ufuk

Gökyüzünün yerküresi veya denizle birleşiyor gibi göründüğü sınır. Buna görünen ufuk denir. Çekül doğrultusuna merkezde dik bir düzlemin gök küresiyle ara kesiti olan büyük dâire astronomik ufuk adını alır.

Ufuk

Gökyüzünün yerküresi veya denizle birleşiyor gibi göründüğü sınır. Buna görünen ufuk denir. Çekül doğrultusuna merkezde dik bir düzlemin gök küresiyle ara kesiti olan büyük daire astronomik ufuk adını alır.

Büyük daireler gökküresinin merkezinden geçerler. Gözü deniz seviyesinde bulunan bir rasıdın gördüğü ufukla astronomik ufuk çakışır. Gözlemci yerküresinden yükseldikçe görünen ufuk astronomik ufka nispetle alçalır ve genişler. Rasıdın yeryüzünden metre olarak yüksekliği “h” ise (depresyon), (depressiondip) veya (inhitat-ı ufuk) adı da verilen ufuk alçalmasının açı dakikası cinsinden değeri a= 1,78 V-h formülleriyle bulunur. Işığın atmosfer tabakaları tarafından kırılması sebebiyle (ufukta 35 dakikalık bir yükseklik açısı) ufuk gerçek yerinden yukarıda gözükür. Yerküresi yuvarlak olduğundan görünen ufuk yüzeyi de eğridir. Bu yüzey toplam yeryüzüne nispetle çok küçük olduğundan çekül doğrultusuna dik bir düzleme çok yakındır. Böyle kabul edilir. Alçalmış ufuk mer’i veya zahiri ufuk olarak da isimlenir. Yerküresi bir nokta gibi gök küresinin merkezinde kabul edilir. Bütün gök cisimleri gök küresinin içinde yer alır. Yer ve gök kürelerinin merkezinde çekül doğrultusuna dik olan düzleme hakiki ufuk denir. Astronomik hesaplar bu ufka göre yapılır. Çekül doğrultusuna dik olarak gözlemcinin gözünden geçen ufka riyazi ufuk denir ve yerküresine teğet olarak buna paralel olan ufka hissi ufuk adı verilir. Rasatlar riyazi ufka göre yapılıp neticeler hakiki ufka çevrilir. Hissi ufukla hakiki ufuk arasında yerküresinin yarıçapı (6372 km) kadar bir mesafe olup, güneşin buna tekabül eden yatay paralaksı (ihtilaf-ı manzar) 9 saniyelik bir yükseklik açısı doğurur. Güneşin yarıçapı da 16 açı dakikalık bir yükseklik hasıl eder. Bütün bunlar güneşin doğduğu ve battığı ufka alttan teğet olduğu anı hesaplamada kullanılır.

Vakit ve yer hesaplarında ufuk önemlidir. Güneşin irtifaı (yüksekliği) ufka göre ölçülüp ufkun üstünde (+), altında (–) alınarak zaman (saat) hesaplanır.

ufuk

1 . Düz arazide veya açık denizde gökle yerin birleşir gibi göründüğü yer, çevren, göz erimi:
"Geniş çöl ufukları arasında çadırlarımızı kurduk."- F. R. Atay.
2 . coğrafyaÇekülün gösterdiği dikey çizgi ile gözlemci üzerinden geçen düzlem, göz erimi.
3 . mecazAnlayış, kavrayış, görüş, düşünce gücü, ihata:
"Bu dar zihinlerde, ufku genişlememiş dimağlarda, zaruri olarak faziletler de dardı."- Ö. Seyfettin.
4 . mecazÇevre, dolay.
Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
ufkunu genişletmek

ufuk

çekülün gösterdiği dikey çizgi ile gözlemci üzerinden geçen düzlem, gözerimi, çevren; çevre, dolay.
düz arazide ya da açık denizde gökle yerin birleşir gibi göründüğü yer,çevren, gözerimi.
anlayış, kavrayış, görüş, düşünce gücü, ihata.

ufuk

(Arapça) 1. Düz arazide ya da açık denizde gökle yerin birleşir gibi göründüğü yer. 2. Anlayış, kavrayış, görüş, düşünce gücü. 3. Çevre, dolay. - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

ufuk

Türkçe ufuk kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. horizon, scope

ufuk

Türkçe ufuk kelimesinin Fransızca karşılığı.
horizon [le]

ufuk

Türkçe ufuk kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Gesichtskreis, Horizont, Kimm

Yanıtlar