Stanislav Petrov

Stanislav Yevgrafovich Petrov, (``Rusça: Станислав Евграфович Петров``) 1939 doğumlu, Rusya Stratejik Roket Kuvvetleri`nden (``İng. Strategic Rocket Forces``) emekli Rus yarbay. Petrov, 26 Kasım 1983 tarihinde yaşanan ve bir bilgisayar hatasından kaynaklanan sanal füze saldırısını önceki tecrübelerine dayanarak tanımlamış ve Rus Ordusu prosedürünün dışına çıkarak olası bir karşı atak girişimini fiilen engelleme cesaretini göstermiş bir askeri kişiliktir <ref name="Malta">cite web
| başlık = 24 years on - The man who saved millions of lives (İngilizce)
| url = http://maltastar.com/pages/mag/msfullMagart.asp?an=15214
| tarih = 27 Aralık, 2007</ref>. Petrov`un bu kararı, kendisinin askeri kariyerini bitirmekle beraber A.B.D.`ye Rusya tarafından yapılması olası bir nükleer saldırıyı önlemiş ve bu sayede Rusya ile A.B.D. arasında meydana gelebilecek katastrofik bir nükleer savaş engellenmiştir <ref name="red" />.


26 Kasım 1983 olayı



Stanislav Petrov, 26 Kasım 1983 tarihinde Moskova yakınlarında bulunan ``Serpukhov-15`` istasyonunda görev yapmaktaydı <ref name="Malta"/>. Petrov`un ana görevi orduya ait füze erken uyarı sistemini izlemek ve herhangi bir saldırı alarmı verildiğinde en hızlı yoldan üstlerini durumdan haberdar etmekti. Soğuk savaş yıllarında Sovyetler Birliği`nin resmi prosedürü, herhangi bir erken füze saldırısı uyarısı alındığında otomatik bir karşı atağın hayata geçirilmesi (``İng. Launch On Warning``) ve bu sayede karşı tarafa (A.B.D.) kesin kayıp verdirilmesi idi.

Rus füze erken uyarı sistemi, sabaha karşı 00:40 sularında Rusya`ya A.B.D.`den gönderilmiş 1 adet kıtasal balistik füze algılandığı uyarısını vermeye başladı <ref name="red">cite web | url=http://www.logtv.com/films/redbutton/video.htm | başlık=The Red Button & the Man Who Saved the World (İngilizce) | tarih=27 Aralık, 2007 | format=Flash | yazar=Ewa Pieta</ref>. Petrov, bu uyarının bir hata olduğunu ve saldırının gerçekten olması halinde A.B.D. bilgisayarlarının erken uyarı sistemini şaşırtmak için sanki aynı anda yüzlerce füze gönderilmiş gibi bir aldatma yöntemi kullanacağını öne sürdü <ref name="wash">cite web | url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/coldwar/shatter021099b.htm | başlık=I Had A Funny Feeling in My Gut (İngilizce) | yazar=David Hoffman |tarih=10 Şubat, 1999</ref>. Ayrıca halihazırda Rus füze erken uyarı sisteminin çalışma doğruluğu da daha önceleri çeşitli Rus makamlarınca sorgulanmıştı <ref name="red"/>. Petrov bu düşünceleri doğrultusunda üstlerine herhangi bir bilgilendirmede bulunmadı <ref name="Malta"/>. İlk yanlış alarmın ardından sistem bu sefer ayrıca 4 adet füzenin daha Rusya`ya doğru geldiği uyarısında bulundu. Petrov hiçbir dayanağı olmamasına rağmen bir kez daha sistemin uyarısından şüphelenerek füzelerin varlığından kesin olarak emin olmak adına yerde bulunan Rus radarlarından ufuk çizgisinden alacağı sinyalleri beklemeye başladı. Bu bekleme süreci, Rus ordusunun olası bir karşı atağın gerçekleştirmesini neredeyse imkansız duruma getirmişti; zira yer radarlarının füzeleri algılamaya başlaması, sözkonusu füzelerin ancak radarın görebildiği ufuk çizgisi sınırını geçmesi ile mümkün olacaktı ve bu durumda herhangi bir karşı atak yapılamadan A.B.D. füzeleri Rusya`daki hedeflerini bulacaklardı. Ancak bu ciddi olasılığa rağmen Petrov üstlerini uyarmadı ve önceki askeri tecrübelerine dayanarak beklemeye devam etti <ref name="red"/>. Sonuç olarak, ilk uyarıdan dakikalar geçmesine rağmen füzelere ait herhangi bir kanıt görülemedi ve Petrov haklı çıktı: ortada herhangi bir füze yoktu ve uydular ile iletişimde olan erken uyarı bilgisayarları hata yapmıştı. Hemen sonrasında yapılan incelemelerde bu hatanın oldukça nadir görülen bir problem sonucunda meydana geldiği, uyduların Molniya <ref> Molniya orbit (İngilizce)</ref> yörüngesi ile yüksek atmosferde bulunan bazı bulutların üzerine düşen günışığı arasındaki bir hizalanma ile oluştuğu anlaşıldı.

Olay sonrası



Petrov`un üstleri, her ne kadar ilgisiz olsa da, meydana gelen olaydan tamamen Petrov`u sorumlu tutmuşlardır <ref name="AWC" />. Bunun en önemli sebebi Petrov`un davranışlarının Soğuk Savaş döneminde Rusya için çok önemli olan füze erken uyarı sisteminin hatalarını açıkça ortaya koyması ve bu yüzden Rus ordusunun dünyaya küçük düşmesidir <ref name="red" />. Bu olay sonucunda Petrov`a Rus ordusu tarafından ``belgeleri eksik bırakmak`` suçu altında bir kınama cezası verilmiş ve bu sayede bir anlamda kasıtlı olarak askeri kariyer yapmasının önüne geçilmiştir. Kendisi olaydan kısa bir zaman sonra daha az önemli bir göreve atanmış ve bir süre sonra da sağlık sorunlarını bahane göstererek kendi isteği ile emekli olmuştur <ref name="red" />.

Petrov şu an emekli olarak Moskova yakınlarında aylık 200 USD maaş ile yaşamaktadır <ref name="mail">cite news | url=http://www.skysurfer.co.uk/stan_the_man.htm | başlık=Stan the Man (İngilizce) | publisher=Daily Mail |tarih=7 Ekim, 1998 | yazar=Ian Thomas</ref>. 21 Mayıs 2004 tarihinde San Francisco`da faaliyet gösteren Association of World Citizens kurumu tarafından ``Dünya Vatandaşı`` ödülü ile ödüllendirilmiş <ref name="AWC">cite web | url=http://www.worldcitizens.org/petrov2.html | başlık=The Man Who Saved the World Finally Recognized (İngilizce) | publisher=Association of World Citizens | tarih=27 Aralık, 2007</ref> ve ayrıca bir faciayı önlediği için kendisine 1000 USD`lik sembolik bir para ödülü de verilmiştir <ref name="award">cite web | url=http://www.brightstarsound.com/ | publisher=Bright Star Sound | başlık=Stanislav Petrov Averts a Worldwide Nuclear War (İngilizce) | tarih=27 Aralık, 2007</ref>

Referanslar



kaynakça

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar