Rusya'nın Federal Yapılanması

Rusya Federasyonu, 88 federe yapıya (Rusça: ``субъе́кт(Ñ‹)``, subyekt), birliğe dahil birime, bölünmüştür. Bu federal birimlerin hepsi eşit bir biçimde -iki delege ile- Federasyon Meclisinde, Rusya parlementosunun idari olarak üst kanadında, temsil edilirler. Ama sahip oldukları özerklik bakımından farklılık gösterirler. Birçok özerk bölge kendi federal haklarıyla birlikte kendinden daha büyük bir federal bölgeye bağlıdır (Çukotka istisna olmak kaydıyla).

Rusya'nın Federal Yapılanması

Rusya Federasyonu, 88 federe yapıya (Rusça: ``субъе́кт(Ñ‹)``, subyekt), birliğe dahil birime, bölünmüştür. Bu federal birimlerin hepsi eşit bir biçimde -iki delege ile- Federasyon Meclisinde, Rusya parlementosunun idari olarak üst kanadında, temsil edilirler. Ama sahip oldukları özerklik bakımından farklılık gösterirler. Birçok özerk bölge kendi federal haklarıyla birlikte kendinden daha büyük bir federal bölgeye bağlıdır (Çukotka istisna olmak kaydıyla).

Rusya Federasyonunun İdari Birimleri

center|

Federasyonun her idari birimi aşağıdaki kategorilerden birine dahildir:

<div style="background-color:#73EB00; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 21&nbsp;cumhuriyetler (rusça:``республики``, tekil: ``республика``; okunuşu:``respubliki``, tekil ``respublika``)&mdash; özerktirler, her birinin kendi anayasaları, başkanları ve meclisleri vardır; uluslararası ilişkierde Federal hükümetçe temsil edilirler ve herbiri belirli bir etnik kökenin ana vatanı kabul edilirler.
<div style="background-color:#CEC784; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 48&nbsp;oblast (rusça:``области``, tekil ``область``; okunuşu``oblasti``, tekil ``oblast``)&mdash; genellikle idari birimler ile (Rus idaresi tarafından) atanmış bir valisi ve yerel olarak seçilmiş bir idare meclisi bulunur. Genel olarak bölgenin en büyük şehri olan oblast merkezi ismini alır ve idari merkezi de bu şehirdedir.
<div style="background-color:#EEEBA8; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 7&nbsp;kraylar (rusça:``края``, tekil: ``край``; okunuşu: ``kraya``, tekil: ``krai`` veya ``kray``; son okunuş seyrek kullanılır),&mdash;esas itibarı ile oblastlar (bölgeler) ile aynıdır. "Krai" adı tarihidir, zamanında öncü bölge sayıldıklarından bu isimle adlandırılmışlardır.
<div style="background-color:#9CA6FF; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 1&nbsp;Otonom Bölgeler (rusça: автономная область; ``avtonomnaya oblast``)(Yahudi Otonom Bölgesi)
<div style="background-color:#FFCB31; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 9&nbsp;otonom birimler (rusça: ``автономные округа``, tekil ``автономный округ``; ``avtonomniye okruga``, sing. ``avtonomni okrug``)&mdash; oblastlardan (bölgelerden) daha özerk ama cumhuriyetlerden daha bağımlıdırlar; genellikle önemli veya baskın etnik azınlığa sahiptirler.
<div style="background-color:#FF0084; border:solid black 2px; padding:1em;"></div> 2&nbsp;federe şehirler (Federasyonun doğrudan yönetimi altında olan şehirlerdir) (rusça: ``федеральные города``, tekil ``федеральный город``; ``federalniye goroda``, tekil ``federaliy gorod``)&mdash;ayrı bölgeler gibi hareket eden büyük şehirlerdir.


Rusya Federasyonunun İdari Haritası

center|400px|frame|

<div align="center">
No.!!Ksltm.!!Federasyon İdari Bölgesi!!Başkent!!Federal Bölge!!Ekonomik Bölge
Cumhuriyetler &mdash; республики &mdash; ``respubliki``
01 AD Adige (rusça: Адыгея) Maykop (rusça: Майкоп) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
02 BA Başkortostan (rusça: Башкортостан) Ufa (rusça: Уфа) Privoljski Urallar
03 BU Buryatya (rusça: Бурятия) Ulan Ude (rusça: Улан-Удэ) Sibirya Doğu Sibirya
04 AL Altay Cumhuriyeti (rusça: Алтай) Gorno-Altaysk (Горно-Алтайск) Sibirya Batı Sibirya
05 DA Dağıstan (rusça: Дагестан) Mohaçkale (rusça: Махачкала) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
06 IN Inguşya (rusça: Ингушская) Magas (rusça: Магас) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
07 KB Kabardin-Balkar (rusça: Кабардино-Балкарская) Nalçik (rusça: Нальчик) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
08 KL Kalmikya (rusça: Калмыкия) Elista (rusça: Элиста) Güney Rusya Povolzhye
09 KC Karaçay-Çerkes (rusça: Карачаево-Черкесская) Çerkesk (rusça: Черкесск) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
10 KR Karelya (rusça: Карелия) Petrozavodsk (rusça: Петрозаводск) Kuzeybatı Rusya Kuzey
11 KO Komi (rusça: Коми) Syktyvkar (rusça: Сыктывкар) Kuzeybatı Rusya Kuzey
12 ME Mari El (rusça: Марий-Ğ­Ğ») Yoşkar-Ola (rusça: Йошкар-Ола) Privoljski (Volga) Volga-Vyatka
13 MO Mordovya (rusça: Мордовия) Saransk (rusça: Саранск) Privoljski (Volga) Volga-Vyatka
14 SA Saha Cumhuriyeti (Yakutistan) (rusça: Ğ¡Ğ°Ñ…Ğ° (Якутия)) Yakutsk (rusça: Якутск) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
15 SE Kuzey Osetya-Alania (rusça: Северная Осетия-Алания) Vladikavkaz (rusça: Владикавказ) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
16 TA Tataristan (rusça: Татарстан) Kazan (rusça: Казань) Privoljski (Volga) Povolzhye
17 TY Tuva (rusça: Тыва) Kızıl (rusça: Кызыл) Sibirya Batı Sibirya
18 UD Udmurtya (rusça: Удмуртская) Izevsk (rusça: Ижевск) Privoljski (Volga) Urallar
19 KK Hakasya (rusça: Хакасия) Abakan (rusça: Абакан) Sibirya Batı Sibirya
20 CE Çeçenya (rusça: Чеченская) Grozni (rusça: Грозный) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
21 CU Çuvaşistan (rusça: Чувашская) Çeboksari (rusça: Чебоксары) Privoljski (Volga) Volga-Vyatka
Yöreler &mdash; края &mdash; ``kraya``
22 ALT Altay Kray (rusça: Алтайский) Barnaul (rusça: Барнаул) Sibirya Batı Sibirya
23 KDA Krasnodar (rusça: Краснодарский) Krasnodar (rusça: Краснодар) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
24 KYA Krasnoyarsk (rusça: Красноярский) Krasnoyarsk (rusça: Красноярск) Sibirya Doğu Sibirya
25 PRI Primorski (rusça: Приморский) Vladivostok (rusça: Владивосток) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
26 STA Stavropol (rusça: Ставропольский) Stavropol (rusça: Ставрополь) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
27 KHA Habarovsk (rusça: Хабаровский) Habarovsk (rusça: Хабаровск) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
Perm (rusça: Пермский)(kuruluşu 1 Aralık, 2005`de Permyakya ve Perm Oblast birleşimi sonucu) Perm (rusça: Пермь) Privoljski (Volga) Urallar
Bölgeler &mdash; области &mdash; ``oblasti``
28 AMU Amur (rusça: Амурская) Blagoveşensk (rusça: Благовещенск) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
29 ARK Arkhangelsk (rusça: Архангельская) Arkhangelsk (rusça: Архангельск) Kuzeybatı Rusya Kuzey
30 AST Astrakhan (rusça: Астраханская) Astrakhan (rusça: Астрахань) Güney Rusya Povolzhye
31 BEL Belgorod (rusça: Белгородская) Belgorod (rusça: Белгород) Orta Rusya Orta-Çernozem
32 BRY Bryansk (rusça: Брянская) Bryansk (rusça: Брянск) Orta Rusya Orta Rusya
33 VLA Vladimir (rusça: Владимирская) Vladimir (rusça: Владимир) Orta Rusya Orta Rusya
34 VGG Volgograd (rusça: Волгоградская) Volgograd (rusça: Волгоград) Güney Rusya Povolzhye
35 VLG Vologda (rusça: Вологодская) Vologda (rusça: Вологда) Kuzeybatı Rusya Kuzey
36 VOR Voronej (rusça: Воронежская) Voronej (rusça: Воронеж) Orta Rusya Orta-Çernozem
37 IVA Ivanovo (rusça: Ивановская) Ivanovo (rusça: Иваново) Orta Rusya Orta Rusya
38 IRK Irkutsk (rusça: Иркутская) Irkutsk (rusça: Иркутск) Sibirya Doğu Sibirya
39 KGD Kaliningrad (rusça: Калининградская) Kaliningrad (rusça: Калининград) Kuzeybatı Rusya Kuzeybatı
40 KLU Kaluga (rusça: Калужская) Kaluga (rusça: Калуга) Orta Rusya Orta Rusya
41 KAM Kamçatka (rusça: Камчатская) Petropavlovsk-Kamçatski (rusça: Петропавловск-Камчатский) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
42 KEM Kemerovo (rusça: Кемеровская) Kemerovo (rusça: Кемерово) Sibirya Batı Sibirya
43 KIR Kirov (rusça: Кировская) Kirov (rusça: Киров) Privoljski (Volga) Volga-Vyatka
44 KOS Kostroma (rusça: Костромская) Kostroma (rusça: Кострома) Orta Rusya Orta Rusya
45 KGN Kurgan (rusça: Курганская) Kurgan (rusça: Курган) Urallar Urallar
46 KRS Kursk (rusça: Курская) Kursk (rusça: Курск) Orta Rusya Orta-Çernozem
47 LEN Leningrad (rusça: Ленинградская) St. Petersburg (rusça: Санкт-Петербург) Kuzeybatı Rusya Kuzeybatı
48 LIP Lipetsk (rusça: Липецкая) Lipetsk (rusça: Липецк) Orta Rusya Orta-Çernozem
49 MAG Magadan (rusça: Магаданская) Magadan (rusça: Магадан) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
50 MOS Moskova (rusça: Московская) Moskova (rusça: Москва) Orta Rusya Orta Rusya
51 MUR Murmansk (rusça: Мурманская) Murmansk (rusça: Мурманск) Kuzeybatı Rusya Kuzey
52 NIZ Nijni Novgorod (rusça: Нижегородская) Nijni Novgorod (rusça: Нижний Новгород) Privoljski (Volga) Volga-Vyatka
53 NGR Novgorod (rusça: Новгородская) Novgorod (rusça: Новгород) Kuzeybatı Rusya Kuzeybatı
54 NVS Novosibirsk (rusça: Новосибирская) Novosibirsk (rusça: Новосибирск) Sibirya Batı Sibirya
55 OMS Omsk (rusça: Омская) Omsk (rusça: Омск) Sibirya Batı Sibirya
56 ORE Orenburg (rusça: Оренбургская) Orenburg (rusça: Оренбург) Privoljski (Volga) Urallar
57 ORL Oryol (rusça: Орловская) Oryol (rusça: Орёл) Orta Rusya Orta Rusya
58 PNZ Penza (rusça: Пензенская) Penza (rusça: Пенза) Privoljski (Volga) Povolzhye
<s>59</s> <s>PER</s> <s>Perm (rusça: Пермская)</s>(artık mevcut değildir Aralık&nbsp;1, 2005`de Permyakya ile birleşip Perm Kray`ı oluşturmuştur) <s>Perm (rusça: Пермь)</s> <s>Privolzhsky (Volga)</s> <s>Urals</s>
60 PSK Pskov (rusça: Псковская) Pskov (rusça: Псков) Kuzeybatı Rusya Kuzeybatı
61 ROS Rostov (rusça: Ростовская) Rostov-na-Donu (rusça: Ростов) Güney Rusya Kuzey Kafkasya
62 RYA Ryazan (rusça: Рязанская) Ryazan (rusça: Рязань) Orta Rusya Orta Rusya
63 SAM Samara (rusça: Самарская) Samara, Rusya (rusça: Самара) Privoljski (Volga) Povolzhye
64 SAR Saratov (rusça: Саратовская) Saratov (rusça: Саратов) Privoljski (Volga) Povolzhye
65 SAK Sakhalin (rusça: Сахалинская) Yujno-Sakhalinsk (rusça: Южно-Сахалинск) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
66 SVE Sverdlovsk (rusça: Свердловская) Yekaterinburg (rusça: Екатеринбург) Urallar Urallar
67 SMO Smolensk (rusça: Смоленская) Smolensk (rusça: Смоленск) Orta Rusya Orta Rusya
68 TAM Tambov (rusça: Тамбовская) Tambov (rusça: Тамбов) Orta Rusya Orta-Çernozem
69 TVE Tver (rusça: Тверская) Tver (rusça: Тверь) Orta Rusya Orta Rusya
70 TOM Tomsk (rusça: Томская) Tomsk (rusça: Томск) Sibirya Batı Sibirya
71 TUL Tula (rusça: Тульская) Tula (rusça: Тула) Orta Rusya Orta Rusya
72 TYU Tümen (rusça: Тюменская) Tümen (rusça: Тюмень) Urallar Batı Sibirya
73 ULY Ulyanovsk (rusça: Ульяновская) Ulyanovsk (rusça: Ульяновск) Privoljski (Volga) Povolzhye
74 CHE Çelyabinsk (rusça: Челябинская) Çelyabinsk (rusça: Челябинск) Urallar Urallar
75 CHI Çita (rusça: Читинская) Çita (rusça: Чита) Sibirya Doğu Sibirya
76 YAR Yaroslavl (rusça: Ярославская) Yaroslavl (rusça: Ярославль) Orta Rusya Orta Rusya
Federal Şehirler &mdash; федеральные города &mdash; ``federalniye goroda``
77 MOW Moskova (rusça: Москва) Orta Rusya Orta Rusya
78 SPE St.&nbsp;Petersburg (rusça: Санкт-Петербург) Kuzeybatı Rusya Kuzeybatı
Otonomous Bölge &mdash; автономная область &mdash; ``avtonomnaya oblast``
79 YEV Jewish Evreyskaya (rusça: Еврейская) Birobidjan (rusça: Биробиджан) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
Otonom Birimler &mdash; автономные округа &mdash; ``avtonomniye okruga``
80 AGB Aga Buryatya (rusça: Агинский-Бурятский) Aginskoye (rusça: Агинское) Sibirya Doğu Sibirya
<s>81</s> <s>KOP</s> <s>Permyakya (rusça: Коми-Пермяцкий)</s>(artık mevcut değildir; Araık&nbsp;1, 2005`te Perm Oblast ile birleşip Perm Kray`ı oluşturmuştur) <s>Kudimkar (rusça: Кудымкар)</s> <s>Privolzhsky (Volga)</s> <s>Urals</s>
82 KOR Koryakya (rusça: Корякский) Palana (rusça: Палана) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
83 NEN Nenetsya (rusça: Ненецкий) Naryan-Mar (rusça: Нарьян-Мар) Kuzeybatı Rusya Kuzey
84 TAY Taymir (rusça: Таймырский (Долгано-Ненецкий)) Dudinka (rusça: Дудинка) Sibirya Doğu Sibirya
85 UOB Ust-Orda Buryatya (rusça: Усть-Ордынский Бурятский) Ust-Ordinski (rusça: Усть-Ордынский) Sibirya Doğu Sibirya
86 KHM Khantia-Mansia (rusça: Ханты-Мансийский) Khanti-Mansiysk (rusça: Ханты-Мансийск) Urallar Batı Sibirya
87 CHU Çukotka (rusça: Чукотский) Anadir (rusça: Анадырь) Uzakdoğu Rusya Uzakdoğu Rusya
88 EVE Evenkya (rusça: Эвенкийский) Tura (rusça: Тура) Sibirya Doğu Sibirya
89 YAN Yamalya (rusça: Ямало-Ненецкий) Salehard (rusça: Салехард) Urallar Batı Sibirya
</div>

thumb|left|300px|Rusya Federasyonunun federe birimleri

Birleşenler

2005 yılından başlayarak bu birimleri daha büyük bölgeler oluşturmak üzere birleştirme planları bulunmaktadır.



bgcolor="#CCCCCC"
Referendum Tarihi !! Birleşme Tarihi !! Birleşenler
7 Aralık 2003 >| 1 Aralık 2005 || Perm Oblast + Permyakya &rarr; Perm Kray
17 Nisan 2005 >| 1 Ocak 2007 || Krasnoyarsk Kray + Evenkya + Taymir &rarr; Krasnoyarsk Kray
23 Ekim 2005 >| 1 Temmuz 2007 || Kamçatka + Koryakya &rarr; Kamçatka Kray
16 Nisan 2006 >| 1 Ocak 2008 || Irkutsk Oblast + Ust-Orda Buryatya &rarr; Irkutsk Oblast


Diğer birleşme teklifleri:

Bakınız



Linkler

}

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar