Lech Walesa

Lech Wałęsa, (29 Eylül 1943; Popowo, Polonya) Polonya İşci Partisi önderi ve 1990-95 arası Polonya Cumhurbaşkanı olmuştur. 1983'in Nobel Barış Ödülü sahibidir.

Lech Walesa

Lech Wałęsa, (29 Eylül 1943; Popowo, Polonya) Polonya İşci Partisi önderi ve 1990-1995 arası Polonya Cumhurbaşkanı olmuştur. 1983'in Nobel Barış Ödülü sahibidir. demokrasinin Polonya’ya gelişini sağlayan işçi lideri ve Cumhurbaşkanı. 1943’te Popowo, Wroclaw yakınlarında doğdu. Bir marangozun oğludur. Kitleler karşısında olağanüstü etkileme gücü bulunan Walesa, bağımsız sendika hareketinin lideri olarak ülkesinde ve milletlerarası alanda ün kazandı ve 1983’te Nobel Barış Ödülünü aldı.

Yalnızca ilköğretim ve mesleki eğitim gördü. Önce makine, sonra Dobrzyn’de elektrik işçisi olarak çalıştı. 1967’de Gdansk’taki Lenin Tersanelerine elektrikle ilgili montajcı olarak girdi. 1970’te Gdansk’ta gösteri yapan işçilerin üzerine, polisin ateş açmasıyla başlayan kanlı hadiselerden sonra, bağımsız sendika kurma mücadelesine katıldı. Grev Komitesine üye oldu ve Aralık 1970’te tutuklandı. Tersanedeki resmi sendikanın temsilciliğini yaptığı 1976’da, yönetime, işçilerin bazı isteklerini sundu. İstekleri yönetimce beğenilmediği, için işten atıldı.

Elektrik makinaları yapan bir fabrikada çalışmaya başladı. 1979’da bir gösteriye katıldığı için, bu işinden de çıkarıldı. 1980’de Lenin Tersanelerinde başlayan gösteriler sırasında, işçilere grev çağrısında bulundu ve bu hareketin lideri seçildi. Birkaç gün sonra istekleri kabul edildiyse de, diğer işyerlerinde çalışan işçileri de greve katmak ve dayanışma sağlamak amacıyla grevi sürdürme kararı aldı. Fabrikalararası Grev Komitesinin meydana gelmesinde öncülük etti. Genel grev sırasında Başbakan Birinci Yardımcısı Jagielski’yle resmi görüşmeleri yürüttü. Karşılıklı görüşmeler, 31Ağustos 1980’de, işçilere bağımsız ve hür sendika kurma, siyasi ve dini hürriyetlerin genişletilmesi ve ücretlerin artırılmasıyla sonuçlandı. Fabrikalararası Grev Komitesi, daha sonra Dayanışma adıyla bağımsız bir sendika olarak faaliyetlerine devam etti.

Sendikanın başkanı olarak, devlet yöneticilerine bir takım reformlarını kabul ettirmeye çalışan Walesa, Ekim 1981’de hükumetle, Sovyet tipi merkezi ekonomik sistem yerine, işçinin yönetime katılmasını sağlayan bir anlaşma yaptı. Fakat bu durum uzun sürmedi. Hükumet 13 Aralık 1981’de sıkıyönetim ilan ederek Dayanışmayı yasaklayınca, Walesa ve sendikanın diğer ileri gelenleri tutuklanarak, Varşova yakınlarında gözetim altına alındı. Walesa ve arkadaşlarının, gizliden yaptırdıkları bazı direniş hareketleri pek etkili olmadı. Dayanışmanın çeşitli seçimlerde yaptıkları boykot çağrıları da pek destek görmedi. Walesa, 14 Kasım 1982’de serbest bırakılmasına rağmen 27 Nisan 1983’te işinin başına dönebildi.

Koyu bir Katolik olan Walesa, 1983 Haziranında Papa İkinci Jean Paul’ün ülkeyi ziyareti sırasında onunla görüştü. Paris Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi tarafından, Walesa’ya fahri doktorluk payesi verildi.

1985’te hükumetin, Dayanışma Sendikasına karşı olan sert tutumu yumuşamaya başladı. 1987’de halk oylamasıyla kabul edilen siyasi ve ekonomik reformların güçlükle yürütülmesi; Nisan 1988’de yeni bir işçi grev dalgasının yükselmesine yol açtı. Hükumet, çok geçmeden Walesa ve Dayanışmanın ileri gelenleriyle görüşmek zorunda kaldı. Kanunen serbest hale gelen Dayanışmanın, diğer muhalefetin de desteğini almasıyla siyasi bir lider durumuna getirilen Walesa, Demokrasi kapısının açılmasında önemli bir rol oynadı. Haziran 1989’da yapılan demokratik seçimlerde milletvekili seçildi. Böylece Dayanışma, iktidara ortak oldu. Hükümetin icraatlarını tenkit eden Walesa, Kasım 1990’da yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde Mazowiecki’ye karşı adaylığını koydu ve devlet başkanı oldu.

İlgili konuları ara

Yanıtlar