. Gece kelebekleri kalın ve ağır vücutlarıyla alaca karanlıkta veya gece uçarlar. İnce kıl gibi olan antenlerinin ucu sivridir. Bazı türlerde antenlerde birer dizi tüy bulunduğundan tarak görünümündedirler. Genellikle renkleri mattır. Hızlı uçucudurlar.

Gündüz kelebekleri gece istirahat edip, gündüz uçarlar. İnce ve hafif vücutludurlar. Anten uçları topuzludur. Kanatları gayet güzel renk ve desenlerle süslüdür. Uçuşları yavaştır. Bir yere konduklarında kanatlarını yukarıya dik tutarlar. Gece kelebekleri ise dinlenme halinde kanatlarını çatı gibi gövdelerinin üzerine kapatırlar veya tamamen açık bırakırlar. Bu kaideler bütün kelebekler için geçerli değildir. Mesela; Skiperler pervane olmadığı halde antenleri incedir. Vücutları kalın ve renkleri mattır. Gündüz uçarlar. Çoğunlukla pervanelerle karıştırılırlar.

Gece kelebeklerinin işitme ve koku alma duyuları da çok hassastır. Bazı türlerin erkekleri, 5 km uzaktaki dişinin kokusunu alabilirler. Gündüz kelebeklerinin duyargaları (anten) çıplak olduğundan bu hassaslıktan mahrumdurlar.

Kelebeklerde çoğalma yumurta ile olur. Kelebek yumurtaları yarım küre, küre, silindir ve iğ şeklindedir. Dişileri yumurtalarını tek tek veya gruplar halinde ağaç kabukları veya yapraklar üzerine yapıştırarak bırakırlar. Bazıları da üst üste yapıştırarak kuleler meydana getirir. Bazıları yumurtaların üzerini vücutlarından kopardıkları kıllarla bir kürk gibi kapatırlar. Kışı geçirmek zorunda kalan yumurtalar “Korion” denen sert bir kabukla örtülüdür. Yumurtadan çıkan larvalara “tırtıl” adı verilir. Kışı genellikle tamamen gelişmiş olarak yumurta kabuğu içinde geçirir. İlkbaharda her yer yeşermeye başlayınca kabuğunu yırtarak besin aramaya çıkar. Dişi kelebekler yumurtlarken özellikle tırtılların beslendiği bitki türlerinin üzerine veya yakınına yumurtalarını bırakırlar.

Tırtıllarda üç çift göz ve 2-5 çift karın bacağı bulunur. Ağız parçaları ısırıcı çiğneyicidir. Alt dudağa dökülen ipek salgı bezleri vardır. Oburca beslenen tırtıllar, 4-5 defa deri değiştirirler. Normal iriliğe ulaşınca ipek salgısı ile kendilerine koza örerler.

Koza içinde erginin şekillendiği pupa durumuna geçer. Bir müddet sonra pupa kabuğunu yırtar ve kozadan genç ergin yeni kelebek ortaya çıkar. Fakat hemen uçamaz. Kanatlarındaki damarların kanla dolması ve kuruyarak güçlenmesi için birkaç saat beklemesi gerekir. Bazı erginlerin ömrü 24 saat, bir kısmının 1-2 aydır. Hayatları birkaç mevsim sürenler kış uykusuna yatar veya daha sıcak bölgelere göç ederler. Bunlar yüzlerce kilometrelik yolu uçabilecek güçtedir. İngiltere’de yaygın bir tür, havalar soğumaya başlayınca Kuzey Afrika’ya göç eder. Kuşların aksine kelebeklerin göçü tek yönlüdür. Amerika’da yaşayan bir çeşidin dışında hiçbiri geri dönmez.

Bazı kelebekler zehirlidir. Bunlar çok yavaş uçar ve göz kamaştırıcı parlak renklere sahiptir. Bu renkler düşmalarına karşı bir ikaz işaretidir. Böcekçil hayvanlar bunları yemekten çekinirler. Bazı kelebekler de, sahte kafa işaretleri, kanatlarındaki göz işaretleriyle ve antene benzeyen kuyruk uzantılarıyla düşmanlarını şaşırtarak kendilerini korurlar. Bu işaretlere aldanan avcı hayvanlar, kelebeğin öldürücü olmayan kısmına saldırır. Yırtık kanatlı bir kelebek hayatını sürdürebilir. Birçokları da kondukları yerlerde tamamen kamufle olabilirler. Kuru yaprak görünümündeki bazı kelebekleri kondukları yerden ayırdedebilmek çok zordur.

Familyalar

Gece Kelebekleri

   * Hesperioidea
   * Papilionoidea


Gündüz Kelebekleri

   * Acanthopteroctetoidea
   * Aluctoidea
   * Axioidea
   * Bombycoidea
   * Calliduloidae
   * Choreutoida
   * Cossoidea
   * Drepanoidea
   * Epermenioidea
   * Eriocranioidea
   * Galacticoidea
   * Gelechioidea
   * Geometroidea
   * Gracillarioidea
   * Hedyloidea
   * Hepialoidea
   * Heterobathmioidea
   * Hyblaeoidea
   * Immoidea
   * Incurvarioidea
   * Lasiocampoidea
   * Lophocoronoidea
   * Micropterigoidea
   * Mimallonoidea
   * Mnesarchaeoidea
   * Neopseustoidea
   * Nepticuloidea
   * Noctuoidea
   * Palaephatoidea
   * Pterophoroidea
   * Pyraloidea
   * Schreckensteinioidea
   * Sesioidea
   * Simaethistoidea
   * Thyridoidea
   * Tineoidea
   * Tischeriodea
   * Tortricoidea
   * Urodoidea
   * Whalleyanoidea
   * Yponomeutoidea
   * Zygaenoidea

Diğer anlamları

kelebek

Türkçe kelebek kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. butterfly

kelebek

pulkanatlılardan, vücudu, kanatları ince pullarla ve türlü renklerle örtülü, dört kanatlı, çok sayıda türleri olan böceklere verilen genel ad; kelebek biçiminde olan: kelebek vana .
gevişgetiren hayvanların karaciğerlerinde yerleşip en çok öd yollarını tıkayan bir cins asalak hayvan ve bu hayvanın neden olduğu hastalık.
vida, somun gibi nesnelerde kolayca çevrilmeye yarayan kelebek biçimindeki bölüm.

kelebek

Türkçe kelebek kelimesinin Fransızca karşılığı.
papillon [le]

kelebek

Türkçe kelebek kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Falter, Kaisermantel, Kiefernschwärmer, Kiefernspanner, Schmetterling

kelebek

1 . Pul kanatlılardan, vücudu, kanatları ince pullarla ve türlü renklerle örtülü, dört kanatlı, çok sayıda türleri olan böceklere verilen genel ad:
"Kelebek gibi uçmada ruhumuz / Barış dolu bu yıldız bahçesinde."- A. M. Dranas.
2 . sıfatBiçim olarak bu böceklere benzeyen:
"Kaymakam Bey jaketataylı, kelebek kravatlıdır."- T. Buğra.
3 . zoolojiGeviş getiren hayvanların karaciğerlerinde yerleşip en çok öd yollarını tıkayan bir cins asalak hayvan ve bu hayvanın neden olduğu hastalık.
4 . teknikVida, somun vb. nesnelerde kolayca çevrilmeye yarayan kelebek biçimindeki bölüm.

kelebek

(Türkçe) Kadın ismi 1. Vücudu kanatlan ince pullarla ve türlü renklerle örtülü, dört kanatlı, çok sayıda türü olan böcek. 2. Narin, ince kadın.

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Kelebek ilgili konular

  • Atalanta

    Atalanta şu anlamlara gelebilir:
  • Erik kırlangıçkuyruğu

    Erik kırlangıçkuyruğu (''Iphiclides podalirius''), Papilionidae familyasından bahçelerde, çayırlık ve açık ormanlık alanlarda yaşayan bir
  • Kırlangıçkuyruk

    Kırlangıçkuyruk (''Papilio machaon''), Papilionidae familyasından kanat açıklığı 6-7 cm olan bir kelebek türü. İsmini arka kanatlarının
  • Narenciye kırlangıçkuyruk

    Narenciye kırlangıçkuyruğu (Papilio demodocus), kırlangıç kelebekleri olarak da anılan Papilionidae familyasından Sahra Altı Afrika'ya özg
  • Papilio demodocus

    Narenciye kırlangıçkuyruğu (Papilio demodocus), kırlangıç kelebekleri olarak da anılan Papilionidae familyasından Sahra Altı Afrika'ya özg
  • Papilio machaon

    Kırlangıçkuyruk (Papilio machaon), Papilionidae familyasından kanat açıklığı 6-7 cm olan bir kelebek türü. İsmini arka kanatlarının alt
  • Vanessa atalanta

    Vanessa atalanta, Nymphalidae familyasından bir kelebek türü.
  • Clara Morgane

    Clara Morgane, gerçek adıyla Emmanuelle Aurélie Munos (d. 25 Ocak 1981, Marsilya - ) pornografik filmlerde oyunculuğu sayesinde ünlü olan Frans
  • Narenciye kırlangıçkuyruğu

    Narenciye kırlangıçkuyruğu (''Papilio demodocus''), kırlangıç kelebekleri olarak da anılan Papilionidae familyasından Sahra Altı Afrika'ya
Kelebek
kelebek