Mahmud Şevket Paşa Son devir Osmanlı sadrâzamı ve Hareket Ordusu kumandanı. 1856 yılında Bağdat’ta doğdu. Babası Basra mutasarrıfı Kethüdâzâde Süleymân Beydir. Mahmud Şevket, ilk öğrenimini Bağdat’ta yaptı. Sonra İstanbul’a gelerek askerî okulda tahsilini tamamlayıp, 1882’de kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Almanya’da dokuz yıl, Fransa’da bir müddet kalarak, batı kültürünü öğrendi. Bu sırada zırhlı kuleler ve ateşli silâhlar hakkında incelemelerde bulundu.

Mahmud Şevket Paşa

Mahmud Şevket Paşa Son devir Osmanlı sadrazamı ve Hareket Ordusu kumandanı. 1856 yılında Bağdat’ta doğdu. Babası Basra mutasarrıfı Kethüdazade Süleyman Beydir. Mahmud Şevket, ilk öğrenimini Bağdat’ta yaptı. Sonra İstanbul’a gelerek askeri okulda tahsilini tamamlayıp, 1882’de kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Almanya’da dokuz yıl, Fransa’da bir müddet kalarak, batı kültürünü öğrendi. Bu sırada zırhlı kuleler ve ateşli silahlar hakkında incelemelerde bulundu.

1901’de paşa olduktan sonra Mekke-i mükerreme ile Medine-i münevvere arasında telgraf hattı döşetme vazifesiyle Hicaz’a gönderildi. Orada fazla kalmayıp, tekrar İstanbul’a döndü. 1905’te Kosova Valiliğine getirildi. 1908’de İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra, Üçüncü Ordu komutanlığına, kısa bir müddet sonra da Rumeli Vilayeti Müfettiş-i Umumiliğine getirildi. 31 Mart Vakası üzerine toplanan ve Hareket Ordusu adı verilen birliklerin başına geçerek, İstanbul’a geldi. Sultan Abdülhamid Hanın tahttan indirilmesinde önemli rol oynadı. İstanbul’a hakim olduğu bu sırada örfi idare ilan ederek, suçlu-suçsuz demeden İttihatçılara ve kendisine muhalif pek çok kimseyi idam ettirdi. Etrafında topladığı pek çok Balkan çetecisiyle saraya girerek, kıymetli eşyaları yağmaladı. Hazineyi, asırlardan beri toplanmış olan kıymetli yadigarları ve dünyanın en zengin kütüphanelerinden olan saray kitaplığını yağma ettirdi. Abdülhamid Hana düşmanlığıyla tanınan Tevfik Fikret bile bu yağmaya dayanamayıp “Han-ı Yağma” adlı şiirini yazdı. Neticede Mahmud Şevket Paşa, 1909’da kurulan Hakkı Paşa kabinesinde harbiye nazırı oldu. Fakat hizmet ettiği İttihat ve Terakki Partisinin baskısı ile çok geçmeden, istifa etti. Balkan Harbi sırasında Alasonya ordu komutanlığına getirildiyse de, bu vazifeyi kabul etmedi. Bu durum, o zamanki aydınlar arasında itibarını gölgeledi. Balkan Harbinin en şiddetli zamanında, siyasi menfaat düşüncesi ile yapılan Babıali Baskınından sonra, Enver Beyin telkini ile 23 Ocak 1912’de sadrazam oldu. Ancak, Mahmud Şevket Paşanın bu büyük nüfuzu ve kendi başına hareketleri parti içinde kendisine karşı muhalif bir grubun doğmasına yol açtı. Nitekim Paşa, 11 Haziran 1913’te arabasının içinde tabanca ile vurularak öldürüldü. Suikastın esası aydınlanmamış, fakat bundan istifade eden İttihatçılar, muhaliflerini asma fırsatını bulmuşlardır.

Mahmud Şevket Paşa, Arapça, Almanca ve Fransızca bilirdi. Askeri konular ile cebir, geometri üzerine yazdığı kitapları vardır. Devlet-i Osmaniyye’nin Bidayet-i Te’sisinden Şimdiye Kadar Osmanlı Teşkilatı ve Kıyafet-i Askeriyye adlı eseri üç cilt olup, yayınlanmıştır.

İlgili başlıklar

  • Türk Devlet ve Siyaset Adamları
  • Sadrazamlar
  • Müslüman Türk devletleri
  • İlgili konuları ara

    Yanıtlar