Türk Tarih Kurumu

Türk Tarih Kurumu, Türk tarihinin ilk kaynaklardan araştırılması amacıyla Atatürk’ün direktifiyle 1931 yılında kurulan araştırma kurumudur. 21 Eylül 1940 gün ve 2/14556 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesiyle kamu yararına çalışan dernekler arasına alınan Türk Tarih Kurumu, 11 Ağustos 1983 gün ve 2876[1] sayılı yasa ile T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu'na bağlı bir kuruluş durumuna gelmiştir.

Türk Tarih Kurumu

Türk Tarih Kurumu Türk tarihi ve Türkiye tarihi konularında araştırmalar yapmak ve yayınlamakla vazifeli kamu kurumu. Osmanlı Devleti zamanında faaliyet gösteren Tarih-i Osmani Encümeni adlı cemiyetin yerine Cumhuriyetten sonra Türk Tarih Encümeni kuruldu. 23 Nisan 1930 da toplanan Türk Ocakları 6. Kurultayı’nda Atatürk’ün emri doğrultusunda Türk Tarih Encümeni yerine Türk Tarihi Tedkik Heyeti adlı bir komisyonun kurulması kararlaştırıldı. Ankara’da Türk Ocakları Merkez Heyetine bağlı olarak kurulan komisyon, 4 Haziran 1930’da çalışmaya başladı. 1931’de Türk Ocakları kapatılınca bu komisyon, 15 Nisan 1931’de tüzel kişiliği olan Türk Tarihi Tedkik Cemiyeti adlı bir dernek durumuna getirildi.

Tüzüğünde amacı, Türk tarihiyle Türkiye tarihi ve bunlarla ilgili konuları incelemek ve elde edilen neticeleri her türlü yolla yaymak biçiminde belirtilen Türk Tarih Tedkik Cemiyeti ilk tarih kongresini 1932’de topladı. Bunu her beş yılda bir toplanan kongreler takip etti. Cemiyetin adı 3 Ekim 1935’te Türk Tarih Kurumu olarak değiştirildi. Yeni buluş ve görüşlerin ortaya konması ve tartışılması için kongreler düzenlemek, kazı ve araştırmalar yoluyla yeni belgeler sağlamak gibi gayeleri de olan kurum, 1935’ten sonra yoğun arkeolojik araştırmaları yürüttü. Gerçekleştirilen 54 ayrı kazıyla Anadolu tarihinin erken dönemleriyle ilgili çok önemli bilgilere ulaşıldı. Her beş yılda bir milletlerarası nitelikte Türk Tarih Kongresini topladı. Bu kongrelerde çok sayıda bildiriler sunuldu. Yayıncılık alanında da 111 ayrı dizide eserler yayınladı. Kuruluşundan 1983 senesine kadar 400’ü aşkın kitap yayımladı. Üç ayda bir Belleten, altı ayda bir Belgeler adlı bilimsel araştırma ve bildiri dergilerini çıkardı. Türk Tarih Kurumu Kitaplığı Ankara’da Milli Kütüphaneden sonra en zengin kütüphane durumuna geldi. 12 Eylül 1980 harekatından sonra Ağustos 1983’te Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun kurulmasıyla, Türk Tarih Kurumunun da bu kuruma bağlanması kararlaştırıldı. Halen Ankara’da bulunan kurumun merkez binası yanında bir basımevi ve bir kütüphanesi vardır. Kurum üç ayda bir Belleten adlı dergi yayımlamaktadır.

Tarihçesi

Türk Tarih Kurumu, 15 Nisan 1931 günü 16 üye ile Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti adıyla kurulmuştur. 3 Ekim 1935’te ismi Türk Tarih Kurumu olarak değiştirilmiştir. 1983 yılında çıkarılan bir yasa ile TC Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’na bağlı bir kuruluş durumuna gelmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı Atatürk, vasiyetnamesinde Türk Tarih Kurumu için de parasal varlığından bir pay ayırmıştır. Kurumun ana geliri, Atatürk’ün İş Bankası’ndaki hisse senetlerinden oluşmaktadır. Daha sonra gelen cumhurbaşkanları Türk Tarih Kurumu’nun koruyucu başkanlarıdır.

Kurum, çalışmalarına Ankara’daki Türk Ocağı Halk Evleri binasında başlamıştı. 1940 yılı sonunda Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi binasına taşınmış, 12 Kasım 1967’de ise kendi binasına geçmiştir. Projesi Turgut Cansever’e ait olan ve Nail Çakırhan tarafından yapılan bu bina, Türkiye’de çağdaş mimarlığın önde gelen eserlerinden birisidir ve 1980 yılında Uluslararası Ağahan Mimarlık Ödülü’nü kazanmıştır.

Görevleri

2876 sayılı kanunun 55. Maddesi kurumun görevlerini aşağıdaki gibi tarifler;
Madde 55 - Bu Kanunun ilkeleri doğrultusunda, Türk Tarih Kurumunun görevleri şunlardır :
a) Türk tarihinin ve Türkiye tarihinin kaynaklarını araştırmak,incelemek, bu konularla ilgili bilimsel değerdeki araştırmaları ve eserleri yayınlamak,
b) Türk ve Türkiye tarihine ilişkin kaynakları toplamak, incelemek, gerekli görülenleri Türkçe’ye çevirmek, yaymak ve yayımlamak,
c) Türk ve Türkiye tarihini aydınlatmaya yarayacak belge ve malzemeyi toplamak, arşiv ve dokümantasyon merkezleri kurmak, niteliği belirlenen belge ve malzemeyi elde etmek için gerekli araştırmaları, incelemeleri, kazıları yapmak ve yaptırmak,
d) (a) (b) ve (c) bentlerinde belirlenen kaynaklara dayanarak Türk tarihi ve Türkiye tarih yazmak ve yayımlamak,
e) Yeni buluşları ve bilimsel konuları yaymak ve tanıtmak üzere bilimsel toplantılar yapmak, kongreler, sergiler ve geziler düzenlemek,
f) Milli varlığımızın devamında temel unsurlardan biri olan tarih sevgisini ve bilincini kökleştirecek, geliştirecek ve yaygın hale getirecek, tarihi araştırmaları ve çalışmaları özendirecek, destekleyecek her türlü tedbiri almak, gerekli çalışma plan ve programlarını yapmak,
g) Amaç ve görevleriyle ilgili olarak, yurt içinde ve yurt dışında Türk veya Türkiye tarihi üzerinde çalışan, araştırma ve yayın yapan kurum, kuruluş ve araştırma merkezleriyle, arşivlerle işbirliğinde bulunmak, kitap, yayın ve orijinallerinden çoğaltılmış belge mübadele etmek,
h) Yüksek Kurulun onayı ile yerli veya yabancı bilimsel kuruluşlara üye olmak, temsilci göndermek, kongrelere katılmak, bu kuruluşlarla ortak araştırmalar ve çalışmalar yapmak,
ı) Yüksek Kurulun, Yüksek Kurumun ve bu Kanunun verdiği diğer görevleri yerine getirmek.


Etkinlikleri

Türk Tarih Kurumu, Türk tarihi ve Türkiye tarihini incelemek ve sonuçları yaymak için konferanslar, seminerler, kongreler, anma törenleri, sergiler düzenler; kazılar yaptırır, kitaplar yayınlar; kurumun üyeleri uluslararası kongre ve seminerlere katılarak bildiri sunar.

Türk Tarih Kongreleri

Geleneksel olarak düzenlenen Türk Tarih Kongreleri Türk Tarih Kurumu’nun en bilinen etkinliklerindendir. İlk iki Türk Tarih Kongresi, Atatürk’ün koruyucu başkanlığında gerçekleşmiştir.

;1. Türk Tarih Kongresi 2-11 Temmuz 1932’de Ankara Halkevi’nde gerçekleşti. Amacı, yeni tarih görüşü ve tarih öğretiminde izlenecek yolun öğretmenlere aktarılması idi.

;2. Türk Tarih Kongresi 20-25 Eylül 1937’de İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda gerçekleşti.Uluslararası nitelikteki bu kongrede Türk tarihinin açıklanması ve belgelenmesi gereğine gidildi.

;3. Türk Tarih Kongresi 15 -2 0 Kasım 1943 ;4. Türk Tarih Kongresi 10-15 Kasım 1948 ;5. Türk Tarih Kongresi, 12-17 Nisan 1956 ;6. Türk Tarih Kongresi 20-26 Ekim 1961 ;7. Türk Tarih Kongresi 25-29 Eylül 1970 ;8. Türk Tarih Kongresi 11-15 Ekim 1976 ;9. Türk Tarih Kongresi 21 25 Eylül 1981 ;10. Türk Tarih Kongresi 22-26 Eylül 1986 ;11. Türk Tarih Kongresi 5-9 Eylül 1990 ;12. Türk Tarih Kongresi 12-16 Eylül 1994 ;13. Türk Tarih Kongresi 4-8 Ekim 1999 ;14. Türk Tarih Kongresi 9-13 Eylül 2002

Yayınlar

  • 1937 yılından beri yayınlanan Belleten adlı yayın, dört ayda bir yayınlanır.
  • Kurum tarafından 1964’ten beri çıkarılan Belgeler adlı bir başka yayın ise Türk belgeliğindeki (arşivindeki) belgeleri açıklamalı olarak yayınlar.
  • 1991 yılında sadece bir sayı olarak yayımlanan Höyük adlı yayında kazı raporlarını yayınlamaktadır.


Kazılar

22 Ağustos 1935te, Kurumun kendi parası ve kendi elemanlarıyla başlattığı ilk kazı Alacahöyük Kazısıdır. Bunu Trakya ve Anadolunun türlü bölgelerinde yapılan kazı ve arkeolojik araştırmalar izlemiştir. Bu kazılardan çıkan eserler pek çok müzede sergilenmektedir.

Uluslararası Bilim Kurumlarında Üyelik

Türk Tarih Kurumu, Uluslararası Akademiler Birliği’nin (International Union of Academies-IUA) Türkiye’deki tek üyesidir.

Kütüphane

Tarih ve kazıbilim (arkeoloji) alanında ülkenin en büyük kütüphanesi, Türk Tarih Kurumu kütüphanesidir. Kurum, Türkiye’nin son çağlar tarihi için de zengin bir belgeliğe sahiptir..

Başkanlar



Dış bağlantılar

bilgisayardaki bazı oyunlarda ingilizce kelimeler yer alıyor mesela play start v.b kelimelr kullanılıyor biz bundan rahatsız oluyoruz ne güzel türkçe kelimeler varken ingilizce kelmeler kullanılıyor. bunların yerine türkçe kelimeler kullanılmalı mesela start yerine başlangıç play yerine de oyna sözcükleri kullanılmlı.

İlgili konuları ara

Yanıtlar