Türkiye Türkçesi

Türkçe, Türk dili ya da Türkiye Türkçesi, batıda Balkanlar’dan başlayıp doğuda Hazar Denizi sahasına kadar konuşulan Altay dillerinden biridir.

Türkiye Türkçesi hakkında detaylı bilgi

Türkçe, Altay Dilleri içerisinde Türk dil ailesinin Oğuz Grubu`na mensup, Türkiye lehçesidir. Türkiye Cumhuriyeti, KKTC ve bazı Balkan ülkelerinin resmi dilidir. }

Sınıflandırma

Türkçe; Gagavuzca, Horasan Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi ile birlikte olarak Türkçe dil grubunda yer almaktadır. Türkçe dil grubu, Oğuz dillerinin (Güney Türk dilleri) bir alt grubudur. Oğuz dilleri de Türk lehçelerinin bir alt grubudur. Çoğu bilim adamı Türk lehçelerini Altay dil ailesi içine koyarlar.

Coğrafi dağılımı



Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Bulgaristan, Yunanistan, İran, Makedonya, Moldova, Suriye, Irak, göçmenlerin yaşadığı Hollanda, Almanya, Avustralya, Kanada, ABD, Brezilya, İsrail, Venezuela, Kolombiya, Belçika, İngiltere, Danimarka, İsveç, İsviçre, Avustralya ve sürgündeki Ahıska Türklerinin yaşadığı ülkeler: Kazakistan, Azerbaycan, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Özbekistan, Afganistan, Tacikistan ve Ukrayna`da konuşulur.

Resmi durumu



Türkçe Türkiye`nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti`nin resmi dilidir. Türkiye`de Türk Dil Kurumu, Atatürk tarafından 1932 yılında ``Türk Dili Tetkik Cemiyeti`` olarak bağımsız bir organ olarak kurulmuştur. Türk Dil Kurumu dilin sadeleşmesi, yabancı kökenli sözcüklerin değiştirilmesi (özellikle Arapça ve Farsça) için çalışmıştır.

Kosova`da Türkçe resmi dil olmaktan kalktı. Eskiden yani 1978 Dil yasasına göre Türkçe resmi dil idi. Şu anda sadece Kosova`nın bir kenti olan ve Türk çoğunluğun yaşadığı bir kent olan Prizren`de Türkçe resmi dildir. Diğer yerlerdeki resmiyeti ortadan kaldırıldı.



Kullanımı

thumb|580 px|center| Türkçe konuşanların dağılımı] Türkçenin Türkiye lehçesi,



Ayrıca Türkçe, gerek Türkiye lehçesiyle gerekse artık ayrı birer dil olarak kabul edilen diğer lehçeleriyle aşağıdaki bölgelerde şu yoğunlukla konuşulmaktadır: || || || || ||
  • İsrail`de 50.000 kişi tarafından,
  • Amerika`da 27.000 kişi tarafından,
  • Danimarka`da 25.000 kişi tarafından,
  • Romanya`da 16.000 kişi tarafından,
  • Kanada`da 10.000 kişi tarafından,
  • İsviçre`de 7.500 kişi tarafından konuşulmaktadır.
||
|


1960`larda iş gücüne ihtiyaç duyan Avrupa kapılarını büyük ölçüde Türklere açmış ve Türkiye`den Avrupa`ya yoğun bir göç yaşanmıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında Balkanlar`da yaşamaya devam eden Türkler ile birlikte bu insanların sayısı günümüzde neredeyse 6 milyona ulaşmıştır ve büyük bir çoğunluğunun ana dili Türkçedir. Amerika ve Avustralya`da ise yaklaşık 200 bin kişi Türkçe konuşmaktadır. Böylece Türkçe (Türkiye Türkçesi), Türkiye ve KKTC dahil tüm dünyada ana dil olarak yaklaşık 71 milyon kişi tarafından konuşulurken, bu sayı Türkiye Türkçesini ikinci dil olarak konuşanlarla birlikte tahminen yaklaşık 80 milyonu bulmaktadır.

UNESCO, 1980`li yıllarda yaptığı araştırma sonucu tüm Türk lehçelerini 200 milyon kişinin konuştuğunu ortaya çıkardı. Ancak buna Türk lehçelerini ikinci ya da üçüncü dil olarak konuşanlar da dahildi. Aradan geçen çeyrek asırda Türkçe konuşan nüfus önemli oranda arttı. Günümüzde yaklaşık 210 milyon kişinin Türkçeyi ve diğer tarihi lehçelerini ana dili olarak konuştuğu üzerinde durulmaktadır. Buna Türkiye Türkçesini de içeren Türk lehçelerini ikinci veya üçüncü dil olarak konuşanlar da dahil edilecek olsa, bu sayı gözle görülür derecede artacaktır. Bu nedenle Türkçe, tüm lehçeleri ile dünyanın en çok konuşulan dillerinden biridir.

Tarihsel Gelişimi



Orta Asya`dan, Anadolu`ya

Altay Dağları civarından kaynaklanan dil, onu kullanan göçebe kavimlerin doğuda Japonya`ya, batıda ise Avrupa`ya doğru hareketiyle yayılmıştır. Afganistan ve Batı Çin civarında Moğolca; Rusya, Güney ve Güneydoğu Çin bölgesinde Tunguz; eski Rusya ülkelerinden batıda Türkiye`ye, güneyde ise İran`a yayılan bir alanda ise Türki diller olarak değişmiştir. Güneyde bulunan başlıca Türki diller Türkçe, Azeri Türkçesi ve Türkmen Türkçesidir. Oğuz boylarının kullandığı Gagavuz lehçeleri ve İran kaynaklı Horasan lehçesi, Türkiye lehçesi ile birlikte bugünkü Türkçenin bölümlerini oluşturmaktadır.

Divanü Lügati`t-Türk, Türk kültürün ilk Türk dilini anlatan ve yazılan Sözlük eseri dir ve Kaşgarlı Mahmud tarafından 25 Ocak 1072`de yazılmaya başlanmış ve 10 Şubat 1074`te bitirilmiştir. Bu kitap içinde bu cümle bulunuyor. "Türk dilini öğrenmek çok gerekli bir iş olur". Türkçenin zengin gramer özelliklerini ilk ve en çarpıcı biçimde yansıtıyor.

Türkçenin kullanım alanını genişleten bir başka Karahanlı Devleti`nin mensubu, ikinci bir Türk ve Türkçe kültür abidesi olan Yusuf Has Hacib dir. Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig (Kutatkı/Kutatı Bilik, Kutlu eden Bilgi ya da Mutluluk Bilgisi) adlı eseri ile Türk dil birliğinin diğer önemli yazılı temelini attı. (1069-1070 yılarında bu Türkçe eseri tamamlandı).

13/14.yy. yaşamını süren Yunus Emre Türkçenin, özellikle Türkçe şiir dilinin temel ustası ve abidesi (anıtı) olmaktadır.

Yunus Emre`nin edebiyat tarihi bakımından, önemli bir yanı da Anadolu`da, ``Türkçe şiir dilinin`` öncüsü olması ve tasavvuf sorunlarını yalın, kolay anlaşılır bir dille söyleyişi nedeniyledir. Şiirlerinin ölçüsü, Türkçenin ses yapısına uygun aruz olmakla birlikte söyleyişi akıcı, sürükleyici bir nitelik taşır. Tasavvufun en güç anlaşılır kavramlarını, Türkçenin ses yapısına uygun biçimde dile getirir, şiirinde duygu ve düşünce birliğinden oluşan bir derinlik görülür.

Hacı Bayram Veli 14/15.yy. Anadoluda yaşamını süren Türk mutasavvıf ve şair olarak, eserlerini Türkçe olarak yazmakta oldu ve Türkçe kulanımını Anadoluda önemli şekilde etkiledi.

  • Altay dil ailesi
    • Türkçe dil kolu
      • Güney dilleri
        • Balkan Gagavuz Türkçesi (Türkiye ve Türklerin yaşadığı Avrupa ve Amerika kıtalarını bazı bölümleri)
        • Gagavuz Türkçesi (Moldovya)
        • Horasan Türkçesi (İran)
        • Türkiye Türkçesi
        • Azeri Türkçesi
        • Kazak Türkçesi
        • Türkmen Türkçesi
        • Kırgız Türkçesi
        • Özbek Türkçesi
        • Tatar Türkçesi
        • Uygur Türkçesi


Türkçe ait olduğu Altay Dil Ailesi`nin en çok kişi tarafından kullanılan dilidir. 5500-8500 yıllık bir geçmişi olduğu sanılmaktadır. Azeri, Türkmen, Tatar, Özbek, Başkurti, Nogay, Kırgız, Kazak, Yakuti, Çuvaş gibi bölümleri vardır.

Örnek olarak yazılı Türkçe üzerine kaynaklarda (M.Ö. 1766 yılık çin kronikinde) ilk kez tutanaklarda tanrı, Ordu, kılıç ve kut (mutluluk) sözcükleri bulunulmaktadır.

Moğolca, Mançu-Tungus, Korece ve Japonca ile yakın ilişkisi vardır. Bazı bilimadamları, ilişkinin ödünç alınmış sözcüklerden kaynaklandığını ve temelli olmadığını iddia etmiştir. Son zamanlarda yapılan karşılaştırmalı çalışmalar, bu tezin hatalı olduğunu, Türkçe ve Japonca`nın temel ilişkilerinin bulunduğunu kanıtlamıştır.

Dil örnekleri klasik Eski Türkçe Kültürü (Göktürk 6/7/8yy. ile Orhun yazıtları) ve Türkiye Türkçesi Kültürü

``Göktürkçe``
Türk Oğuz beğleri, budun, eşidin; üze Kök Tengri basmasar, asra yir telinmeser, Türk budun, ilinin, törünün kim artatı (r)?
``Türkiye Türkçesi``
Türk Oğuz beyleri, ulus, işitin; üzeride Gök Tanrı basmasa, altta yer delinmese, Türk ulusu, ülkeni, töreni kim atar?


Dil Devrimi

Türkiye Cumhuriyeti`nin uluslaşma sürecini tamamlayan Türk Devrimi`nin ya da Atatürk devrimleri en önemli basamaklarından ilki Cumhuriyet`in kuruluşundan 4 yıl sonra yapılan harf devrimi, ikincisi de Cumhuriyet`in kuruluşundan 9 yıl sonra yapılan Dil Devrimi`dir.

Dil Devrimi kısaca, Türkçe ile düşünmeyi, Türkçenin bütün, bilim, sanat ve teknik kavramları karşılayacak yolda gelişmesini sağlayan eylemdir.

Dilbilimci Kamile İmer "Dil Devrimi nedir?" sorusunu şöyle yanıtlıyor:
``Dili daha çok yerli öğelerin egemen olduğu bir kültür dili durumuna getirmek amacıyla yapılan ve devletin desteğini kazanmış olan ulus çapındaki dili geliştirme eylemine `dil devrimi` adı verilmektedir.`` (Dilde Değişme ve Gelişme Açısından Türk Dil Devrimi, TDK Yayınları, Ankara, 1976, s. 31 ve ötesi)


Her insan düşüncesini sözcükler arasında bağ kurarak oluşturduğu tümcelerle aktarır, bu açıdan bakınca Dil Devrimi aynı zamanda düşüncenin yenileşmesidir.

İmer`in söylediği gibi, "Dil Devrimi`nin gerçekleşmesini sağlayan etkenler, aynı zamanda onun amaçlarını ortaya koymaktadır. Uluslaşma etkeni dili yabancı öğelerden temizleme amacını, öteki de kültür dili durumuna getirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçların olumlu sonuçlar vermesi, ortaya çıkan ürünlerin toplumun malı olmasına bağlıdır. Devletin desteği olmaksızın dilde yapılan devrim, bireysel bir eylem olarak kalır, topluma mal olmaz. Dil Devrimi`nin hazırlık evresindeki çabalar, bunun en güzel örnekleridir. Türk Dil Devrimi`nin hazırlık evresi olarak nitelendirebileceğimiz ve Tanzimat Fermanı ile başlayan dönemdeki dili temizleme isteği toplumu kapsayamamıştır. Ancak Cumhuriyet`ten sonra, 1932 yılında devletin öncülüğünde Türk Dili Tetkik Cemiyeti`nin kuruluşuyla dilde yapılan yenilikler, ulus çapında bir eylem olarak topluma mal olmaya başlamıştır." (Agy, s. 32)

Türkçe yapı bakımından çok zengin bir dil olmakla beraber, dünya üzerinde de hala çok konuşulan bir dildir. Bu zenginlik her ne kadar içinde yabancı sözcükler bulundursa da, bu durum dilde hiçbir bozukluğa yol açmamıştır. Bunun nedeni de, Osmanlı`nın, zamanında barındırdığı azınlıkların olmasıdır. Çünkü bu nedenle dilde çok fazla yabancı "sözcük alış-verişleri" olmuştur. (Yağmur Akyüz)





Türkler dünyada en çok alfabe değiştiren kavimlerdendir.

<b>a - A</b> 
b - B 
<b>c - C</b> 
ç - Ç 
<b>d - D</b> 
e - E 
<b>f - F</b> 
g - G 
| | | | | | | | |
<b>ğ - Ğ</b> 
h - H 
<b>ı - I</b> 
i - İ 
<b>j - J</b> 
k - K 
<b>l - L</b> 
m - M 
| | | | | | | | |
<b>n - N</b> 
o - O 
<b>ö - Ö</b> 
p - P 
<b>r - R</b> 
s - S 
<b>ş - Ş</b> 
t - T 
| | | | | | | | |
<b>u - U</b> 
ü - Ü
<b>v - V</b> 
y - Y 
<b>z - Z</b>
| | | | | |


Ayrıca günümüzde 20 ayrı Türk yazı dili bulunmaktadır: Türkiye Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkmen Türkçesi, Kırım Tatar Türkçesi, Karaçay-Malkar Türkçesi, Nogay Türkçesi, Kumuk Türkçesi, Kazan Tatar Türkçesi, Başkurt Türkçesi, Kazak Türkçesi, Karakalpak Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Özbek Türkçesi, Uygur Türkçesi, Altay Türkçesi, Hakas Türkçesi, Tuva Türkçesi, Saha Türkçesi, Çuvaş Türkçesi.

Ağızları



Türkiye Türkçesinin genel kabul görülmüş ve yazı diline aktarılmış şivesi, İstanbul ağzından türemiştir. Anadolu`da özellikle Karadeniz Bölgesi, Güneydoğu Bölgesi ve de Ege Bölgesi`nde ağız farklılıkları apaçık gözlenmektedir. Ancak ağızlar, genellikle insanların belli bir eğitim ve kültür seviyesine ulaşması ile yavaş yavaş terk edilmekte ve toplumda çoğunluğun konuştuğu ağız kabul görmektedir.

Dilbilgisi

Türkçeyi (Türkiye Türkçesi) diğer dillerden ayıran üç özellik şunlardır:
  1. Türkçe sondan eklemeli bir dildir.
  2. Türkçede ses uyumu vardır.
  3. Türkçede sözcüklerin cinsiyeti yoktur.
  4. Türkçede "article" vb. durumlar yoktur.


Türkçe`nin özellikleri



  • Türkçe söz varlığının çoğunluğu; öz Türkçe sözcükler, Arapça ve Farsça`dan geçmiş Türkçeleşmiş sözcüklerden oluşmaktadır. Arapça ve Farsçadan gelmiş sözcükler o kadar Türkçeleşmiştir ki Arap veya Fars dilindeki halinden oldukça farklıdır ve kimi sözcüklerin anlamı farklılaşmıştır.
  • Türkçe`de tümce yapısı: Özne, Tümleç, Yüklem şeklindedir.
  • Türkçe`de kısa yoldan anlatım ön plandadır. Örneğin, "sobayı yak" derken "sobanın içindekileri yak" anlamındadır.
  • Türkçe`de zamirler: Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar şeklindedir.


Sözcük Türeme Farkı

Özelliği gereği sona eklemeli bir dil olduğundan Türkçede basit bir kökten çok sayıda sözcük türetmek mümkündür. Bu özelliğin bulunmadığı Hint-Avrupa Dilleri kolundan gelen İngilizce, Almanca ve İspanyolca aşağıda Türkçe ile karşılaştırılmıştır.

} ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Türkçe ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | İngilizce ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Almanca ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | İspanyolca

|- | style="background-color:#E0FFFF" | göz || eye || Auge || ojo |- | style="background-color:#E0FFFF" | gözlük || eyeglasses || Brille || gafas |- | style="background-color:#E0FFFF" | gözlükçü || optician: someone who sells glasses || Augenoptiker, Brillenverkí¤ufer || vendedor de gafas |- | style="background-color:#E0FFFF" | gözlükçülük || the business of selling glasses || Das Geschí¤ft des Brillenverkaufes, Der Beruf des Augenoptikers || la tienda de la venta de gafas |- |}

Ve fiillerden türeme:

} ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Türkçe ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | İngilizce ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Almanca

|- | style="background-color:#E0FFFF" | yat || lie down || lege (dich) hin, schlafe! |- | style="background-color:#E0FFFF" | yatır || lay down is, cause to lie down || lege an |- | style="background-color:#E0FFFF" | yatırım || instance of laying down: investment || Investition |- | style="background-color:#E0FFFF" | yatırımcı || depositor, investor || Kapitalanleger, Investor |- | style="background-color:#E0FFFF" | yatırımcılık || to be an investor || ein Investor sein |- |}

Eklerle tümce oluşturma



Diğer yaygın olarak konuşulan dillerle karşılaştırıldığında, daha az sayıda sözcük ve harf ile daha çok bilgi aktarmak olanaklıdır. Diğer pek çok dilde olmayan bir özelliğe göre, bir sözcük köküne ekler ekleyerek, tek sözcüklü tümceler oluşturulabilir. Örnek:

} ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Türkçe ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | İngilizce ! align="center" style="background-color:#8DEEEE" | Almanca

|- | style="background-color:#E0FFFF" | ev || house || Haus |- | style="background-color:#E0FFFF" | evde || at home, within the house || im Haus, zu Hause |- | style="background-color:#E0FFFF" | eviniz || your house || Ihr Haus |- | style="background-color:#E0FFFF" | evinizde || at your house || in Ihrem Haus |- | style="background-color:#E0FFFF" | evinizdeyiz || we are at your house || wir sind in Ihrem Haus |- |}

Büyük ve küçük ünlü uyumu



Türkçede büyük ünlü uyumu ve küçük ünlü uyumu olarak bilinen iki ünlü uyumu vardır. En yaygın ve kapsamlı olan, büyük ünlü uyumudur. Kural dışı kalan çok az sözcükler mevcuttur ki bunların büyük bir kısmını yabancı kökenli sözcükler oluşturmaktadır. Bu kurala göre Türkçede bir sözcüğün ilk hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) varsa, izleyen hecelerde de kalın heceler; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) varsa, izleyen hecelerde de ince ünlüler yer alır.

Örnek:
  • ``büyük ünlü uyumu`` : balta - baltalar ; arı - arılar ; top - toplar ; uçak - uçaklar
  • ``küçük ünlü uyumu`` : ev - evler ; istek - istekler ; örtü - örtüler ; ünlü - ünlüler


Türkçe`nin deyim ve atasözleri



Bir dilin zenginliğinin göstergelerinden biri deyim ve atasözleridir.

Türkçe`de en çok kullanılan deyimlerden örnekler;

  • Kulak misafiri olmak.
  • Yangına körükle gitmek.
  • Yumurta kapıda.
  • Etekleri zil çalmak.


Türkçe`de en çok kullanılan atasözlerinden örnekler;

  • Damlaya damlaya göl olur.
  • Bugünün işini yarına bırakma.
  • İşleyen demir ışıldar.


Türkçe`de bulunan ilginç deyim ve atasözleri;

  • Fakirin parmağına bir kaşık bal bulanmış, yemeden duramamış.
  • Kedi (Bazı yerlerde kuş) g.... görmüş, yara sanmış.
  • Deveye sormuşlar, senin boynun neden eğri diye. Nerem doğru ki demiş.
  • Türk çalmış, Türkmen oynamış.
  • Ayranı yok içmeye, tahtıravanla (atla) gider s...maya.
  • Daha karpuz kesecektik. (yeni deyimleşen bir sözcük öbeğine örnek)


Yabancı Dillerle Etkileşimi

Türkçeye Geçen Yabancı Sözcükler



Her ne kadar Atatürk`ün dil devrimi ile Türkçe, kökeni Arapça ve Farsça olan sözcüklerden arındırılmaya çalışıldıysa da, dil devriminin politik etkenlerle aksamasından ötürü bu iki dilden sözcükler, Fransızca sözcüklerle birlikte Türkçe sözlüğün önemli bir bölümünü oluşturmayı sürdürmektedir.

Sıradaki istatistiksel bilgiler 2005 yılına ait yazı dilinden oluşan bir Türkçe sözlükteki sözcükleri içermekte. Ancak günlük konuşma dilinde yabancı sözcük kullanımının daha yüksek bir oranda olduğu söylenebilir.

Türkçede yer alan sözcüklerin toplam %14, 18`i (104.481 sözcüğün 14.816`sı) yabancı dillerden Türkçeye girmiştir: <!-- (Kaynak: http://www.tdk.gov.tr/sozluk.html)
(Kaynak: http://www.tdk.gov.tr/tdksozluk/sozdil.html)-->
|| || || || ||
|


Bu Kelimelerin Basın Dilindeki Yaygınlığı

Tuba Ersöz`ün bir araştırmasına göre, basındaki yabancı kökenli sözcük kullanımı halka göre daha yüksek bir konumda. Basın dili halka bilimsel dilden daha yakın olması gerekirken, Türkiye`deki bu tam tersine işleyen olgu dikkat çekici.

Araştırmaya göre dil devriminden bu yana basın dilinde Türkçe sözcük kullanımı artmış, Farsça ile özellikle Arapça sözcüklerin kullanımı büyük ölçüde düşmüştür. Buna karşın diğer dillerden alınan sözcüklerin kullanımında bir artış olmuştur, ki bu rakamların günümüzde daha da arttığı tahmin edilmektedir. <!-- (Basın dilinde kullanılan yabancı sözcükler için kaynak: http://www.cu.edu.tr/insanlar/tbalci/Die_turkishen.html)-->
Yıl Türkçe sözcükler Arapça sözcükler Farşça sözcükler diğer diller
1931 35 % 51 % 2 % 6 %
1941 48 % 40 % 3 % 4 %
1951 51 % 35 % 3 % 6 %
1965 60, 5 % 26 % 1 % 8, 5 %
1995 70, 9 % 19, 7 % 1 % 8, 4 %




Yabancı kökenli sözcüklerden bazı örnekler:
  • ``Arapçadan:`` fikir, hediye, resim, insan, saat, asker, vatan, ırk, millet, memleket, devlet, halk, hain, kurban, şehit
  • ``Farsçadan:`` tahta, pazar, pencere, şehir, hafta, ateş, rüzgar, ayna, can, dert, hoş, düşman, kahraman, köy
  • ``Yunancadan:`` liman, kutu, ırgat
  • ``İtalyancadan:`` avukat, banyo, bavul
  • ``Fransızcadan:`` lüks, kuzen, pantolon, kuaför, hoparlör, kamyon, sürpriz
  • ``İngilizceden:`` pikap, tişört
  • ``Almancadan:`` şalter, şvester, haymatlos


Türkçeden Diğer Dillere Geçen Sözcükler

|| || ||
|


Türkçe kökenli sözcüklerden bazı örnekler:



Ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu dönemi veya öncesinden şekillenmiş, Türkçe-Ermenice ortak kelime hazinesi, Türkçe-Yunanca ortak kelime hazinesi, Türkçe-Bulgarca ortak kelime hazinesi, Türkçe-Arnavutça ortak kelime hazinesi, Türkçe-Boşnakça ortak kelime hazinesi, Türkçe-Romence ortak kelime hazinesi mevcuttur.

Ayrıca: Rekortmen Sözcükler



En çok anlamdaşı olan kelime:
  • Tuvalet, ayakyolu, memişhane, abdesthane, kenef, hela, yüznumara. (7)


En çok tek bir sesli harf kullanımı:
  • Badanalayamayacaklardansalar (12)


En uzun kelime:
  • Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesineymişmiş (77 harf)


En çok a içeren kelime:
  • Alafrangalaştıramayacaklardansalar (13 kez a harfi)


En çok "e" içeren kelime:
  • Gelenekselleştiriveremeyebileceklerdenseler (15 kez e harfi)


En çok "ı" içeren kelime:
  • Sıkıntısızlaştırıcılığınızın (11 kez)


En çok "i" içeren kelime:
  • Kişiliksizleştiricileştiriverebileceklerimizdenmişsiniz (15 kez)


Tersinden de aynen okunan (palindromik) en uzun cümleler:
  • Ey Nihat Adana`da tahin ye (21 harf, anlamlı)
  • Ulu eli milatlık anam, az namazlık zaman ara, namaz kıl zaman zaman, akıl talim ile ulu (69 harf, yarı anlamlı).


Ayrıca bakınız



Kaynakça

  • Orhan Hançerlioğlu, Türk Dili Sözlüğü, Remzi Kitabevi


Dış bağlantılar





}



Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Türkiye Türkçesi maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Türkiye Türkçesi Ağızları

Türkiye Türkçesi ağızları, Hazar Denizi’nin batısında, Azerbaycan sahasının hemen batısında başlayıp Anadolu, Irak, Suriye, Balkanlar coğrafyasında konuşulan tarihî Osmanlı Türkçesinin bugünkü devamı olan Türkiye Türkçesi ağızlarıdır.

Türkiye

Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu ...

Türkiye'de Dilbilim çalışmaları

Türkçe üzerine yapılan çalışmaların dilbilimsel bir nitelik kazanması Cumhuriyet döneminde oldu. Özellikle Atatürk'ün önderliğinde 1932'de kurulan Türk Dili Tetkik Cemiye-ti'nin (sonradan Türk Dil Kurumu-TDK) Türk dilinin tarihsel kökeninin araştırılmasına yönelik ...

Osmanlı Türkçesi

Osmanlı Türkçesi ('Osmanlıca' ya da lisân-i Osmânî: لسانه عثمانى) Osmanlı devlet ve resmi yazışma dilidir. Bilimsel alanlarda Tarihî Türkiye Türkçesi denilmektedir. Tanım 13-20.

Kırgızistan Türkiye Manas Üniveristesi

KuruluşÜniversite 30 Eylül 1995 tarihinde İzmir'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti ile Kırgızistan Cumhuriyeti hükümeti arasında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek şehrinde Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi kurulmasına dair anlaşma" nın her iki ülke yetkili makamlarınca ...

Azeri Türkçesi Edebiyatı

Oğuzca adıyla anılan Batı Türkçesi zamanla iki ana devreye ayrılmıştır. Bu ayrılma Batıda Osmanlı Türk Edebiyatını meydana getirirken, Doğuda da Azeri Türk Edebiyatı teşekkül etmiştir. Aslında gerek Doğu, gerekse Batı Oğuzcası 13, 14 ve 15. yüzyıllarda pek farklılık ...

Anadolu Türkçesi

Türkçe, Türk dili ya da Türkiye Türkçesi, batıda Balkanlar’dan başlayıp doğuda Hazar Denizi sahasına kadar konuşulan Altay dillerinden biridir. Yaşı, en eski hesaplara göre 8500 olan Türkçe, bugün yaşayan Dünya dilleri arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dildir.

Kırım Tatar Türkçesi

Kırım Tatar Türkçesi veya ``Kırım Tatarca`` (Qırımtatarca, Qırımca), Türk dilleri`nin Kuzeybatı Türkçesi lehçelerindendir.

Çuvaş Türkçesi

Çuvaş Türkçesi, Çuvaşistan bölgesinde Çuvaşlar tarafından konşulan Türk lehçesidir. Türkçenin iki ana lehçesinden biridir yakutça ve çuvaşça

Özbek Türkçesi

Özbek Türkçesi ya da Özbekçe Özbekistan`ın tek resmî dili olup Orta Asya genelinde konuşulan Türk dil ailesinin 3`ncü büyük mensubudur.

Şor Türkçesi

Şor Türkçesi, Şorlar tarafından konuşulan Türk lehçesi.