Nil-Sahra Dilleri

Kısaca: Nil-Sahra dilleri, Nubiya da dahil olmak üzere, Chari ve Nil nehirlerinin üst kısımlarında konuşulan bir Afrika dilleri grubudur. Merritt Ruhlen'in 1987 yılındaki hesaplarına göre, Nil-Sahra dilleri kabaca 11 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. ...devamı ☟

Nil-Sahra dilleri
Nil-Sahra Dilleri

Nil-Sahra dilleri, Nubiya da dahil olmak üzere, Chari ve Nil nehirlerinin üst kısımlarında konuşulan bir Afrika dilleri grubudur. Merritt Ruhlen`in 1987 yılındaki hesaplarına göre, Nil-Sahra dilleri kabaca 11 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Bu dil ailesi kendi içinde aşırı derecede farklılıklar gösterir ve Hint-Avrupa ve hatta Nijer-Kongo dillerine göre bile çok daha fazla olan bu farklılıklar nedeniyle de tartışmalı durumdadır. Az sayıda tarihsel dil bilimci bu aileyi bir bütün olarak çalışmaya çaba göstermiş ve bunların bazıları da geçerliliğini reddetmiştir. Özellikle tartışmaya yol açan konu, Songhay dillerinin eklenmesidir.

Nil-Sahra dilleri, Joseph Greenberg`in Lionel Bender tarafından üzerinde değişiklik yapılmış ve Ethnologue tarafından benimsenmiş görüşlerine göre (Afrika Dilleri, ``The Languages of Africa``), aşağıdaki dallara sınıflandırılmıştır:
  1. Komuz dilleri
  2. Sahra dilleri (Kanuri dili dahil)
  3. Songhay dilleri
  4. Fur dilleri (Fur dili dahil)
  5. Maba dilleri
  6. (Chari-Nil dilleri - daha sonra reddedilmiştir ve aşağıdaki 4 dal, yukarıdaki dallarla eş konuma getirilmiştir)
    1. Orta Sudan dilleri
    2. Kunama dilleri
    3. Berta dilleri
    4. Doğu Sudan dilleri (Nubiya dilleri ve Nil dilleri dahil)


Anbessa Tefera ve Peter Unseth`in fikirlerini izleyen Ethnologue, henüz kesin bir sınıflandırılması olmayan Şabo dilini Nil-Sahra ailesi içine dahil etmektedir. Bazen bu dil, Christopher Ehret`in fikrini takiben, izole bir dil olarak tanımlanır.

Roger Blench`in de aralarında bulunduğu bazı dil bilimcilerin Nil-Sahra ailesinde saydıkları Kadu dillerini ("Kadugli dilleri" veya "Tumtum" olarak da bilinir), Greenberg`i izleyenler Kordofan dilleri içine dahil ederken, Ehret`i izleyenler ise küçük bir izole aile olarak kabul ederler. Songhay dilleri ile dikkate değer benzerlikleri olduğu için, genellikle Nijer-Kongo dilleri içinde sınıflandırılan Mande dillerinin de Nil-Sahra ailesine eklenmesi önerileri kimi zaman yapılmıştır.

Antik Kuş`un nesli tükenmiş Meroitik dili bazen Nil-Sahra ailesinin muhtemel bir üyesi olarak sayılır. Ancak, bu dili kuşkuya yer bırakmadan sınıflandırabilmek için hakkında çok az bilgi vardır. Aynısı, görece daha yakın bir zamanda nesli tükenmiş ve Kuliak ve Nil dilleri ile ilişkisi olduğu öne sürülmüş olan Uganda`nın Oropom dili (şayet varolmuşsa) için de söylenebilir.

Nil-Sahra ailesinin dış akrabalıkları üzerine yapılan önermeler genellikle Nijer-Kongo dilleri merkezlidir:
* Edgar Gregersen (1972) ikisini Kongo-Sahra dilleri olarak birleştirmiştir.
* Blench (1995) ise aslında Nijer-Kongo dillerinin basitçe Nil-Sahra ailesinin (Orta Sudan dilleri ile düzenlenerek) bir üyesi olabileceği fikrini önermiştir.
Ancak, çoğu tarihsel dil bilimci böyle teorilere çekince ile yaklaşmaktadır.

Alt sınıflandırma

Bender 1997

Lionel Bender, kendisine ait 1989 sınıflandırmasında ufak değişiklikler yaparak, aşağıdaki şekilde sınıflandırmıştır:
  1. Songhay dilleri
  2. Sahra dilleri
  3. Kuliak dilleri
  4. Satellite-Core:
    1. Maba dilleri
    2. Fur dilleri
    3. Berta dilleri
    4. Kunama dilleri
    5. Core Nil-Sahra dilleri
      1. Doğu Sudan dilleri
      2. Orta Sudan dilleri
      3. Komuz dilleri
      4. Kadu dilleri


Ehret 2001

Christopher Ehret, Nil-Sahra dillerinin sınıflandırılmasını tekrar düzenleyerek, aşağıdaki şekilde detaylı olarak açıklamıştır:

Kaynaklar

  • }
    • Lionel Bender, 1997. ``The Nilo-Saharan Languages: A Comparative Essay``. München.
    • Christopher Ehret, 2001. ``A Historical-Comparative Reconstruction of Nilo-Saharan``. Köln.
    • Joseph Greenberg, 1963. ``The Languages of Africa`` (International Journal of American Linguistics 29.1). Bloomington, IN: Indiana University Press.


Başka dil aileleri ile akrabalıklar

  • Roger Blench. "Is Niger-Congo simply a branch of Nilo-Saharan?", in ed. Nicolai & Rottland, ``Fifth Nilo-Saharan Linguistics Colloquium. Nice, 24-29 August 1992. Proceedings.`` (Nilo-Saharan 10). Koeln: Koeppe Verlag. 1995. pp.36-49.
  • Edgar Gregersen. "Kongo-Saharan". ``Journal of African Languages``, 11, 1:69-89. 1972.


Linkler



Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Meroitik dil
4 yıl önce

kelime diğer dillerle olan genetik ilişkisinin belirlenmesinde yetersiz kalmıştır, fakat bazı dil bilimciler geçici olarak Nil-Sahra dilleri ile ilişkili...

Meroitik dil, 400, British Museum, Dil, Meroitik alfabe, Meroİ«, Nil-Sahra dilleri, Stele, Sudan, Taslak, İzole diller
Nübyeliler
11 ay önce

ve kuzey Sudan bölgesinde Nil vadisi boyunca uzanan tarihî bir bölge ve yerleşim yeri olan Nübye'de yaşayan, Nil-Sahra dilleri konuşan yerli bir etnik grup...

Nil (anlam ayrımı)
4 yıl önce

savaşlarından biri, Nil Savaşı (MÖ 47), Nil deltasında yapılan savaş, Nil-Sahra dilleri, Nubiya da dahil olmak üzere, Chari ve Nil nehirlerinin üst kısımlarında...

Vladimir Dıbo
4 yıl önce

Анто́нович Дыбо́, 30 Ağustos 1931), Rus dilbilimci. Slav dilleri, Nostratik diller ve Nil-Sahra dilleri üzerindeki çalışmalarıyla tanınmaktadır. Rusya Bilimler...

Mbutiler
4 yıl önce

pigme grubundan biridir. Dilleri, Nil-Sahra dil grubunun bir alt grubu olan Orta Sudan dillerine ve aynı zamanda Bantu dillerine aittir. Kongo Demokratik...

Bantular
4 yıl önce

göre 535 ayrı dilden oluşur.. Kuzeyde batıdan doğuya doğru Bantu dışındaki Nijer-Kongo dillerini konuşan halklar, Nil-Sahra dillerinin konuşan halklar...

Slav dilleri
11 ay önce

gruplarında birbirleriyle yakınlık gösterirler. Yani, Güney Slav Dilleri grubundaki Slav dilleri (Slovence, Hırvatça, Sırpça, Makedonca gibi) birbirlerine anlaşılırlık...

Slav Dilleri, Belarusça, Beyaz Rusça, Boşnakça, Bulgarca, Dil, Hint-Avrupa dil ailesi, Hırvatça, Kafkas, Lehçe, Makedonca
Kafkas dilleri
11 ay önce

gruplandığı üç dil ailesi mevcuttur: Kuzeybatı Kafkas dilleri: Adığece, Kabardeyce, Ubıhçça, Abhazca ve Abazaca Kuzeydoğu Kafkas dilleri: Nah (Çeçence...

Dil Ailesi, Kafkas Dilleri, Kafkasya, Kartveli dilleri, Kuzeybatı Kafkas dilleri, Kuzeydoğu Kafkas dilleri, Kuzey Kafkas dilleri