Muhammed Davud Han

Serdar Muhammed Davud Han (18 Temmuz 1918 - 28 Nisan 1978) Paştun asıllı Afgan devlet adamı.1973-1978 arasında Afganistan devlet başkanı.

Muhammed Davud Han

Serdar Muhammed Davud Han (18 Temmuz 1918 - 28 Nisan 1978) Paştun asıllı Afgan devlet adamı.1973-1978 arasında Afganistan devlet başkanı.



1946`da başbakan olan Şah Mahmud döneminde Afganistan`da liberal bir ortama geçildi.Ama din önderleriyle hükümetteki tutucu kesimler, Davud Han`ın başbakanlığa getirilmesini sağladılar (Eylül 1953).Davud Han`ın başbakanlığı sırasında karşılaştığı en büyük sorun Durand hattının ötesinde, (Pakistan`da) kalan Paştunlardı.Davud Han sorununun çözümünde katı bir tutum izlemesi, 1950`de başlayan krizi daha derinleştirdi.1960`ların başlarında Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan sınır çatışmaları, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesine neden oldu.Bunun üzerine Pakistan, Afganistan sınırını ve Hayber geçidini ulaşıma kapattı.Böylece Afganistan`ın en önemli ihracat ve ithalat kapısı kapanmış oldu.Davud Han, başlayan ekonomik kriz nedeniyle başbakanlıktan ayrılmak zorunda kaldı

Aynı zamanda Davud Han`ın kuzeni olan kral Zahir Şah bir meşruti krallık denemesine girişti.Ama siyasi istikrarsızlığın yoğunlaşması üzerine Davud Han 17 Temmuz 1973`te kansız bir darbeyle iktidarı yeniden ele geçirdi.Monarşiyi ilga ederek, Afganistan Cumhuriyeti`ni kurdu, kendisi de cumhurbaşkanı sıfatıyla devlet başkanı oldu.Solcu subaylarla Bayrak (Perçem) Partisi de bu darbeyi destekledi.



Afganistan Cumhuriyeti (1973-1978)





ABD ve SSCB`ye bağımlılıktan kurtulmaya çalışan Davut Han, 1975 sonrası politikasında değişiklik yaptı.Sovyetler Birliği`nden açıkca uzaklaştı ve İslam ülkelerine yöneldi.Davut Han, solcu olmayan yöneticilere de görev vermeye ve batıyla iyi geçinme politikası izlemeye başladı.Gene toplumsal ve ekonomik reformlara girişti.Pakistan başbakanı Zülfikar Ali Butto ile, Peştu sorunuyla ilgili bir deneme anlaşması gerçekleştirdi.Davud Han`ın hazırladığı anayasa 1977`de Ayan Meclisi`nce kabul edildi.Davud Han devlet başkanı sıfatıyla kendi aile çevresinden, yakınlarından, hatta devrik kraliyet ailesinin üyelerinden kurulu bir hükümeti işbaşına getirdi.

Bunun üzerine 10 yıldır ayrı çalışan iki sol örgüt, Halk ve Bayrak partileri Davud Han`a karşı yeniden birleştiler.Komünist Perçem Partisi`nden Mir Ali Ekber Heybar`ın öldürülmesi üzerine ülke içinde komünistlerin Davud Han`a karşı başlattıkları muhalefet, 17 Nisan 1978`de yapılan cenaze töreni, hükümet darbesinin başlangıcı oldu. Heybar`ın cenaze törenine 11 bin kişinin katılması Davut Han`ı endişelendirdi.Davut Han, hemen harekete geçerek aralarında Babrak Karmal ve Nur Muhammed Teraki`nin de bulunduğu komünist Halk ve Perçem liderlerini 24 Nisan`da hapsetti.Tutuklananlardan Halk kanadı lideri Hafızullah Amin`in ordu içindeki gücüne dayanarak gerçekleştirdiği darbeyle Davud Han devrildi, kendisi ve aile üyelerinin çoğu öldürüldü, 27 Nisan 1978`de Afganistan Demokratik Cumhuriyeti`nin kurulduğu ilan edildi.

başlangıç kutusu sıra kutusu| önce = Zahir Şah ``Afganistan kralı`` | başlık= Afganistan Devlet Başkanı | yıllar= 1973 - 1978| sonra= Nur Muhammed Teraki bitiş kutusu

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar