Tabgaçlar

Tabgaçlar Çin'de kurulan bir Türk devleti. Asya Hunlarının bir kısmı olan bu topluluğa Çinliler To-ba veya T'o-pa derler. Tabgaç, Türkçede “ulu, muhterem, saygıdeğer” manasında kullanılan bir ünvandır. Tabgaçlar, Çin'de hüküm sürmüş kudretli, büyük bir hanedandır.

Tabgaçlar

Tabgaçlar Çin'de kurulan bir Türk devleti. Asya Hunlarının bir kısmı olan bu topluluğa Çinliler To-ba veya T'o-pa derler. Tabgaç, Türkçede “ulu, muhterem, saygıdeğer” manasında kullanılan bir ünvandır. Tabgaçlar, Çin'de hüküm sürmüş kudretli, büyük bir hanedandır.

Tabgaçlar, önce Kuzey Şan-si'de Tai başşehir olmak üzere Birinci Tabgaç Devleti (338-376)ni kurdular. Birinci Tabgaç Devletinin bilinen ilk hükümdarı Şarmo Handan itibaren diğer küçük Hun devletleri ve Sien-pi topluluklarıyla mücadele ettiler. Tabgaçlar devamlı kuvvetlenip, etraflarındaki mahalli hükümetçikleri idareleri altına alarak 386'da büyük devlet haline geldiler.

Tabgaç Devleti (386-556) Doğu Çin'de genişleyerek, 394'te Küçük Ts'in, 403'te Liang devletlerini de tabiyetine aldı. Beşinci yüzyılda bütün Çin'i tek idare altında topladılar. İç Moğolistan ve İç Asya'ya hakim, tarihi İpek Yoluna sahip oldular. T'a-o (424-452) zamanında Tabgaçlar en parlak devrini yaşadılar. Çin'e hakim olan Tabgaçlar, Türklerin Çinlileşmemesi için Budizmi yasakladılar. T'a-o'dan sonra gelen hükümdarlar, Türk milli kültürü lehinde olan Budizm yasağını gevşettiklerinden bu bozuk din Türkler arasında yayılmaya başladı. Tabgaçlar, Budizmi kabullendikçe Çinlileşip, zayıfladılar. Budizm ve Çinlileşme sonunda, zamanla kendi dil, örf, adet ve giyimlerini kaybederek, eriyip gittiler. Tabgaç Devleti, 537'de Ho-nan'da Doğu ve Ç'ang-an'da Kuzey ve Batı Wei'ler adı ile ikiye ayrıldı ve kısa zaman sonra bütün arazileri Çinli hanedanların hakimiyetine geçti (550, 556).

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Yanıtlar