Nargile

Tömbeki adı verilen bir cins tütün içmeye yarıyan takım. Tahminen 15. asırda, narcil denilen büyük hindistancevizinin kabuğundan yapılarak kullanılmaya başlandı. Mısırlılar, bu âlete çok rağbet gösterdiler. Adına da “nargil” dediler. Nargile ismi buradan gelmektedir. Keyiflerine düşkün olan İranlılar narçil yerine fayanstan nargile şişesi, bronzdan başlık, marpuçu da ilâve ederek yaygınlaştırdılar. İsfehan, Şiraz, Keşan’da nargilelerde kullanılan kaliteli tömbekiler yetiştirildi.

NARGILE (inglizce) türkçe anlamı
1. i. nargile
NARGILE (türkçe) anlamı
2. Tömbeki denilen bir cins tütünün dumanının sudan geçirilerek içilmesini sağlayan araç:Sağdan soldan nargile gurultularının yükseldiği işitiliyordu.- Y. K. Karaosmanoğlu.
3. 2. anlamı nargile.
NARGILE (türkçe) anlamı
4. tömbeki denilen bir cins tütünü içmeye yarayan araç.
1. n. narghile
2. type of smoking pipe used in eastern countries in which the smoke is filtered through a water pipe before reaching the inhaler pipe
3. n. hubble-bubble
4. water pipe
5. hookah
6. hooka
7. narghile
nargile,
NARGILE (türkçe) ingilizcesi
8. n. narghile
9. type of smoking pipe used in eastern countries in which the smoke is filtered through a water pipe before reaching the inhaler pipe
10. n. hubble-bubble
11. water pipe
12. hookah
13. hooka
14. narghile
15. nargile,

Nargile İngilizce anlamı ve tanımı

Nargile anlamları
    (noun) Alt. of Nargileh(noun) Alt. of Nargileh
Nargile tanım:
,
NARGILE (türkçe) fransızcası
1. narguilé [le]
NARGILE (türkçe) almancası
1. n. Nargileh
2. Wasserpfeife
Nargile (ingilizce) ispanyolcası
1. s. narguila
2. tipo de pipa para fumar usada en países orientales donde el humo es filtrado a través de una pipa de agua antes de llegar a la boquilla
Nargile (ingilizce) portekizcesi
1. s. narguilé
2. cachimbo turco com fornilho tubo longo e um vaso cheio de água perfumada que o fumo atravessa antes de chegar à boca

Nargile hakkında detaylı bilgi

Nargile, Asya'ya özgü geleneksel bir tütün içme aracıdır. Kullanıcının bir hortum aracılığıyla sudan geçerek süzülen dumanı içine çekmesini sağlayan bir düzenek olan nargile, içim şekli ve adabı, yüzlerce yılda oluşmuş kullanım geleneği ile basit bir aletten fazlasını ifade etmekte olup, doğu kültürünün bir parçası haline gelmiştir.

Yapısı ve Tasarımı

Nargile temel olarak 4 bölümden oluşur:

  1. Ser: Nargilenin uzun gövdesi. Boyun kısmı dar olmakla birlikte karın kısmına indikçe çapı genişleyen, yapı olarak sürahiye benzeyen bir parçadır. Cam, metal ve seramikten yapılır.
  2. Lüle: En üstte bulunan, tömbekinin konulduğu delikli tabla. Gümüş, pirinç ya da bakırdan yapılmış, oymalarla süslü bir muhafaza ile çevrilidir. üzerine köz konularak gerekli ısı sağlanır.
  3. Marpuç: Dumanı şişeden alan ve ağza ulaştıran bölümdür. Bu bölümde kullanılan hortum koyun derisinden yapılır.
  4. Şişe: İçinde dumanı filtre eden suyun olduğu ve fokurdamaların geldiği bölüm.


Bunlar dışında nargilenin diğer elemanları ise şöyledir:

  • Sipsi: Marpucun ucuna takılan, dumanın içinden çekildiği küçük ağızlık. Tercihen kehribardan yapılır, fakat maliyet sebebiyle ve hijyenik açıdan genelde plastik olanları kullanılır. Mermer ya da gümüş olanları da mevcuttur.
  • Tepsi ve rüzgarlık: Tepsi közden düşen külleri toplar, rüzgarlık ise közün sönmemesi için kullanılır.
  • Tömbeki: Nargileye has tütün.


Nargilenin tasarımında İslam’ın etkisindeki sanatın derin izleri görünmektedir. Cami minaresini andıran ser kısmı bunu çok iyi simgelemektedir. Ayrıca ser kısmı genellikle çiçek ve yaprak desenleriyle süslenmekte ve bunlarda zaman zaman yaldız kullanılmaktadır. Marpuç kısmında ise genelde el dokuması olan kilim desenleri kullanılmaktadir.

Çalışma Şekli

Kullanıcı marpuçtan nefes aldığında oluşan basınç farkıyla hava sırayla közden, sonra ısınarak lüledeki gözeneklerden geçer. sıcak hava ile ısıtılan tömbekinin dumanı karışarak suyun içinden geçer, bu esnada soğur. Daha sonra hava marpuçtan kullanıcıya ulaşır. Su dumanı soğutmanın yanı sıra içindeki katranı da bir miktar süzer.

Tarihi

Nargile doğu kültürünün bir öğesi olmakta ile birlikte doğuş yerinin Hindistan olduğu zannedilmektedir. Çok farklı kültürlerinin farklı adlandırdıkları bu keyif aracı Araplar tarafından Narcile, İranlılar tarafından da Kalyan diye adlandırılıyor. Asıl nargilenin kökeni ise Farsça’da Hindistan cevizi anlamına gelen Nargilden geliyor. Hindistan’da ortaya çıkan nargilenin ilk örnekleri Hindistan cevizinin içinin çıkarılıp kabuğuna bir kamış sokularak yapılmış. Zamanla Hindistan cevizi yerine kabak kullanılmaya başlanmış. Kullananların sayısı arttıkça porselen ve bronz da nargile için elverişli malzemeler haline gelmiş. Bunları cam, billur, çini hatta gümüş gövdeli nargileler izledi. Hindistan’da doğan nargile, başta İranlılar olmak üzere Araplar, daha sonra da Türk insanı ile tanışmış.

Türk insanının nargile ile tanışması aslında Osmanlı dönemine rastlıyor. O dönemde İran’dan getirilen ve zamanın kahvehanelerinde muhabbetlere eşlik eden tömbeki padişahlar döneminde yasaklanmıştı. Nargile de uzun zaman İstanbul Tophane’de, İzmir Kemeraltı’nda ve Ankara Gençlik Parkı'nda tömbeki olarak sunulmaya başlanmış. Bu nostaljik mekanların müdavimlerini ise genellikle orta yaşın üstündeki insanlar oluşturuyordu. Daha sonraki, yani yakın dönemlerdeki aromalı nargilelerin hayatımıza girmesi ile daha hafif bir içecek haline gelen nargile genç kitle tarafından da tercih edilmeye başlandı.

Nargile Tütünü

Nargilenin belki de en önemli öğesi tömbeki denilen tütünüdür.

Bu tütün kıyıldıktan sonra geceden ıslanmaya bırakılır ve servisten önce suyu sıkılarak Harbi de denilen çelik şişlerin yardımıyla lülelere yerleştirildikten sonra yine ıslatılmış ancak ikiye bölünmüş ve kalın damarları alınmış bir tütün yaprağıyla sarılır. Daha sonra sere yerleştirilen tömbeki pırnal (çalı görünümlü, kısa boylu bir meşe türüdür ve en değerlisi Fethiye'de yetişenidir.) kömüründen elde edilmiş köz ile yakılır.

Tömbeki üretiminde kullanılan tütün bitkisi sigara, puro, enfiye gibi diğer tütünlerden daha kısa boylu, daha geniş, daha tıknazdır. Yaprakları daha esmer, daha küçük, daha etli ve diğer türlerden daha dayanıklıdır. Virginia ve Burley tütünlerinde yüzde 3-4, Türk tütünlerinde yüzde 1-2 olan nikotin oranı, tömbekide yüzde 10'a kadar çıkabilir. Tömbeki Türkiye'de Hatay - Samandağ ve Konya - Hadim bölgelerinde üretilir. Tütün gibi toplanır, ama farklı işlemlerden geçer.

Yukarıda bahsedilen klasik tömbekinin yanında bugün Mısır'dan getirtilen ve adına bahri veya Arap tömbekisi denilen bir tömbeki türü daha bulunmaktadır. Fermente edilmiş meyvelerden elde edilen bu tömbeki türü daha çok genç nesle hitap eder. Bu tür tömbekilerde çok değişik (doksandan fazla) aromalar kullanılır. Elma, nane, kayısı, çilek, muz, limon, ananas, kavun, çilek, cappuchino aromalı olanları yaygındır.

Nargile Kültürü

Doğu kültürünün bir öğesi olan nargile sonradan batıda da kimi değişikliklerle kullanılmaya başlanmıştır. Kullanım kültürü dolayısıyla bu iki türe göre farklılıklar gösterir, ancak pek çok ortak öğe de mevcuttur.

Batıda birden çok marpuca sahip nargile kullanımı yaygındır. Bu uygulama doğudakine göre farklı bir toplu içim ortamı sunar, ki doğuda nargilenin bir marpucu vardır ve el değiştirmediği sürece tek kişi tarafından içilir.

Arap kültüründe kullanıcı içtikten sonra ya marpucu masaya dayayarak bunu belli eder, ya da ağız kısmı kendine bakacak şekilde eğimli tutarak yanındakine ikram eder. Kabul eden, nargileyi verene elinin tersi ile hafifçe vurur ya da sıvazlar, bu memnuniyet göstergesidir. Kafe ve restoranlarda ise her kullanıcının ayrı bir nargile ısmarlaması yaygındır.

İspanya'da "tetería" adı verilen ve genelde müslüman göçmenlerce işletilen çay evlerinde nargile içimi yaygınlık kazanmaktadır. İsrail'de "nargeela" olarak adlandırılan nargile kullanımı özellikle Yemen, İran, Irak ve Türkiye'den gelen göçmenler arasında yaygındır. Bunun yanında İsrailliler arasında da nargile kullanımı görülür.

Maşa, meşe, köşe, Ayşe

Nargile tiryakileri arasında, güzel bir içim için ortamda olması gerektiği düşünülen dört öğe var ki, bunlar "nargilenin dört şartı" olarak geçiyor. Maşa, meşe közünü karıştırmak için gerekli, en iyi köz meşeden oluyor. Güzel bir köşeye yerleşmek tabii ki önemli, ve Ayşe de tiryakinin çay, kahve gibi istekleri için hazır bulunmalı. Bu deyiş özellikle "eski toprak" Türk tiryakiler arasında yaygın olarak kullanılıyor.

İçim kuralları

Doğu kültüründe, "Bu işin erbablarına göre" nargile içilirken uyulması gereken bir "racon" vardır:

  • Genel görgü kuralları gereği yüksek sesle konuşmak ve etrafın sükunetini bozmak raconu da bozar.
  • Nargile ateşinden sigara yakılmamalıdır. Bu görgüsüzlük olarak nitelendirilir.
  • Nargile hiçbir zaman kendinizden ve çevredeki nargilelerden yüksek bir yere konmamalıdır.
  • Eğer nargile bir başkasıyla ortak içiliyorsa imame kullanılmalıdır.
  • Nargilenin marpucu ise asla doğrudan diğer kişinin eline verilmemeli, masaya bırakılmalı ve diğer kişi oradan almalıdır.
  • Marpucun alt kısmından tutulur.
  • Nargile hızlı içilmez. Çabucak bitirerek kalkmak keyf-ehli zihniyetle bağdaşmadığı için genel felsefeye aykırıdır. Normal bir içim hızı ile bir nargile birkaç saatte biter.
  • Dumanı sigara gibi içmek yerine nefes alır gibi çekmek gerekir, böylece fokurdama sesi güzel gelmelidir. Duman ağır ağır çekilir.
  • Ve nargilede, nargile tütününden başka bir şey içilmez.

    Kaynaklar

    *http://en.wikipedia.org/wiki/Hookah İngilizce Vikipedi - hookah maddesi
  • http://web.sakarya.edu.tr/~ozalp/nargile.htm
  • http://www.nargile.cc/
  • http://www.nargilerehberi.com/

Şarkı Sözleri

Kızılırmak tarafından Çığlık albümünde söylenen Nargile adlı şarkının sözleri.

Cansu Koç tarafından söylenen Nargile adlı şarkının sözleri.

atımı bağladım nar ağacına
mendilim dolandı gül ağacına

okçu okun attı değdi yarama
haberimi verin garip anama

atımı bağladım delikli taşa
yönümü çevirdim lotun kardaşa

nargile nargile nargilesiyem
anamın babamın bir tanesiyem

Yeni Türkü tarafından söylenen Nargile adlı şarkının sözleri.

haber uçtu devlete de
beş yıl yattım hapiste
yedi düvel zindanından
beterdir yedikule

nargilem duman duman ah
bayıldım aman aman
istanbul güzel ama ah
zabitleri pek yaman

beş yıl bana yaraştı da
nargilem buna şaştı
hergün çizdim usturamla
bağlamam doldu taştı

sarma cigaram yanar ah
çekerim ağır ağır
tekkemiz güzel ama ah
haber uçuranlar var

nargilemin marpucu da
gümüştendir gümüşten
beş değil on beş yıl olsa
ben vazgeçmem bu işten

nargilem duman duman ah
bayıldım aman aman
istanbul güzel ama ah
zabitleri pek yaman
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Bakır

Alm. Kupfer, Fr. Cuivre, İng. Copper. Sembolü Cu olan bir metal. Kırmızı renklidir. Takriben M.Ö. 8000 yıllarında kullanıldığı bilinmektedir. Özellikleri: Periyodik cetvelde 1B grubundadır. Hakiki metal olup, eksi değerleri yoktur. Gümüş ve altın ile aynı gruptandır. Atom ...

Kütahya

Kütahya rengârenk çinileriyle, Türkiye’nin çini atölyesi olarak bilinen, şifalı kaplıcaları ile meşhur, millî târihimizde müstesnâ bir yeri bulunan, Ege bölgesinin İçbatı Anadolu bölümünde yer alan il. 38o 70’ ve 39o 80’ kuzey enlemleri ile 29o 00’ ve 30o 30’ doğu ...

Akustik

Akustik, mekanik dalgaların, katı, sıvı ve gaz ortamları içinde yayılımını, özelliklerini, bulundukları ortamla olan etkileşimlerini, canlılar üzerindeki fizyolojik ve psikolojik etkilerini inceleyen bilim dalıdır. Alm. Akustik (f), Fr.

Mangır

Mangır Osmanlılar zamanındaki bakır paralara verilen ad. Moğolca nakit (altın ve gümüş para) anlamına gelen “Mangun” kelimesinden Türkçeleşmiştir. Bakır para, Nuhas akça, Sikke-i nuhasiyye, Çürük akça, kızıl mangır gibi tabirler mangır yerine kullanılmıştır. Bu ...

Kabak

Kabak Familyası: Kabakgiller (Cucurbitaceae) Türkiye’de yetiştiği yerler: Memleketimizde kültür olarak yetiştirilir. Bir yıllık, sürünücü otsu bir bitki. Gövdeleri tüylü sürünücü olup, silindir biçimindedir. Kökleri uzun ve iğ şeklindedir. Yapraklar tüylü, büyük, ...

Mobilya

Mobilya Çalışılan ve oturulan yerlerin, günün şartlarına, insanların zevklerine göre süslenmesine, değişik gayelerle donatılmasına yarayan, portatif ve taşınabilir eşyalar. Dilimizde bu gibi yerlerde kullanılan masa, iskemle, koltuk, kanape, divan, dolap, kitaplık, büfe, ...

Sigara

Tütün içeren ve genellikle 85-100 mm uzunluk ve 4-8 mm genişliklerinde üretilen keyif verici madde. Öfori etkisi ile içilen sigara bir süre sonra fiziksel bağımlılık ortaya çıkarır.

Tütün

Tütün (Nicotiana), Solanaceae (patlıcangiller) familyasından Nicotiana cinsinden yaprakları sigara yapımında kullanılan bir yıllık otsu bitki türlerine verilen ad.

Kenevir

Kenevir Türkiyede yetiştiği yerler: Kastamonu-Samsun-Amasya-Kayseri-Sivas-İzmir-Kütahya. Mutedil iklimlerde yetiştirilen, temmuz-ağustos aylarında soluk yeşilimsi renkli çiçekler açan, kültürü yapılan ve yabani olarak da yol kenarlarında, ekilmemiş alanlarda rastlanan, 50 cm-3 ...