tramvay

Şehirler içinde, yere döşenmiş raylar üstünde hareket eden, elektrikle işler ya da atla çekilir taşıt aracı, 1776 yılında ilk defa İngiltere'de kömür nakliyatı için döşenen yolda işletilen ilkel tramvay, gittikçe evrimleşmiş, 1832 yılında...

Tramvay

Şehirler içinde, yere döşenmiş raylar üstünde hareket eden, elektrikle işler ya da atla çekilir taşıt aracı, 1776 yılında ilk defa İngiltere'de kömür nakliyatı için döşenen yolda işletilen ilkel tramvay, gittikçe evrimleşmiş, 1832 yılında atla çekilen tipleri New York şehrinde işletilmeğe başlamış, daha sonraları da elektrikle işleyenleri, dünyanın büyük şehirlerinde kullanılan önemli şehir içi taşıt vasıtalarından biri olmuştur.

Türkiye'de İzmir ve İstanbul'da tramvay işletmesi kurulmuştur. İzmir'de olanları atla çekilirdi. İstanbul'da bulunanları da elektrikli tramvaylar halinde idi. İstanbul'da bulunanlar, 1961 yılında kaldırılmış ve yalnız Anadolu yakasında işletilmesine devam edilmesi kararı alınmıştır.

Caddelerde raylar üzerinde çalışan yolcu taşıma vasıtası. Önceleri at, buhar ve basınçlı havayla çalıştırılırken sonradan tamamen elektrikle çalıştırılmaya başlandı. Troleybüs olarak adlandırılan tramvaylarda elektrik havai bir hattan sağlanır. Diğer bir tipte, elektrik, tekerlerin üzerinde hareket ettiği raylara paralel döşenmiş üçüncü bir ray vasıtasıyla sağlanır. Elektrik devresini tamamlamak için gereken ikinci iletkenin vazifesini toprak veya raylar yapar. Hareket halindeki kabloların çektiği tramvaylar daha çok tepelik bölgelerde uygun bir vasıtadır.

Vatman adı verilen tramvay sürücüsü tramvayı frenlemek için kontrol devreleriyle birlikte el freni ve havalı fren kullanır. Hızı ve gücü değiştirmek için ya bazı dirençler devreden çıkarılır veya devredeki seri bağlantılar paralel hale çevrilir veya manyetik alanda zayıflatma yapılır. Son duraklarda dönmemek için tramvaylar iki yöne gidebilecek şekilde yapılır.

On dokuzuncu yüzyılın sonlarında kullanılmaya başlanıp, Birinci Dünya Harbi sırasında yaygın hale gelen tramvay ilk defa 1842’de New York’ta servise çıkarıldı. Lüzumlu gücü temin eden elektriği raylarla sağlama usulünden havai hatlarla sağlama usulüne geçene kadar tramvay hakkında pekçok çalışmalar ve gelişmeler oldu. Hatta, Almanya’daki elektriği tekerlek raylarıyla sağlanan tramvaylar kötü havalarda kısa devrelere sebep olduğundan zamanla yerini havai hatlı tramvaylara bıraktı. Birinci Dünya Harbinden sonra önemini kaybeden tramvayın yerini daha ekonomik bir taşıma vasıtası olan otobüs ve arabalar aldı. Buna rağmen Avrupa ve bazı Güney Amerika ülkelerinde hala hizmet vermektedir.

Türkiye’ye ilk tramvay 1871’de getirildi. Atlı olan bu ilk tramvaylar 1914’te elektrikliye çevrildi. Uzun seneler kullanıldıktan sonra 1961’de İstanbul, 1967’de Kadıköy yakasından kaldırıldı. 1992’den itibaren tekrar İstanbul’da Aksaray-Sirkeci arasında tramvay çalıştırılmaya başlandı. Daha sonra Eminönü-Bakırköy arası devreye girdi. İleri tarihlerde İstanbul’un başka semtleri arasında da tramvay çalıştırılması düşünülmektedir.

tramvay

yol üzerinde çıkıntı yapmayacak biçimde döşenmiş özel raylarda hareket eden yolcu taşıtı.

tramvay

ޞehirlerde yol üzerinde döşenmiş özel raylarda hareket eden yolcu taşıtı:
"Sarı tenekeden bir tramvay arabası titreyerek, sarsılarak geçti."- M. ޞ. Esendal.

tramvay

Türkçe tramvay kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. tram, tramcar, streetcar, cable railway

tramvay

Türkçe tramvay kelimesinin Fransızca karşılığı.
tramway [le], tram [le], funiculaire [le]

tramvay

Türkçe tramvay kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Bahn, Straßenbahn, Tram

İlgili konuları ara

Yanıtlar