Romanov Hanedanı

Romanov Hanedanı (Rusça: Рома́нов, /rʌˈmanəf/), 1613'ten 1917 Şubat Devrimi'ne değin Rusya'yı yöneten hanedan.

Romanov

Hanedan

ı
(Rusça: Рома́нов, }), 1613'ten 1917 Şubat Devrimi'ne değin Rusya'yı yöneten hanedan. Kökenleri ve iktidara gelişleri XIV. yüzyıl'dan beri tanınan ve önce Koşkin, sonra Zaharin, XVI. yüzyıl'da Romanov adını alan boyarlar ailesinden gelir. Moskova büyük prensi I. İvan Kalita'nın (hükümdarlığı 1328-40) döneminde yaşayan Moskovalı boyar Andrey İvanoviç Kobyla'nın (Kambila) soyundan gelen Romanovların adlarını Roman Yurev'den (ö. 1543) alırlar. Yurev'in kızı Anastasiya Romanovna Zaharina-Yureva, ilk Rus çarı Korkunç İvan'ın ilk karısıydı. Anastasiya'nın erkek kardeşi Nikita Romanoviç'in çocukları da dedelerinin onuruna Romanov adını benimsedi. Rurik hanedanının son yöneticisi I. Fyodor'un 1598'de ölmesinden sonra Rusya, Karışıklık Dönemi (1598-1613) olarak bilinen siyasal bunalım dönemine girdi. Bu dönem bir zemski sobor 'un (ülke meclisi) Nikita'nın torunu Mihail Romanov'u çar seçmesiyle sona erdi. Hanedan Romanovlar 1797'ye değin düzenli bir veraset sistemi oluşturamadılar. Yönetimlerinin ilk yüzyılında tahta, Rurik hanedanındaki uygulamaya uygun olarak genelde çarın en büyük oğlu, eğer oğlu yoksa en yakın ve yaşça en büyük erkek akrabası geçti. Böylece Mihail'in (hükümdarlığı 1613-45) yerine oğlu Aleksey (hükümdarlığı 1645-76), onun yerine de oğlu III. Fyodor (hükümdarlığı 1676-82) çar oldu. Ama Fyodor'un ölümünden sonra hem kardeşi İvan, hem de üvey kardeşi Petro taht üzerine hak iddia etti. Bir zemski sobor Petro'yu çar seçtiyse de, İvan'ın ailesinin streltsi'yi (saray muhafız birlikleri) ayaklandırması sonucunda her ikisine de I. Petro ve V. İvan adlarıyla taç giydirildi (1682). İvan'ın 1696'da ölmesiyle Petro tek başına çar oldu ve 16 Şubat 1722'de çarlara ardıllarını belirleme hakkını tanıyan veraset yasasını yürürlüğe koydu. Ama imparator unvanını da alan ilk çar olan Petro, ardılını bildiremeden önce yerine karısı, I. Yekaterina adıyla tahta çıktı. I. Yekaterina'nın 1727'de ölümü üzerine taht I. Petro'nun torunu II. Petro'ya geçti. Onun 1730'da ölmesinden sonra V. İvan'ın hayattaki küçük kızı Anna çariçe oldu. Anna 1740'ta ölünce ablasının kızı olan Anna Leopoldovna'nın iki aylık oğlu VI. İvan çar ilan edildi. Anna Leopoldovna ise Braunschweig-Wolfenbüttel hanedanına mensup oğlunun naipliğini üstlendi. Ama ertesi yıl tahttan indirilen İvan'ın yerine I. Petro ile I. Yekaterina'nın kızı Yelizaveta geçti. Yelizaveta'nın yerine 1762'de Holstein-Gottorp hanedanından gelen yeğeni III. Petro'nun çar olmasıyla Romanovlarının erkek kolu ortadan kalktı, ama Romanov adı korundu. III. Petro'nun çok kısa süren yönetiminin ardından 1762-96 arasında, Anhalt-Zerbst hanedanından bir Alman prensesi olan karısı, II. Yekaterina adıyla hüküm sürdü. Daha sonra onun III. Petro'dan olma oğlu I. Pavel tahta çıktı. I. Pavel eski takvime göre 5 Nisan 1797'de veraset yasasını değiştirerek tahtın Romanov ailesinin üyelerine belli bir düzen içinde geçmesini öngören yeni bir sistem getirdi. Ama oğlu ve ardılı I. Aleksandr'ı (hükümdarlığı 1801-25) destekleyen bir saray darbesi sonucunda öldürüldü. Aleksandr'ın ölümünden sonra ise tahtın yasal varisi olan kardeşi Konstantin'in, öbür kardeşi I. Nikolay (hükümdarlığı 1825-55) için hakkından gizlice feragat etmesi, veraset konusunda karışıklığa yol açtı. Daha sonra tahta çıkışlarda Pavel'in koyduğu kurallara uyuldu ve ülkeyi sırasıyla II. Aleksandr (hükümdarlığı 1855-81), III. Aleksandr (hükümdarlığı 1881-94) ve II. Nikolay (hükümdarlığı 1894-1917) yönetti. Çöküş II. Nikolay kardeşi Mihail lehine 2 Mart 1917'de çekilmek zorunda kaldı, ama Mihail tahta çıkmayı reddetti. Nikolay ve ailesinin bütün üyeleri Temmuz 1918'de Yekaterinburg'da kurşuna dizildiler. Sonraki günlerde Romanov ailesinin birçok üyesi daha kurşuna dizildi, bazıları ise ülke dışına çıktı. Avrupa'ya kaçan Romanov prenslerinden birçoğu taht üzerine hak iddia ettiler.

Kaynaklar

* Ana Britannica, Cilt 26, s. 329-330 * Büyük Larousse, Cilt 19, s. 9899

Kaynaklar

Vikipedi

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Romanov Hanedanı ilgili konular

  • Çin imparatorluğu

    Çin İmparatorluğu, birçok hanedanlıktan oluşmuş uzun süreli imparatorluktur.
  • Buhara Hanlığı

    Buhara Hanlığı, Buhara ve bugünkü Özbekistan dolaylarında hükümü sürmüş Şeybani Hanedanı, Aştarhan Hanedanı (Canoğulları Hanedanı)
  • Zhou hanedanı

    Çin tarihinde Xia ve Shang hanedanlarından sonraki üçüncü hanedan, Zhou hanedanıydı. M.Ö 1027 yılında kurulan Zhou hanedanı, M.Ö 256 yıl
  • Bagratlı Krallığı

    Bagrat Hanedanı, Bagratlı Hanedanı veya Bagrationi Hanedanı (Gürcüce: ბაგრატიონი, bagrationi) - Gürcü kraliyet hanedanı.
  • Kuzey Song Hanedanı

    Kuzey Song Hanedanı (Çince: 北宋), Hou Zhou hanedanının bir generali olan Çov Kuangyin tarafından kurulan hanedanlık. Chen Qiao kasabasında
  • Severuslar Hanedanı

    Severuslar Hanedanı
  • İspanya hükümdarları listesi

    İspanya hükümdarları listesi, İspanya Krallığı'nı yönetmiş hanedanların ve hükümdarların listesidir.
  • Kasım Hanları Listesi

    Kazan Hanları Hanedanı:
  • Paleologos Hanedanı

    Paleologos Hanedanı, (, ''Palaiologos'') 1259-1453 arasında hüküm sürmüş Bizans hanedanı
  • Nguyễn Hanedanı

    Nguyễn Hanedanı (Vietnamca: ''Nhà Nguyễn''), 1802-1945 arasında hüküm sürmüş son Vietnam hanedanı.
Romanov Hanedanı
Romanov Hanedanı