Mustafa Sabri Efendi son devir Osmanlı alimlerinden. Yüz yirmi yedinciOsmanlı şeyhülislamı olan Mustafa Sabri Efendi. 1869 senesinde Tokat'ta doğdu. 1954'te Mısır'da vefat etti.

İlk tahsilini memleketinde yaptıktan sonra Kayseri'ye gidip, Kayseri Medresesinde Divrikli Hacı Emin Efendiden ilim öğrendi. Daha sonra İstanbul'a gelerek huzur dersleri mukarriri (padişahın huzurunda bir konuyu etraflıca anlatan) Ahmed asım Efendiden de ilim öğrenip icazet (diploma) aldı.

1890 senesinde yap

Mustafa Sabri Efendi

Mustafa Sabri Efendi son devir Osmanlı alimlerinden. Yüz yirmi yedinciOsmanlı şeyhülislamı olan Mustafa Sabri Efendi. 1869 senesinde Tokat'ta doğdu. 1954'te Mısır'da vefat etti.

İlk tahsilini memleketinde yaptıktan sonra Kayseri'ye gidip, Kayseri Medresesinde Divrikli Hacı Emin Efendiden ilim öğrendi. Daha sonra İstanbul'a gelerek huzur dersleri mukarriri (padişahın huzurunda bir konuyu etraflıca anlatan) Ahmed asım Efendiden de ilim öğrenip icazet (diploma) aldı.

1890 senesinde yapılan rüus (dini ilimlerde bir derece) imtihanını kazanarak, yirmi iki yaşında Fatih Camiinde ders vermeye başladı. Elliden fazla talebeye icazet verdi. Beşiktaş asariye Camii imamlığı da yapan Mustafa Sabri Efendi, dördüncü rütbeden Osmani ve Mecidi ilim nişanlarını aldı. 1900 yılında İkinci Abdülhamid Hanın kitapçılığına getirildi, bir adet altın liyakat madalyası ve dördüncü rütbeden Osmani nişanı verildi. 1908'de Tokat mebusu seçildi. Bu aradaFatih Camii müderrisliği görevini de yürüttü.

İttihat ve Terakki Partisine karşı çıkıp, o zaman yayınlanan Beyan-ül Hak dergisinde baş yazar olarak yazılar yazdı. İttihat ve Terakki Partisine mensup olanların kendisini öldürme teşebbüsleri üzerine Romanya'ya giderek bir müddet orada kaldı. Daha sonra İstanbul'a dönüp Süleymaniye Medresesinde hadis-i şerif müderrisliği yaptı. 4 Mart 1919 tarihinde şeyhülislam oldu. Yedi ay süren bu vazifesinden sonra görevden alındı. 1920 de yeniden şeyhülislam olup iki ay daha bu vazifede kaldı. 1922 yılında İstanbul'dan Kahire'ye giderek orada yerleşti ve Ezher Üniversitesinde müderrislik yaptı. Türkçe ve Arapça çeşitli eserler yazmıştır.

İlimde çok kuvvetli bir derecede olan Mustafa Sabri Efendi, Mısır'da Ezher Medresesinde bulunduğu sırada verdiği derslerde talebelere son derece faydalı oldu. Doğru yoldan ayrılarak kendi görüşüne göre sapık bir yol tutan Abduh ve ona aldananlarla yaptığı ilmi münazaralarda, onların bozuk fikirlerini çürütürek sapıklıklarını ortaya koydu. Böylece birçok kimsenin bunlara aldanmasını önledi. Ehl-i sünnet itikadına saldıranların maskelerini indirdi. Mezhepsizlere karşı sağladığı başarıyı şöyle ifade etmiştir: “Benim bu başarım hakkı müdafaa etmiş olmamdandır.”

Mustafa Sabri Efendi Mevkıf-ul Akli vel İlmi adlı eserinde Abduh için şöyle demektedir: “Abduh'un tuttuğu bozuk yolun hülasası şudur: Ehl-i sünnet itikadı üzere tedrisat yapmasıyla tanınmış olan Ezher Üniversitesini karıştırıp Ezherlilerin çoğunu adım adım dinsizlere yaklaştırmış, ama dinsizleri bir adım bile dine, yaklaştırmamıştır. Hocası Cemaleddin Efgani vasıtasıyla Ezher'e masonluğu sokan odur. Nitekim bir takım yanlış işlerin revaç bulması hususunda Kasım Emini'yi teşvik eden de odur...” (Bkz. Abduh)

Mes'eletü Tercemet-il-Kur'an, Savm Risalesi, El-Kavl-ül Fasl gibi birçok eseri vardır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Yanıtlar