Kelkit, Gümüşhane

Kelkit, Gümüşhane ilinin bir ilçesidir.

Kelkit, Gümüşhane

{{Bilgikutusu Türkiye şehir
|isim = Kelkit
|harita2 = Kelkit_harita.jpg
|harita2 boyut = 200px
|harita2 açıklama = Kelkit Siyasi Haritası
|harita1 = 
|harita1 boyut = 250
|harita1 açıklama = 
|harita = Gümüshane Turkey Provinces locator.jpg
|harita boyut = 250
|harita açıklama = Türkiye`de yeri
|lat_deg = 
|lat_min =
|lat_sec = 
|lat_hem = 
|lon_deg = 
|lon_min = 
|lon_sec = 
|lon_hem = 
|rakım = xx 
|yüzölçümü = 1925 
|şehir nüfusu = xxx
|ilçe nüfusu = 63510
|nüfus_itibariyle = 2000
|nüfus_ref = [1]
|nüfus_yoğunluğu = 
|ülke = Türkiye
|bölge = Xxx
|il = Gümüşhane
|posta kodu = xxx
|alan kodu = 0xx
|plaka = xx
|kaymakam = Erol Rüstemoğlu
|belediye başkanı = Muammer Duran
|websitesi = [2]
|ilçe = [3]
}}









Kelkit, Gümüşhane ilinin bir ilçesidir.

Coğrafya





Doğu Karadeniz Bölgesinde; Gümüşhane İli`nin bir ilçesi olan Kelkit, doğusunda Köseİlçesi, batısında Şiran ilçesi, kuzeyinde Gümüşhane ili, güneyinde Erzincan ili ile çevrilidir.

İlçe toprakları dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Gümüşhane`nin güney kesiminde yer alan ilçe toprakları akarsu vadileri ile yarılmış birbirine paralel dağ sıralarından oluşmaktadır. Kuzeyini Gümüşhane Dağları, güneyini Çimen, Spikör (Akdağ) ve Otlukbeli dağları engebelendirmektedir. İlçenin çevresinde genişleyen Kelkit Vadisi, Kelkit ırmağı ile sulanmakta ve tarım alanını oluşturmaktadır. Ayrıca ilçe topraklarında Tarıma elverişli olarak Özlüce Vadisi ve Koşmaşat Vadisi bulunmaktadır.

Kelkit Çayı, Çimen Dağlarından çıkan ve Yeşilırmak`ı besleyen en büyük koldur. Kelkit`te Sıtma Pınarı, Gorden, Korpahar, Eğri Göze, Gülizarın Pınarı, Kara Pınar, Bekir Çavuşun Pınarı, Yardibi, Korgöze, Keşiş Paharı, Üçgözeler, Bülbülyuvası gibi bir çok su kaynağı bulunmaktadır. Çevresindeki dağların yüksek kısımlarında platolar bulunmaktadır.

Kelkit`te toprak örtüsü olarak, alçak kesimlerde kavak, ardıç ve meşe ağaçları, yüksek kesimlerde sarıçam, titrek kavak (dağ kavağı) gibi ağaç türleri görülmektedir. Düzlük alanlardaki toprak örtüsü kuşburnu, geven, yabani kekik, sığır kuyruğu, dağ reyhanı ve benzeri yabani bitkilerle kaplıdır.

Gümüşhaneye 60 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 1.925 km2 olup, 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre, toplam nüfusu 63.510`dur

Kelkit Doğu Anadolu Fay hattının uzantısı üzerinde olup, birinci derecede deprem bölgesidir. Nitekim 1992 Erzincan depreminde Kelkit de zarar görmüştür.

Etimoloji

Kelkit sözcüğü VII.yüzyılda yöreyi ele geçiren Peçenek`lerin önderi Kilki Bey`in isminden kaynaklanmaktadır.

İklim



İlçenin iklimi Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu iklimi arasında bir iklim geçidi teşkil eder. Her iki bölgenin iklim özelliğini taşıyan yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk, ilkbahar ve sonbahar ayları oldukça yağışlı geçmektedir.

Ekonomi

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Ekilebilecek alanların az olmasına karşılık bölgede yetiştirilen başlıca ürünler arasında; şeker pancarı, buğday, arpa, Patetes, az miktarda elma, armut, vişne ve baklagiller gelmektedir.

Hayvancılıkta yvancılıksığır besiciliği ön plandadır. Modern kovanlarla arıcılık yapılmaktadır. Son yıllarda ilçenin simgesi haline gelen zilli kilim dokumacılığı ve dericilik gelişmiştir. Ayrıca ilçe topraklarında linyit yatakları bulunmaktadır.

Tarih

Yörede yapılan araştırmalar M.Ö.3000 yıllarında burada yerleşim olduğunu göstermiştir. Kelkit`in güneydoğusundaki Sadak Köyü yakınlarındaki Satala kenti Hititler tarafından kurulmuştur. Hititlerden sonra Gümüşhane ve çevresi Urartuların egemenliği altına girmiştir. Bunu Med ve Pers yönetimi izlemiş, MÖ.331`de Büyük İskender`in Persleri yenmesinden sonra yöre, Makedonyalıların egemenliğine geçmiştir. Yöreyi Roma ve Bizans hakimiyeti izlemiştir. Roma döneminde önemli bir askeri üs olan Kelkit, Roma ordusunun XV. Legio Apollinaris`in üstlendiği bir kale konumundaydı. Bizans döneminde bir süre dini açıdan önem kazanmış ve daha sonra sönükleşmiştir. Kelkit ve çevresi daha sonra Bizanslılar-Emeviler ve Bizanslılar-Abbasiler arasında birkaç defa el değiştirmiştir. Bizans İmparatoru Herakleios, 635`te Sasani devleti üzerine sefer düzenlemiş ve Kelkit vadisinden geçmiştir. VII.yüzyıl sonuna kadar Bizans-Sasani çarpışmalarına sahne olmuştur. Bizanslıların bu hakimiyeti, Xlll. Yüzyılda kurulacak olan Trabzon Rum imparatorluğuna kadar devam etmiştir. Anadolu Selçukluları 1016 yılında Doğu Anadolu`ya seferler yapmış ve Tuğrul Bey`in üvey kardeşi İbrahim Yinal Bey 1058`de yöreyi ele geçirmiştir.

Malazgirt Savaşı`ndan (1071) sonra Gümüşhane ve çevresinde Selçuklu egemenliğine girmiştir. Kaynaklardan öğrenildiğine göre XIV.yüzyılın ikinci yarısından sonra Çepniler bu bölgeye yerleşmiştir. Fatih Sultan Mehmet`in Trabzon`u ele geçirmesinden sonra Osmanlılar yöreye hakim olmuşlarsa da Akkoyunlular bu bölgede hakim olmuşlardır. Yavuz Sultan Selim`in Çaldıran (1514) seferinden sonra da Doğu Anadolu, Gümüşhane ve Kelkit de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bazı kaynaklarda Gümüşhane yöresinin Otlukbeli Savaşı`ndan (1473) sonra Osmanlı topraklarına katıldığı yazılıdır.

XIX.yüzyıl sonlarında Trabzon vilayetinin Gümüşhane sancağına bağlı bir kaza merkezi idi.I.Dünya Savaşı sırasında Rus işgaline uğramış, Rusların çekilmesinden sonra , Ermeni çeteleri buraya hakim olmuş, Kazım Karabekir tarafından kurtarılarak 1918`de Osmanlı topraklarına dahil olmuştur. Cumhuriyetin ilanından sonra 1925`te Gümüşhane`ye bağlanmıştır.

Yöredeki yapı kalıntıları arasında XV.Legio Apollinaris armalı tuğla parçalarının bulunuşu Roma dönemindeki Satala kentinin buradaki varlığına işaret etmektedir. Buluntular arasındaki tunç Artemis büstü bugün British Museum`dadır. Ayrıca ilçede günümüze gelebilen eserler arasında;



} }

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar