Bir değişkenin sahip olabileceği değerler (şıklar) kesin olarak önceden belirlenememekte ve ancak bu değerlerin ortaya çıkma ihtimalleri saptanabilmekte ise, bu değişken stokastik ya da tesadüfi değişken olarak tanımlanmaktadır. Bir olayla ilgili olarak birbirinden farklı gözlemlerin ortaya çıkabildiği bütün durumlar ve bu doğrultuda istatistiksel analizlere konu olan kollektif nitelikteki (tesadüfi etkenlere maruz) olaylar birer tesadüfi değişken olarak kabul edildiklerinden, kavram çok çeşitli

Stokastik değişken

Bir değişkenin sahip olabileceği değerler (şıklar) kesin olarak önceden belirlenememekte ve ancak bu değerlerin ortaya çıkma ihtimalleri saptanabilmekte ise, bu değişken stokastik ya da tesadüfi değişken olarak tanımlanmaktadır. Bir olayla ilgili olarak birbirinden farklı gözlemlerin ortaya çıkabildiği bütün durumlar ve bu doğrultuda istatistiksel analizlere konu olan kollektif nitelikteki (tesadüfi etkenlere maruz) olaylar birer tesadüfi değişken olarak kabul edildiklerinden, kavram çok çeşitli olayları açıklamada kullanılabilmektedir.

Örneğin, bir zar atışı deneyinin sonuçlarının yanı sıra hava ısısı, firmalara göre ortalama ücretler, yıllara göre buğday üretimi ya da ailelerin aylık tüketim harcamaları birer tesadüfi değişken olmaktadır. Bunun nedeni söz konusu değişkenlerin alabileceği değerlerin kesin olarak önceden bilinmemesi ve ancak sonuçların ortaya çıkma şansları ile ilgili fikir yürütülebilmesidir. Bu durum değişkenin şans değişkeni olarak da adlandırılmasına yol açmıştır.

Bir değişkenin tüm şıkları, bir deneyin tüm sonuçları ile aynı anlama geldiğinden bu sonuçlar inceleme konusu tesadüfi değişkenin olaylar uzayını oluşturmaktadır. Tüm sonuçların ihtimallerinin hesaplanması ile de değişkenin ihtimal bölünmesi elde edilmektedir.

Yanıtlar