Mümtaz Soysal

Mümtaz Soysal (15 Eylül 1929, Zonguldak), 1961 Anayasası'nın imza sahiplerinden biri olarak isim yapan hukukçu ve siyaset adamıdır. 1929 yılında Zonguldak İlinde doğdu. Galatasaray Lisesi'ni, ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni (1953) bitirdi. Bu okulda Anayasa Hukuku Profesörü olarak uzun yıllar ders verdi.

1929'da Zonguldak'ta dünyaya geldi. Galatasaray Lisesi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi okuduktan sonra yine Ankara Üniversitesi'nde Siyaset bilimi Master'i yaptı.

Kurucu Meclis Cumhuriyet Halk Partisi Temsilcisi (6 Ocak 1961 - 25 Ekim 1961) olarak Anayasa Komisyonu üyeliği yaptı. 1963'de SBF'de doçent, 1969'da profesör olan Soysal, 1971 yılında aynı fakültenin dekanlığına seçildi. 18 Mart 1971'de dekanlığı esnasında, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca gözaltına alınıp tutuklandı. 1968'den beri okuttuğu Anayasa'ya Giriş ders kitabında komünizm propagandası yapmakla suçlandı, 6 yıl 8 ay ağır hapis, 2 ay 20 gün Kuşadası'nda emniyet gözetimi altında bulundurulmaya ve kamu haklarından ebediyen mahrumiyete mahkum edildi. Toplam 14.5 ay Mamak Cezaevi'nde kaldı. Mamak Cezaevi'nde iken yazar Sevgi Soysal ile evlendi (Sevgi Soysal 1976 yılında ölmüştür).

Forum, Akis, Yön, Ortam gibi dergilerde, Yeni İstanbul, Cumhuriyet, Ulus, Barış, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde yazarlık yaptı. 1962 yılında arkadaşlarıyla birlikte Sosyalist Kültür Derneği'ni kurdu. 1969-71'de Akdeniz Sosyal Bilim Araştırma Konseyi Başkanlığı, Uluslararası Af Örgütü ikinci başkanlığı görevlerini yürüttü. 1991 seçimlerinde SHP listesinden Ankara'dan kontenjan adayı oldu ve TBMM'ye girdi. TBMM'de Çekiç Güç, OHAL, demokratikleşme, Kıbrıs, özelleştirme gibi konularda hükümet politikalarını eleştiren Soysal, özellikle özelleştirme konusundaki yetki yasaları için Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvurularla koalisyon ortağı DYP'lilerin tepkisini çekti. Bu başvuruları sonucunda Anayasa Mahkemesi tarihinde ilk kez bir yürütmeyi durdurma kararı verdi. Anayasa Profesörü Soysal, SHP'nin hükümet ortaklığı içindeki pasif tutumuna sürekli tepki gösterdi, "vuruşarak çekilme" yaklaşımıyla Türk siyasi literatürürne geçti. Murat Karayalçın döneminde kısa bir süre için Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Ancak bir süre sonra bakanlıktan istifa etti.

Anayasa değişikliği çalışmaları esnasında özellikle DYP'li Coşkun Kırca ile tartışmalarıyla yine gündemde kaldı. Seçim yasasının Anayasa Mahkemesi'ne götürülmesinde başrolü oynadı. Sonrasında CHP'ten koptu, DSP saflarına geçti. DSP’den Zonguldak milletvekili seçildi. Daha sonra Bülent Ecevit ve Rahşan Ecevit’le anlaşmazlığa düşerek DSP’den ayrıldı. Bağımsız Cumhuriyet Partisi'ni kurdu ve parti genel başkanı oldu. Soysal, evli ve 2 çocuk babasıdır.

1959 yılında İdare Hukuk Asistanı, 1963'te Anayasa Hukuku Profesör Yardımcısı, 1969'da da Anayasa Hukuku Profesörü oldu. 1961'de Kurucu Meclis Üyesi olan Soysal, 1971'de Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı, 1974-1978 yılları arasında Uluslararası Af Örgütünün yürütme Kurulu üyeliği yaptı. 1976-1978 yılları arasında yine aynı örgütünün Yürütme Kurulu Başkan yardımcılığı yaptı. 1978-1980 ve 1988-1994 yılları arasında Toplumlararası Görüşmelerde Kıbrıs Türk Tarafına Anayasa Danışmanlığı yapan Soysal, 1991 yılında Sosyal demokrat Halkçı Parti'den Ankara Milletvekili seçildi. Mecliste bulunduğu süre içinde özellikle Anayasa konusunda yaptığı çıkışlarla dikkatleri üzerine topladı. Bir dönem Dışişleri bakanlığı yapan Soysal, partisinin DYP karşısında pasif kaldığını söyleyerek hem bakanlıktan hem de partisinden istifa etti. Daha sonra DSP'ye geçti ve Zonguldak milletvekili seçildi. Daha sonraki dönemde Ecevit ile görüş ayrılıklarına düşerek bu partiden de istifa etti.

Kaynak

Vikipedi
kimkimdir.gen.tr

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Mümtaz Soysal ilgili konular

  • Mümtaz

    Mümtaz aşağıdaki anlamlara gelebilir:
  • Sevgi Soysal

    Yazarlığının en verimli döneminde kansere yakalanan öykücü, romancı Sevgi Soysal 22 Kasım 1976’da İstanbul’da öldü; Zincirlikuyu Mez
  • Mümtaz Soysal

    Mümtaz Soysal (15 Eylül 1929, Zonguldak), 1961 Anayasası'nın imza sahiplerinden biri olarak isim yapan hukukçu ve siyaset adamıdır. 1929 yılı
  • Akis (dergi)

    Metin Toker'in, Batı'da yayınlanan haftalık siyasal dergilere benzer haftalık yayınladığı dergi.
  • Bağımsız Cumhuriyet Partisi

    Bağımsız Cumhuriyet Partisi (BCP) 24 Temmuz 2002`de kuruldu. Amblemi ayçiçeğidir. BCP kurucu başkanı Prof.
  • Ortam (dergi)

    Ortam, İstanbul'da yayımlanan haftalık haber ve siyasal aktüalite dergisi (19 Nisan 1971-29 Kasım 1971)
  • Rauf Engin Soysal

    Rauf Engin Soysal, (d. 8 Ekim 1960, İstanbul), Türk diplomat.