Türkiye Florası ile ilgili ilk çalışmalar devrin seyyahlarının gezi ve seyehatnamelerindeki botanik kayıtları ile başladı. Bunların başında Pierre Belon (1517-1564)`un Doğu Akdeniz Gezisi ile on altıncı yüzyılda İstanbul`a gelmiş ve Amasya`ya gitmiş üç Avrupalı bilginin O.

Türkiye Florası

} Türkiye Florası ile ilgili ilk çalışmalar devrin seyyahlarının gezi ve seyehatnamelerindeki botanik kayıtları ile başladı. Bunların başında Pierre Belon (1517-1564)`un Doğu Akdeniz Gezisi ile on altıncı yüzyılda İstanbul`a gelmiş ve Amasya`ya gitmiş üç Avrupalı bilginin O.G. Busbecq, W.Quackelbeen ve H.Dernschwam) botanik gözlemleri ve Leonhart Rauwolff (1535-1596)`ın Doğu Akdeniz Gezisi Türkiye Florası ile ilgili ilk kayıtları içerir.

Evliya Çelebi 17. yüzyılda yaşamış ve 10 ciltlik seyehatnamesinde birçok floristik kayıtlar vermiş, gezdiği yerlerin vejetasyonları ve yetiştirilen tarım bitkileri hakkında önemli bilgiler vermiş bir Türk gezginidir. Seyehatnamesinde Trakya ve Anadolu`dan 30 ağaç, 35 meyve, 10 tahıl ve bakliyat, 15 sebze, 30 çiçek, 8 yabani ot adı vardır.

Sırasıyla George Wheler (1650-1724), J.Pitton de Tournefort (1656-1708), G.Antoine Olivier (1756-1814), J.C.Bauxbaum (1693-1730), J.Sibthorp (1758-1796), P.B.Webb (1793-1854), R.Aucher-Eloy (1792-1838), T.Kotschy (1813-1866), R.Grisebach (1814-1879), E.Boissier (1810-1885),Wiedemann, Pinard, Pavillon, Calvert, Heldreich, E.Koch (1809-1879), C.Clementi (1812-1872), P.Tchitatcheff (1812-1872), B.Balansa, (1825-1891), E.Bourgeau (1843-1877), H.K.Haussknecht (1838-1903), J.Bornmueller (1862-1948), H.Handel-Mazzetti (1882-1940) Türkiye Florasına katkıda bulunan yabancı botanikçilerdir. Osmanlılarda modern botanik eğitimi 1839`da Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane ile başlamıştır.

Yaklaşık yüz yıl öncesine kadar Türk botanikçilerin gerçek botanik çalışmaları ile ilgilenmemişler, genellikle tıbbi ve ekonomik bitkiler üzerinde eserler bırakmışlardır. Yine o dönemlere ait araştırıcılardan Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi, Dr.C.A.Bernard (1808-1844), Salih Efendi (1816-1895), Mehmet Ali Paşa (1837-1914), Esad Şerefeddin Köprülü (1866-1942), Şerafettin Tevfik Tertemiz (1879-1957) sayılabilir. Cumhuriyet dönemi botanik çalışmaları ise 1933 yılındaki üniversite reformu ile başlar. Bu dönemdeki botanik çalışmaları artık üniversiteler tarafından yürütülmüş ve geliştirilmiştir. Bu yıllarda Alman botanikçilerin rolü büyüktür. Ankara`da K.Krause, İstanbul`da A.Heilbornn ile başlayan ve ilk kurulan herbaryumlarla gelişen botanik çalışmaları Ankara`da Kadri Ahmet, Hikmet Birand, S.Kuntay, Haydar Bağda, K.Mıhçıoğlu, Baki Kasaplıgil, Kamil Karamanoğlu, İstanbul`da M.Başarman, L.Brauner, Nebahat Yakar, Sara Akdik, Turhan Baytop, Asuman Baytop, Hüsnü Demiriz, İzmir`de Yusuf Vardar, Necmi Zeybek ve Erkuter Leblebici ile ile devam etmiştir.

Türkiye Florasının yazılmasında büyük emekleri olan araştırıcılar:

E.Boissier (1810-1885) A.Huber-Morath (1901-1990) P.H.Davis (1918-1992)`dir.

Kaynaklar



  • FLORA OF TURKEY AND THE EAST AEGEAN ISLANDS. vols 1-10, ed. Peter H. Davis, Edinburgh University Press, 1965-1988
  • FLORA OF TURKEY AND THE EAST AEGEAN ISLANDS. vol 11, eds. A. Güner et al., Edinburgh University Press, 2001

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar