Ortadoğu tarihinin kronolojik listesi

Bu zaman yolunda, gerçekleşmiş olan tarihsel olayların tarihsel dökümünü yapmak veya Orta Doğu'nun doğuşunu yönlendiren olayları derleyip toplamaya çalışılır.

Ortadoğu tarihinin kronolojik listesi

düzenle|Eylül 2007



Bu zaman yolunda, gerçekleşmiş olan tarihsel olayların tarihsel dökümünü yapmak veya Orta Doğu`nun doğuşunu yönlendiren olayları derleyip toplamaya çalışılır. Bu günün Orta Doğu`sunda EGY , IRN, Basra Körfezi Ülkeleri, IRQ , ISR , JOR , LBN , OMN , SAU ,SYR,TUR,Batı Şeria , Gazze Şeridi ve YEM yer alır. Orta Doğu`nun özel karakteristikleri 2.nci milenyum `a (Gregoryen takvimi` ne göre 1 Aralık 1001- 31 Aralık 2000 aralığını kapsayan zaman dilimi) kadar ortaya çıkmadı.

Neolitik Dönem

9.ncu milenyum İ.Ö.



8.nci milenyum İ.Ö.

  • İ.Ö. yaklşık 8000-Nevali Cori (Türkiye` de yukarı Fırat vadisi,yaklaşık 490 metre yükselti) yerleşim saptanır.
  • İ.Ö.yaklaşık 7500-22pxTaşhöyük uzayfoto |enlem=37.3936 |boylam=32.4512,Anadolu`nun güney ucunda çok geniş Yeni Taş Çağı ve Kalkolitik yerleşim bulunur.
  • Bu günkü güney batı Türkiye`de Sagalassos `da yerleşim saptanır.
  • Güney batı Asya`da Koyun ` ların evcilleştirilmesi.


7.nci milenyum İ.Ö.

  • İ.Ö.7000 den sonra - Punjap bölgesi kültüünün doğuşu
  • Mezopotamya`da ilk Çömlekçilik
  • Orta Doğu`da Sığırlar ` ın evcilleştirilmesi

6.ncı milenyum İ.Ö.

ve takvimin başlangıcı.
  • İ.Ö.5400 - Mezopotamya`da Sulama (irrigation).
  • İ.Ö.yaklaşık 5600- Black Sea deluge theory` sine göre ,Karadeniz tuzlu su ile doluyordu.yaklaşık 3000 kübik mil (12.500 km³) tuzlu su ekleniyordu.Bu durum kara ile çevrilmiş olan tatlı su gölünü tuzlu su denizine dönüştürüyordu.
  • Tarım ın Nil Nehri vadisinde görülmesi.
  • Antik Mısır` da tekerlek ve pulluğun ikisinin birlikte icadı.
  • İ.Ö.5100 civarı- Güney Mezopotamya` da 22pxTapınak lar inşa edildi.


5.nci milenyum İ.Ö.

right|thumb|150px|Sümer yazısı
  • İ.Ö. yaklaşık 4500- Mezopotamya`da Susa ve Kiş uygarlığı.
  • İ.Ö. yaklaşık 4570-4250 Nil` de Merimde kültürü.
  • İ.Ö. yaklaşık 4400-4000 Nil` de Badari kültürü.
  • İ.Ö. yaklaşık 4000 - Mezopotamya`da Sümer Yazı sının ilk örneği.


Antik Yakın Doğu

4.nci milenyum İ.Ö.

right|thumb|150px| Kiş yerleşimi
  • Mezopotamya`da Ur şehri (İ.Ö.4000)
  • Nil de Naqada kültürü İ.Ö.4000-İ.Ö.3000
  • ``Epoch`` referans tarihi,Modern Yahudi takvimi,İ.Ö.7 Ekim 3761
  • Yahudi kronolojisi yaradılışa tarih koyar,25 Eylül veye 29 Mart 3760
  • Sümer uygarlığı,şehir devletleri (İ.Ö.3600)
  • Mezopotamya`da birinci den,dördüncü ye Kiş hanedanlığı
  • İ.Ö.yaklaşık 3200- Kral Narmer yukarı ve aşağı Mısır krallıklarını birleştirir ve Dünya`nın ilk Ulus` una doğuş verir.İ.Ö.3100 yılında bulunan ``Palette of Narmer`` Narmer`in paletinde Firavun Narmer `in aşağı ve yukarı Mısır`ı birleştirdiğine inanılır:Mısır
  • İ.Ö.3500- Sahra Çölü ` nün oluşmaya başlaması.
  • Ur-Nina Lagaş` ın ilk kralı (İ.Ö.yaklaşık 3400) ismi ile bilinen en eski tarihsel kişi.
  • 22pxSümerler ile Mezopotamya`da şehirleşmenin başlaması.
  • İ.Ö.3500-Mısır`da ilk şehirler.
  • Uruk ve Susa şehirlerinde ilk yazmalar.Mısır`da Hiyerolifler.
  • Orta Doğu` da Çömlekçi tekerleği kullanılıyor.
  • Nil` de gemi seyirleri yapılıyor.
  • Antik Mısır`da Arkaik dönem.
(Ayrıca bakınız Sümerler:Ur,Uruk,Kiş ,Susa

3.ncü milenyum İ.Ö.



2.nci milenyum İ.Ö.

Ayrıca bakınız -15pxMusa,Firavunlar Listesi,11pxHammurabi,Ege Uygarlığı

1.nci milenyum İ.Ö.

  • Mısır büyük güç olarak göründü.
  • İ.Ö.993 Kral Davud,Kudüs`ü ele geçirir ve onu krallığının başşehri olarak belirtir.
  • İ.Ö.yaklaşık 960- Kral Süleyman ilk tapınağı Süleyman Tapınağı` nı inşa eder.
  • İ.Ö.992- Birleşik Monarşi`nin bölünmesinden sonra Kudüs Yahudi Krallığı`nın başşehri oldu.
  • İ.Ö.606-İ.Ö.586 :Babilli`ler Kudüs`ü tahrip ettiler.Babil Kralı Nebuchadnezzar II,Süleyman Tapınağı`nı yıktı.
  • Cyrus the Great (Cyrus II of Persia, The Great) Büyük Sirus Babil`i feth etti ve Pers İmparatorluğu` nu kurdu (İ.Ö.6.ncı yüzyıl).
  • İ.Ö.537- Cyrus,İsrailliler`in sürgünden dönmelerine ve Tapınağı yeniden inşa etmelerine izin verdi.
  • İ.Ö.535-İkinci Tapınak Second Temple inşa edilir.
  • Sparta ve Atina Pelopenos Savaşı`nı yaptılar.
  • Büyük İskender Alexander the Great Pers ülkesini feth etti.
  • Hellenik Yunan Hellenic Greek kültürü Ege Denizi boyunca yayılır.
  • Roma Cumhuriyeti The Roman Republic doğdu ve çöktü.

İcatlar,buluşlar , başlangıçlar

  • Demir kullanımı yaygınlaştı.
  • 22pxFenike` liler Ege Denizi`inde 22pxFenike alfabesi `ni üretirler.
  • pekçok inanışlar ve filozofik görüşler yayılır,daha sonra incelenir veya bir sisteme bağlanarak kanun halinde toplanır.
(ayrıca bakınız:Roma Cumhuriyeti,Davud,I. Darius ,Homeros,Büyük İskender,Jül Sezar

Orta Çağ

1.nci Milenyum M.S.

savaşları süresinde kuruldu.
  • Yaklaşık 970 - ``Al-Azhar University`` (en eski İslamiyet enstitüsü daha yüksek çalışmalar için) ile onun yerini tutan ``Mosque of Al-Azhar`` kurulur.


İcatlar,buluşlar,başlangıçlar

Anamadde|İslamın Altın Çağı|İslam Bilimleri|İslam İcatları (ayni zamanda:Avrupa`da Orta Çağ` ın Middle Age başlangıcı) (ayrıca bakınız:Pavlus, Hıristiyanlık, I. Constantinus, Attila, Muhammed bin Abdullah ><<sup><sup>bkz. </sup></sup>şşşşşíŽíŽ

2.nci milenyum M.S.

Türkler,Haçlı seferleri ve Moğollar (Arap üstünlüğü 11.nci yüzyıl ortasında ansızın son buldu;Selçuklular` ın varışı ile)
  • Yaklaşık,1347 - ``Caffa`` (Ukranya,Kırım`da bir şehir) dan kaçan bir Ceneviz ticaret filosu,İtalya`nın Messina limanına ulaştı ve Kara ölüm` ü<sub> yaydı.
(ayrıca bakınız:Selçuklular, Haçlı seferleri, Moğollar) right|thumb|250px|Osmanlı yayılımı 1481-1683 Osmanlı dönemi (yaklaşık Osmanlı`ların 1453 de İstanbul`u fethinden beri) Arap ve Türk bölgelerinde Avrupa egemenliği (özellikle I. Dünya savaşı`ndan sonra)
  • 13 Eylül 1882 - İngiliz orduları Kahire`yi işgal etti-Mısır İngilizler`in idaresi altına girdi.
  • 28 Şubat 1992 Mısır İngiliz işgalinden bağımsızlığını garantiledi.
Çağdaş Orta Doğu (yaklaşık II. Dünya savaşı`ndan beri)ĞĞĞ*1947- 22px Birleşmiş Milletler Genel Asamblesi,Filistin`in Arap ve İsrail devletlerine bölünmesini önerir.

Ayrıca Bakınız



Dış Bağlantı

  • [1] Timeline Assyria
  • [2] Eski Yakın Doğu hakkında araştırmalar.


Timeline of Middle Eastern history

İlgili konuları ara

Yanıtlar