soykırım

Bir ırkın, bir etnik grubun sistemli bir şekilde yok edilmesini ifade eden soykırım (genodde) kavramı, pratik doğurguları nedeniyle çeşitli polemik ve tartışmaların odak noktasında yer almaktadır.

Soykırım kavramı, Nazi Almanyası'nın Yahudilere karşı yürüttüğü yok etme kampanyalarına duyulan tepkinin somut bir ifadesi olarak, 1948 tarihinde Rapheal Lemkin'in önerisi üzerine Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile hukuksal bir çerçevede tanımlanmıştır.

Soykırım

Bir ırkın, bir etnik grubun sistemli bir şekilde yok edilmesini ifade eden soykırım (genodde) kavramı, pratik doğurguları nedeniyle çeşitli polemik ve tartışmaların odak noktasında yer almaktadır.

Soykırım kavramı, Nazi Almanyası'nın Yahudilere karşı yürüttüğü yok etme kampanyalarına duyulan tepkinin somut bir ifadesi olarak, 1948 tarihinde Rapheal Lemkin'in önerisi üzerine Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile hukuksal bir çerçevede tanımlanmıştır. Sözleşmenin ikinci maddesinde soykırımın kapsamı, 'ulusal, ırksal, etnik ve dini bir gruba mensup kişileri, sırf o gruba mensup oldukları için yok etme niyetiyle yapılan eylemler' olarak belirlenmiştir. Türkiye de bu sözleşmeye 1950 yılında taraf olmuştur.

Horowitz'e (1980) göre, soykırım, bir devletin veya bürokratik bir devlet aygıtının, suçsuz insanları örgütlü ve sistematik bir şekilde yok etmesidir. Bu açıdan bakıldığında, pek çok insanın ölümüyle sonuçlanan tüm katliamlar, soykırım değildir.

'Soykırımdan söz edebilmek için, bir dış gruba ya da parya gruba tam bir insan gözüyle bakılmaması, ayrıca büyük çaplı ve kişisel olmayan katliamları yönetecek, merkezi bir bürokratik otoritenin varolması gerekir' (Marshall: Sosyoloji Sözlüğü, 1999). Kavramın içeriği konusunda çeşitli platformlardaki tartışmalar, halen canlılığını korumaktadır.

Soykırım dendiği zaman Nazilerin, Yahudilere ve diğer etnik gruplara karşı giriştikleri kitlesel kıyım akla gelir. İkinci Dünya Savaşında 1939-1945 yılları arasında 5-6 milyon Yahudi, 3 milyondan fazla Sovyet savaş tutsağı, birer milyondan fazla Polonya ve Yugoslavya sivil halkı, 200.000 civarında Çingene ve 70.000 özürlü insanın canına kıyılmıştır.

Bunlara ilave olarak, Birleşmiş Milletler'in önleyici yönde sözleşmesi olmasına rağmen, modern çağda da sayısız soykırım olayı görülmüştür.

Örneğin, bizzat olayın kahramanı 2 emekli Fransız generalin Le Monde'da yayınlanan itiraflarına göre; Fransızlar 1954-1962 yılları arasında Cezayir'de en az 1 milyon Cezayirliyi katletmiş, 1965-1966 yıllarında Endonezya ordusu bir milyon komünisti ve ailelerini öldürmüş, 1975-1979 yılları arasında Kamboçya'da Kızıl Kmerler 1.7 milyon Kamboçyalı'yı katletmiş, 1994'de Ruanda'da 500.000 Tutsi, Hutular tarafından öldürülmüş ve nihayet 1991'den sonra Bosna-Hersek ile Kosova'da binlerce Müslüman Sırpların vahşetine maruz kalmıştır.

soykırım

Bir insan topluluğunu ulusal, dinsel vb. sebeplerle yok etme, jenosit.

soykırım

bir insan topluluğunu ulusal, budunsal, dinsel vb. nedenlerle yok etme, genosit.

soykırım

Türkçe soykırım kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. genocide, battue, holocaust

Yanıtlar