ses birleştirici

Türkiye'de Enerji

Türkiye'de enerji tüketiminde taşkömürü, linyit, petrol, doğalgaz, hidrolik ve jeotermal enerji, odun, hayvan ve bitki artıkları gibi birincil enerji kaynakları ile güneş ve rüzgar enerjisi kullanılmaktadır. Elektrik enerjisi ve kok ise ikincil enerji kaynağı olarak değerlendirilmektedir.

Büyüyen ekonomiye, gelişen ve çeşitlenen sanayi faaliyetlerine ve değişen demografik yapıya paralel olarak, ülkede birincil enerji ve elektrik tüketim değerlerinde son 40 yılda önemli gelişmeler sağlanmıştır. Bu dönemde birincil enerji tüketimi yıllık ortalama %4.7 ve elektrik tüketimi %9.7 civarında artış göstermiştir. Birincil enerji tüketimi 2002 yılında bir önceki yıla göre %3.2 artarak 78.4 milyon ton, kişi başına birincil enerji tüketimi ise 1.125 kg. petrol eşdeğeri düzeyinde gerçekleşmiştir. Birincil enerji tüketimi kaynaklar itibariyle incelendiğinde, taşkömürü ve doğal gazda artış; petrol ürünleri, linyit ve hidrolik enerjide azalma kaydedildiği görülmektedir.

1996-2000 yılları arasında yürürlüğe konan Yedinci Beş Yıllık Plan döneminde, birincil enerji üretiminde yıllık %1.3 oranında büyüme sağlanabilmiştir. Üretimin talebi karşılamadığı enerji türleri, ithalat yoluyla sağlanarak tüketiciye sunulmaktadır.

Günümüzde enerji talebinin %74'ü dış kaynak kullanımı ile karşılanmaktadır. Dış kaynak içerisinde en büyük pay petrolündür. Son yıllarda doğal gaz kullanımında da önemli artışlar olmuştur.

2002 yılında Türkiye toplam elektrik enerjisi kurulu gücü, 31.846 megavatt’a (MW), ortalama üretim kapasitesi ise 180 milyar kilovatt/saate (kWh) ulaşmıştır. Fiili elektrik üretiminde hidrolik santraller %26, linyit santralleri %21.7 ve doğal gaz santralleri yaklaşık %40.6’lık paya sahiptir. 2002 yılında elektrik tüketimi bir önceki yıla göre %4.5 artarak 132.5 milyar kWh, kişi başına brüt tüketim ise 1.901 kWh olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye'de birincil enerji talebinin 2005 yılında 115.2 milyon ton petrol eşdeğerine ve 2010 yılında ise, 153.9 milyon ton petrol eşdeğerine ulaşması beklenmektedir. Yapılan tahminlere göre, elektrik talebi 2005 yılında 176 milyar kWh’ye ve 2010 yılında 265 milyar kWh' ye ulaşacaktır.

Uygulamada kazanılan deneyimler sonucu, Türkiye’de artan enerji talebinin yanı sıra; Avrupa Birliği normlarına uyumunun ve küresel ekonomi ile bütünleşme sürecinin gereği olarak; Elektrik Piyasası Kanunu 3 Mart 2001 ve Doğal Gaz Piyasası Kanunu ise, 2 Mayıs 2001’de yürürlüğe girmiştir. Kanunlarda öngörülen hazırlık dönemlerinin sona ermesiyle Yeni Elektrik Piyasası 3 Eylül 2002 tarihinde ve Doğal Gaz Piyasası da 2 Kasım 2002 tarihinde açılmıştır.

Yanıtlar