Rıfat Ilgaz

Rıfat Ilgaz 1911 yılında Kastamonu Cide'de doğdu. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nü 1938'de bitirdi. 1939'da İstanbul'da öğretmenliğe başladı. 1940'da Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girdi. 1943'te ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı. Şiirleri olağanüstü bir ilgi gördü. Ocak 1944'de "Sınıf" adlı şiir kitabı çıktı. Sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1950'li yıllarda gazetecilik yapmaya başladı. Ocak 1953'te "Devam" adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı.

Rıfat Ilgaz

Rıfat Ilgaz 1911 yılında Kastamonu Cide'de doğdu. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nü 1938'de bitirdi. 1939'da İstanbul'da öğretmenliğe başladı. 1940'da Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girdi. 1943'te ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı. Şiirleri olağanüstü bir ilgi gördü. Ocak 1944'de "Sınıf" adlı şiir kitabı çıktı. Sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1950'li yıllarda gazetecilik yapmaya başladı. Ocak 1953'te "Devam" adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı. 1961 Anayasası yürürlüğe girdikten sonra kendi adıyla yazı ve şiir yayınlama özgürlüğüne kavuşan Rıfat Ilgaz, 1970'te Basın Şeref Kartı'nı aldı. 1974'te emekli oldu. Cide'ye yerleşti. 12 Eylül 1980 döneminde gözaltına alındı. 70 yaşında gerekçesiz sorguya çekildi ve 1 aydan fazla gözaltında kaldı. Tutukluluğu sona erince ölüm tarihi olan 7 Temmuz 1993'e kadar İstanbul'da yaşadı.

Eserkerş

Şiir

Yarenlik (1943) Sınıf (1944) Yaşadıkça (1948) Devam (1953) Üsküdarda Sabah Oldu (1954) Soluk Soluğa (1962) Karakılçık (1969) Uzak Değil (1971) Güvercinim Uyur mu (1974) Kulağımız Kirişte (1983) Ocak Katırı Alagöz (1987) Bütün Şiirleri (1983)

Roman

Karadeniz'in Kıyıcığında 1969 Karartma Geceleri 1974 Sarı Yazma 1976 Yıldız Karayel 1982

Anı

Yokuş Yukarı 1982 Biz de Yaşadık 1984 Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra (1986)

Mizah Öykü ve Romanları

Radarın Anahtarı 1957 Don Kişot İstanbul'da 1957 Bizim Koğuş 1959 Hababam Sınıfı 1959 Kesmeli Bunları 1962 Nerde O Eski Usturalar 1962 Saksağanın Kuyruğu 1962 Şevket Ustanın Kedisi 1965 Geçmişe Mazi 1965 Altın Eskicisi 1972 Palavra 1972 Tuh Sana 1972 Çatal Matal Kaç Çatal 1972 Bunadı Bu Adam 1972 Keş 1972 Al Atını 1972 Hababam Sınıfı Uyanıyor 1972 Sosyal Kadınlar Partisi 1984 Apartman Çocukları 1984 Çalış Osman Çiftlik Senin 1984

Çocuk Kitapları

Öksüz Civciv 1979 Bacaksız Kamyon Sürücüsü 1980 Bacaksız Sigara Çocukları 1980 Bacaksız Paralı Atlet 1981

Ek bilgi

Cide'de doğmuştur (1911). Orta öğrenimini Kastamonu Öğretmen Okulu'nda, yüksek öğrenimini, Gerede, Akçakoca ve Düzce'de altı yıl öğretmenlik yaptıktan sonra Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nde tamamlamıştır (1938). Adapazarı ve İstanbul'da Türkçe öğretmenliği yapmıştır. Sınıf adlı ikinci şiir kitabı dolayısıyla tutuklanmıştır (1944). Daha sonra Boğazlıyan Ortaokulu'nda bir yıl çalışmış ve öğretmenlikten ayrılarak gazetecilik yapmaya başlamıştır. Aziz Nesin ve Sabahattin Ali'nin çıkardıkları Markopaşa, Malumpaşa, Merhumpaşa gibi siyasal mizah dergilerinde yazı işleri müdürlüğü ve yazarlık yapmıştır (1945-1952). Daha sonra Adembaba dergisini çıkarmıştır (1952). Dolmuş, Taş, Karikatür, Şaka, Külah dergilerinde ve Tan'da Yeni Gazete'de Stepne takma adıyla ve kendi adıyla yazmıştır. Yaşadıkça (1948) adlı üçüncü, Devam (1953) adlı dördüncü şiir kitapları, "komünizm propagandası yapmak ve müstencenlikle suçlanarak toplatılmış, mahkeme 'men'i muhakeme kararı vermiştir. Ilgaz, şiir kitaplarıyla ilgili tutuklamalar dolayısıyla aralıklarla beş yıldan fazla hapisanede kalmıştır. Rıfat Ilgaz, bir ara Cide'ye yerleşmiş (1975), İstanbul'da ölmüştür (1993)". Yazın Yaşamı İlk okuma ve kitap sevgisini, "babasının yada ağabeyinin her gece yüksek sesle okudukları Şerlok Holmes'in dedektiflik hikayeleri, Kerem ile Aslı, Zeycan ile Asuman gibi halk masallarından aldığını" söyleyen Rıfat Ilgaz, yazmaya daha ortaokul sıralarında iken başlamıştır. Ortaokulda Türkçe derslerine gelen Zeki Ömer Defne'nin edebiyat sevgisini körüklediği Ilgaz, orta son sınıf öğrencisiyken Kastamonu'da çıkan Açıkgöz ve Nazikter gazetelerinde ilk şiirlerini yayımlamıştır (1927). İlk şiirinin adının "Sevgilimin Mezarında" olduğunu belirten Ilgaz, "benim ne sevgilim vardı, ne de ölmüştü. Edebiyat kitaplarındaki sevdiğim şiirlere özenerek böyle bir manzume yazma gereğini duymuşum demek, bu, düpedüz şair Rıza Tevfik'in Tevfik Fikret için yazdığı 'Kabr-i Fikret'i Ziyaret adlı şiirinin sevgiliye döndürülmesidir" demektedir. Rıfat Ilgaz'ın yayımlanan ilk şiiri "Sazını Çalana" adını taşımaktadır ve Açıkgöz gazetesinde çıkmıştır (2 Temmuz 1928). Yazmayı sürdüren Ilgaz, bu arada mizah yazıları yazmaya başlamıştır. Ilgaz, sonraki yıllarda Güneş, Çığır, Yücel, Varlık, Oluş, Hamle gibi dergilerde şiir yayımlamayı sürdürmüş, toplumcu gerçekçi sanat anlayışını benimsedikten sonra ise daha çok Yeni İnsanlık (1941), Yürüyüş (1943-44), Ses, Yurt ve Dünya, Pınar (1943-1945), Gün, Cumartesi, Yeryüzü, Beraber (1946-1953), Yelken, Türk Solu, Yeni Dergi, Gelecek, Yansıma gibi toplumcu dergilerde yazmayı sürdürmüştür. Yapıtları Şiir: Yarenlik (1943), Sınıf (1944), Yaşadıkça (1948), Devam (1953), Üsküdar'da Sabah Oldu (1954), Soluk Soluğa (1962), Karakılçık (1969), Uzak Değil (1971), Güvercinim Uyur mu? (1974), Kulağımız Kirişte (1983), Bütün Şiirleri (1983), Ocak Katırı Alagöz (1987). Öykü: Radarın Anahtarı (1957), Don Kişot İstanbul'da (1957), Kesmeli Bunları (1962), Nerde O Eski Usturalar (1962), Saksağanın Kuyruğu (1962), Şevket Ustanın Kedisi (1965), Geçmişe Mazi (1965), Garibin Horozu (1969), Altın Ekicisi (1972), Palavra (1972), Tuh Sana (1972), Hababam Sınıfı Baskında (1972), Hababam Sınıfı Uyanıyor (1972), Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı (1975), Rüşvetin Alamancası (1982), Çalış Osman Çiftlik Senin (1983), Sosyal Kadınlar Partisi (1983). Roman: Hababam Sınıfı (1957), Bizim Koğuş (1959), Karadenizin Kıyıcığında (1969), Meşrutiyet Kıraathanesi (1974), Karartma Geceleri (1974), Sarı Yazma (1976), Yıldız Karayel (1981), Hababam Sınıfı İcraatın İçinde (1987). Oyun: Hababam Sınıfı (1967), Karadenizin Kıyıcığında (1965), Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı (1971), Hababam Sınıfı Uyanıyor (1972), Hababam Sınıfı Baskında (1972). Anı: Yokuş Yukarı (1982), Kırk Yıl Önce, Kırk Yıl Sonra (1986). Fıkra: Nerde Kalmıştık (1984), Cart Curt (1984).

Yanıtlar