Simon bar Kokhba (İbranice: שמעון בר כוכבא, Bar Kokhva ya da Bar Kochba olarak da çevirilir), 132 yılı civarında Roma İmparatorluğu`na karşı kalkışılan Bar Kokhba isyanı`nın önderi Yahudi lider. Özgür bir İsrail devletinin kuruluşundan sonra üç yıl boyunca Nasi ("prens," ya da "başkan") olarak görev yapmıştır. Devleti, Romalılar tarafından 135 yılı civarında iki yıl süren bir savaşın ardından fethedilmiştir.

Simon bar Kokhba

Simon bar Kokhba (İbranice: שמעון בר כוכבא, Bar Kokhva ya da Bar Kochba olarak da çevirilir), 132 yılı civarında Roma İmparatorluğu`na karşı kalkışılan Bar Kokhba isyanı`nın önderi Yahudi lider. Özgür bir İsrail devletinin kuruluşundan sonra üç yıl boyunca Nasi ("prens," ya da "başkan") olarak görev yapmıştır. Devleti, Romalılar tarafından 135 yılı civarında iki yıl süren bir savaşın ardından fethedilmiştir.

Asıl adı Simon ben Kosba (İbranice: שמעון בן כוסבא ya da ben Koziba, בן כוזיבא) olup sonradan verilen soyadı Bar Kokhba Aramice`de "Yıldızın oğlu" anlamına gelir.

İsyanın başarısız olmasının ardından, Simon bar Kokhba bir çok Haham tarafından "Simon bar Kozeba" ("Yalanın oğlu") olarak adlandırılmıştır.

İkinci Yahudi İsyanı



66-73 yılları arasındaki Birinci Yahudi-Roma şavaşı sırasında Romalıların yaptıkları tahribatların halkı ve Musevi ülkesinim harabeye çevirmiş olmasından yaklaşık altmış yıl sonra, üç yıl boyunca var olacak bağımsız bir ülke kurmayı başaran yeni bir Yahudi isyanı patlak verdi. Devlet, üzerinde "İsrail`in kurtarılmasının birinci (ya da ikinci)" yazan kendi sikkelerinin kestirdi ve Bar Kokhba bu devletin başında "Nasi" unvanıyla hüküm sürdü. İsyanın başlarında Romalılar, Birinci Yahudi-Roma savaşı`ndan farklı olarak tümüyle birleşmiş Yahudi güçleri karşısında oldukça zor durumlara düştüler (Flavius Josephus, Birinci Yahudi-Roma savaşı sırasında Romalıların Kudüs surlarında gedik açarak şehrin merkezine doğru ilerlemeye başlamalarından üç hafta sonra bile üç farklı Yahudi ordusunun "Tapınak tepesinin" kontrolü için birbirleriyle savaşmakta olduklarını rapor eder). Auxiliari`ler tarafından desteklenen tam bir Roma Lejyonu Yahudiler tarafından yok edildi. Yeni devlet sadece bir yıl huzur bulabildi. Romalılar, tüm Roma ordusunun yarısının üçte birinden az olmayan en az oniki Roma Lejyonunu bu toprakları yeniden fethetmek için bölgeye sevkettiler. Sayıca azınlıkta olmaları ve ağır zaiyat korkusuyla Romalılar açıkta yapılacak bir savaş yerine, Yahudi nüfusunu kırıp geçiren ve düşmanın işine yarayabilecek her şeyi yakarak tahrip etme ve böylece Yahudilerin savaşma isteklerini en aza indirme amaçlı Kavrulmuş topraklar taktiğini seçtiler. Bar Kokhba, Betar Kalesinde kuşatıldı ve sonunda Romalılar kaleyi fethederek kaleyi savunan herkesi öldürdüler. Tarihçi Cassius Dio`ya göre 580,000 Yahudi öldürülmüş, 50 müstahkem şehir ve 985 köy yerle bir edilmiştir. Ayrıca Kudüs de yerle bir edilmiş ancak bölgede bulunan Yahudilerin ayrılmasını engellemek için onun yerine Aelia Capitolina adında yeni bir Roma kenti inşaa edilmiştir. Roma zaferi o kadar yüksek bedele neden olmuştu ki, İmparator Hadrian rapor vermek için Roma Senatosu`na girdiğinde, Senatoyu geleneksel biçimde "Ben ve ordum iyiyiz" şeklinde selamlamaktan kaçınmıştı. Ayrıca Hadrian, zafer kazanmış bir Romalı generalin başkente zafer alayı ile girmekten kaçınmasının bilinen tek örneğidir.

Geçtiğimiz yıllarda Ölü Deniz`e bakan mağaralarda bulunan ve bir kısmı bizzat Bar Kokhba`nın kendisine ait olması muhtemel bir kaç mektup tomarı isyan hakkında bir çok yeni bilgiyi gün ışığına çıkartmıştır.<ref>"Bar Kochba üzerine metinler: Bar Kochba`nın mektupları", gözden geçirme tarihi; 25 Mayıs 2007.[1]</ref> Bu mektuplar şu anda İsrail Müzesi`nde görülebilir.<ref>"Bar Kokhba", İsrail Müzesi:Kudüs, gözden geçirme, 25 Mayıs 2007.[2]</ref>

Sanatta Bar Kokhba



Bar Kokhba, 1883 ve 1885 yılları arasında Abraham Goldfaden tarafından yazılmış ``Bar Kokhba`` operet`inin konusudur. Bar Kokhba`yı konu alan bir diğer operet de, Rus Musevisi göçmen bir kompozitör olan Yaacov Bilansky Levanon tarafından 1920`li yıllarda Filistin`de yazılmıştır.

Bar Kokhba oyunu

Efsaneye göre, Bar Kokhba`nın saltanatı sırasında, bir gün huzuruna dili yarılmış ve elleri kesilmiş yaralı bir adam getirilmiş. Konuşması ya da yazması mümkün olmadığından bunu ona kimin yaptığını da söyleyemiyormuş. Bunun üzerine, Bar Kokhba ölmekte olan adamın son anlarında başını sallayarak cevap verebileceği basit sorular sormaya karar vermiş ve sonunda da katiller yakalanmış.

Macaristan`da bu oyun, "Bar Kokhba oyunu" olarak adlandırılır ve iki oyuncudan biri, bir kelime ya da nesneyle ortaya çıkar ve diğeri de sadece "evet" ya da "hayır" cevabı verilebilecek sorular sorarak bu nesne ya da kelimeyi tahmin etmeye çalışır. Macarca`daki "kibarkochbázni" fiili, "bilgiyi çok usandırıcı bir şekilde tekrar ele geçirmek" anlamında kullanılan genel bir fiile dönüşmüştür.<ref> , kibarkochbázni</ref>

İngilizce konuşan ülkelerde bu oyun Yirmi soru olarak bilinir.

Kaynaklar

<div class="references-small"> <references/></div>

Kaynakça



  • W. Eck, `The Bar Kokhba Revolt: the Roman point of view`(Bar Kokhba isyanı; Roma bakış açısıyla), ``Journal of Roman Studies`` 89 (1999) 76ff, İng


  • David Goodblatt, Avital Pinnick ve Daniel Schwartz: ``Historical Perspectives: From the Hasmoneans to the Bar Kohkba Revolt In Light of the Dead Sea Scrolls``(Tarihi perspektivler; Ölü deniz tomarları ışığında Hasmonean`lardan Bar Kohkba isyanınana): Boston: Brill: 2001: ISBN 90-04-12007-6, İng


  • Richard Marks: ``The Image of Bar Kokhba in Traditional Jewish Literature: False Messiah and National Hero``(Geleneksel Yahudi Edebiyatında Bar Kokhba imajı: Sahte mesih ve Ulusal kahraman): University Park: Pennsylvania State University Press: 1994: ISBN 0-271-00939-X, İng


  • Leibel Reznick: ``The Mystery of Bar Kokhba:(Bar Kokhba`nın gizemi)`` Northvale: J.Aronson: 1996: ISBN 1-56821-502-9, İng


  • Peter Schafer: ``The Bar Kokhba War Reconsidered``(Bar Kokhba savaşının yeniden gözden geçirmesi): Tubingen: Mohr: 2003: ISBN 3-16-148076-7, İng


  • David Ussishkin: "Archaeological Soundings at , Bar-Kochba`s Last Stronghold",(Bar-Kochba`nın Betar`daki son sığınağının Arkeolojik ölçümleri), ``Tel Aviv. Journal of the Institute of Archaeology of Tel Aviv University`` 20 (1993) 66ff., İng


  • Yigael Yadin: ``Bar Kokhba: The Rediscovery of the Legendary Hero of the Last Jewish Revolt Against Imperial Rome``(Bar Kokhba:İmparatorluk Romasına karşı yapılan son Yahudi isyanının efsanevi kahramanının yeniden keşfi): Londra: Weidenfeld ve Nicolson: 1971: ISBN 0-297-00345-3, İng
  • Kaynak wiki
|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Simon_bar_Kokhba |tarih=20 Kasım 2007 |dil=İngilizce |madde=Simon bar Kokhba



Linkler



Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar