Petrus

PETRUS Aziz (Caramca Kepha’nın yun. transkripsiyonu Kephas’dan taş anlamında lat. k.). [Latince tercüme Petrus buradan gelmiştir], Hz. İsa’nın havarisi (Beytsayda, Celile-öl. Roma M.S. 64). İsa tarafından ha­varilerin başı olarak seçildi. Babası Yuhanna, gerçek adı da Simun’dur.

Petrus

Petrus, Hristiyanlıktaki bir dini kişilik, havari. Aziz Petrus, Peter, Saint (St.) Peter, Simon ben Jonah/BarJonan, Simon Peter, Cephas ve Kepha olarak da bilinir.

Hz. İsa tarafından ha­varilerin başı olarak seçildi. Babası Yuhanna, gerçek adı da Simun’dur. Petrus, tak­ma adı, Simun’un Hıristiyanlıkta oynaya­cağı sağlam temel rolü belirtmek için isa tarafından özellikle seçilmiştir. «Sen Petrus’sun (taş’sın) ve ben kilisemi bu taş üze­rine kuracağım» (Matta, XVI, 18). Simun’­un Andreas adında bir kardeşi vardı. Her­halde evliydi, çünkü İncil kaynanasından söz eder. Kefernahum’da yaşar ve balık­çılıkla geçinirdi. Hıristiyanların inancına göre, İsa’nın başlıca mucizelerine görgü ta­nığı olmuştu. Çile’den az önce Isa tarafın­dan, dindaşlarının imanını güçlendirmekle görevlendirildi. Tam bir bağlılık sözü ver­mesine rağmen, isa, Gethsemani’de tutukla­nacağı sırada Petrus onu terk etti ve üç de­fa inkar etti. Hıristiyanlar İsa’nın dirilip Petrus’a göründüğüne ve ona kiliseyi ema­net ettiğine inanırlar. Petrus o zamanlar­dan beri ilk papa sayılır. Hamsin günü Petrus, İsa’nın dirildiğini yahudilere açıkça bildirdi ve İsa dinini ilkkabul edenleri vaftiz etti. Yahudi ihtiyar­lar meclisinin emri üzerine önce Yuhanna ile, sonra bütün öteki havarilerle birlikte tutuklandı. Her iki defasında da serbest bırakıldı. Daha sonra Samiriye’de ve Ak­deniz kıyısında kurulan ilk hıristiyan cema­atlerini ziyaret etti. Bu vesileyle yüzbaşı Cornelius’un şahsında, ilk paganları Ki­liseye kabul etmeğe başladı. Herodes Ag-rippa’nın giriştiği hıristiyan kıyımı sırasın­da Kudüs’ten ayrılarak Antakya’ya gitti, orada Paulus ile karşılaştı ve «Galatialılara Mektup»ta yer alan anlaşmazlık ortaya çık­tı. Petrus daha sonra Roma’ya giderek bir süre orada kaldı. Kudüs «konsil»inde (48) Yakub ile birlikte Hıristiyanlığı kabul eden paganların Musa töresinden kurtulmalarını sağlamıştı. Eski bir geleneğe göre Neron çağında Mamertinus kalesine hapsedildi ve her halde bu imparatorun bahçelerinde 64′te öldürüldü. Son kazılardan anlaşıldığına gö­re Vatikan tepesinde bir yere gömüldü. İlk Vatikan kilisesi Constantinus tarafından bu tepede inşa ettirilmişti. Bu kilisenin yerini bugün Roma’da Vatikan’daki San Pietro ki­lisesi aldı. — İkonogr. Aziz Petrus, Batı’da genellikle dazlak kafalı ve kısa kıvırcık sakallı olarak gösterilir, üzerinde ya havarilerin «toga»sı ya papaların «pallium» ve «tiara»ı, elinde de İsa’nın kendisine verdiği yetkinin sembo­lü olarak anahtarlar vardır. Heykel alanın­da başlıca şu eserler sayılabilir: Vatikan ki­lisesindeki bronz heykel (V. yy.a ait bir mer mer heykelden reprodüksiyon); Moissact ve Arles kabartmaları; Aziz Lazarus’un meza­rından kalan bir baş (Louvre); Chartres, Petersborough, Bamberg, Evora, Begensburg, Halberstadt katedralleriyle Nürnberg’te Sebalduskirche ve Solesmes’de Saint-Pierre kilisesinin heykelleri; G. Sagreras (Palma de Mallorca), Della Porta (Roma’da Trajanus sütunu üstündeki heykel), Peter Vischer (Nürnbergte Aziz Sebaldus’un kab­ri), Duquesnoy (Brüksel) ve Puget’nin (Avignon katedrali) yontmaları. Aziz Petrus ayrıca, Laterano’da Triclinium mozaiğinde (800), Maztre de Moulins’in tablolarında (Moulins triptik kanadı), Grao Vasco (Viseu), A. Dürer (Döri Havari, Münih), Jacopo Bassano (Aziz Petrus ve Aziz Paulus, Modena), Herrera (Dresden), Ribera (Mad­rid), Lanfranco (Louvre), Jouvenet (Rouen), El Graco’nun Toledo Katedrali, Escorial) tablolarında temsil edildi. El Greco, Aziz Petrus’u Aziz Paulus ile birlikte de göster­miştir (Leningrad, Stockholm). Azizin hayatından alınmış sahneler Ripoll, Nantes, Paris (Saint-Pierre de Chaillot, hey­keltıraş H. Bouchard) kabartmalarında, Montreale mozaiklerinde, Cimabue (Assisi), Masolino, Masaccio, Filippo Lippi’nin (Floransa’da Carmine kilisesi) fresklerinde, Vatikan’da Lanfranco’nun resimlerinde, Konrad Witz (Cenevre) ve Zurbaran’ın (Sevilla) sunak duvarlarında, Bourges, Lyon, Tours, Ferrieresen Gatinais’deki vitraylar­da, XV. yy.da yapılmış veya Sistina şapeli için Raffaello tarafından hazırlanan kroki­lerinden ilham alan duvar halılarında yer alır. İsa’nın hayatından sahneleri canlandıran birçok resimde de Aziz Petrus temsil edil­miştir.



Petrus, Hristiyanlığa göre İsa`ın Kilisesini (Cemaat) üzerinde kurmak istediği Kaya (Temel Kişi/İmam) dır. Havarilerin başıdır. Asıl adı Simon olan bir balıkçıydı. "Kaya" anlamına gelen Aramice "Kifas" (Latince ``Petrus``) künyesini kendisine İsa vermiştir.

İsa`nın ölümünden sonra İseviler sımsıkı şekilde onun etrafında kenetlendiler, Romalılar`ın tüm saldırılarına karşı inançlarını korudular, bunda Petrus`un büyük bir katkısı vardı. Simon Pavlik Kiliseler oluşana dek Cemaat`in (Kilise/ Kudüs Kilisesi) tek başı olmaya devam etti. Romalı Komutan Pavlos uzun yıllar dıştan yaptığı saldırılarla delmeyi başaramadı.

Bir gün Pavlos, Barnabas`ın Himayesinde Petrus`a gelerek Kilise`ye katılmak istediğini söyledi, gördüğü vizyonlardan bahsetti. Ne kadar günahkar olsa da döndüğünü söyleyen kişiye şans tanımak gerektiğine inanan Petrus ona bu fırsatı tanıdı. Hatalarının kefareti olarak Pavlos İncil`i (Evangelion/İyi Haber/Müjde/Paraklit`i haber veren Beşaret) yaymak için misyon (tebliğ) gezilerine gönderildi. Petrus onu yetiştirmesi için Barnabas ve yeğeni Markos`u da onun yanına verdi. Pavlos çıkarttığı huysuzluklarla sehayatlerinin ikinci aşamasına geçmeden önce Barnabas ve Markos`uz yola devam etmenin altyapısını hazırladı.

Dolaştığı beldelerde kendi cemaatini (Pavlik Kiliseler) oluşturdu. İsevilik Geleneği`nde köklü değişiklikler yaptı. Petrusun referanslığını (Kayalık/İmamlık) misyonu çiğneyerek sünneti Yahudi olmayan yeni inanırlardan kaldırdı, domuz yasağını kaldırdı. Artık İsevilik Pavlik Kilise tarafından Hristiyanlığa dönüştürülmüştü. Petrus`un yeğeni Markos İsa`ın yaşamöyküsünü, Vahiy`den başlamak üzere kaleme aldı.

{{Vikiler|
commons=Category:Saint Peter |
wikispecies= |
wikt= |
b= |
s= |
q=Petrus |
n= |
m= |
}}



Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar