Mümtaz Turhan Türk sosyolog, psikolog ve fikir adamı. 1908 yılında Erzurum'un Pasinler ilçesinde doğdu. İlköğrenimini orada, ortaöğrenimini Kayseri, Bursa ve Ankara'da tamamladı. 1928'de burslu olarak Almanya'ya gitti. Berlin ve Frankfurt üniversitelerinde felsefe ve psikoloji öğrenimi gördü. Frankfurt Üniversitesinde doktorasını tamamladı. 1936'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tecrübi Psikoloji Kürsüsüne asistan oldu. 1939'da doçent oldu. Bu dönemde Gestalt okuluna bağlı kalar

Mümtaz Turhan

Mümtaz Turhan Türk sosyolog, psikolog ve fikir adamı. 1908 yılında Erzurum'un Pasinler ilçesinde doğdu. İlköğrenimini orada, ortaöğrenimini Kayseri, Bursa ve Ankara'da tamamladı. 1928'de burslu olarak Almanya'ya gitti. Berlin ve Frankfurt üniversitelerinde felsefe ve psikoloji öğrenimi gördü. Frankfurt Üniversitesinde doktorasını tamamladı. 1936'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tecrübi Psikoloji Kürsüsüne asistan oldu. 1939'da doçent oldu. Bu dönemde Gestalt okuluna bağlı kalarak tecrübi (deneysel) psikoloji konuları üzerinde durdu. İngiltere'de Cambridge Üniversitesinde kültür değişmeleri konusunda ikinci doktora çalışmasını yaptı. 1951'de profesör oldu. 1952 de İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Tecrübi Psikoloji Kürsüsü başkanlığına, 1960'ta Tecrübi Psikoloji Enstitüsü Müdürlüğüne getirildi. Kültürel antropolojiyle ilgilendiği bu dönemde kültürde değişen ve değişmeye karşı koyan güçleri yerinde gözlem metoduyla inceleyen araştırmalar yaptı. Milliyetçi muhafazakar görüşlere bağlı kalarak eğitim, batılılaşma, laiklik ve Atatürkçülük konuları üzerinde durdu. Toplumdaki değişmelerin gerçekte kültür değişmeleri olduğunu, bunun da yabancı kültürlerin tesiriyle ortaya çıktığını savundu. Türkiye'de ilmi manada batılılaşma olamadığını, Türkiye'nin aydınların ihanetine uğradığını, ülkenin geri kalmışlığının, aydınların ilmi yönden kendilerini yenileyememelerinden, solcu aydınların yetersizliğinden ve yanlış yönlendiriciliğinden kaynaklandığını savundu.

Türk Kültürü, İstanbul, Ölçü ve Yol dergilerinde çeşitli makale ve polemik yazıları yazdı. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Tecrübi Psikoloji Kürsüsü başkanlığı ve Tecrübi Psikoloji Enstitüsü Müdürlüğü vazifelerini ölümüne kadar sürdürdü. 1 Ocak 1969 da İstanbul'da vefat etti. Türklüğün değerlerine bağlı bir fikir adamı olan Mümtaz Turhan'ın Kültür Değişmeleri, Sosyal Psikoloji Bakımından Bir Tetkik, Garplılaşmanın Neresindeyiz?, Maarifimizin Ana Davaları, Toprak Reformu ve Köy Kalkınması, Atatürk İlkeleri ve Kalkınma adlı eserleri vardır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Yanıtlar