Dosyaları okuma,yazma ve çalıştırma izinleri kullanıcı ve gruplara göre sınırlandırabiliriz..Dosya sahibinin değiştirilmesi için “chown yeni sahibinin ismi dosya “ şeklinde komut yazmak gerekir.Bu yetki dosya sahibi veya root tarafından yapılabilmektedir.Grubun değiştirilmesi “chgrp yeni grup dosya” şeklinde,izin ifadesinin değiştirilmesi “chmod” şeklinde yapılmaktadır.

Dizin değiştirme dos da olduğu gibi “cd dizin adı” biçiminde tanımlanm

UNIX - Dosya Yönetimi

Dosyaları okuma,yazma ve çalıştırma izinleri kullanıcı ve gruplara göre sınırlandırabiliriz..Dosya sahibinin değiştirilmesi için “chown yeni sahibinin ismi dosya “ şeklinde komut yazmak gerekir.Bu yetki dosya sahibi veya root tarafından yapılabilmektedir.Grubun değiştirilmesi “chgrp yeni grup dosya” şeklinde,izin ifadesinin değiştirilmesi “chmod” şeklinde yapılmaktadır.

   Dizin değiştirme dos da olduğu gibi “cd dizin adı” biçiminde tanımlanmaktadır.Bir üst dizine geçmek için “cd ..”,kök dizine doğrudan ulaşmak için “ cd /” yazmak yeterli olacaktır.Üzerinde çalışılan dizinin belirlenmesi “pwd” komutuyla gerçekleşmektedir. 


   Dizin içindeki dosyaların listelenmesi “ls [1] veya dizin adı” şeklinde gerçekleşmektedir.Seçenekler:”-c” görüntü çok kolonlu ve dosya isimleri azalan sırada olacaktır. 


“-R” dizin içindeki dosyaların yanısıra tüm alt dizinleri içerikleriyle listeler.”-l” dosya hakkında ayrıntılı bilgi istendiğinde,”-t” dosyaların değişime uğrama zamanlarına göre sıralanması için,”-u” dosyaların en son erişim zamanlarına göre sıralanması için “-r” sıralamayı ters yönde yapmak için kullanılır.

   Dizin yaratmak için “mkdir” komutu kullanılır.Dizinlerin silinmesi için “rmdir  adı komutu kullanılır.İki dizini karşılaştırmak için “dircmp [2] dizin1 dizin 2” komutu kullanılır.”-d” her iki dizinin sahip olduğu dosyaların karşılıklı olarak görüntülenmesini sağlar.”-s” sadece farklı içeriğe sahip dosyaların isimlerini görüntülenmesi için seçenekleri kullanılır. 


   Kopyalama işlemi “cp dosya 1 2 dosya veya dizin “biçimindedir.Dosyayi ayni dizin içinde farkli bir adlada kopyaliyabiliriz.Dosyalarin taşinmasi işlemi “mv -f dosya1 dosya2 dosya veya dizin adi ]”şeklinde yapilmaktadir.Dosyalarin silinmesi işlemi “rm [3] dosya “ şeklinde tanimlanmaktadir.”-i” dosyalarin etkileşimli olarak tek tek silinmesi için ,”-r” bir dizini içindeki tüm dosyalarla birlikte silmek için seçeneklerinden biri kullanilabilir. 


   Dosya içeriğinin görüntülenmesi için “cat [4] dosya “ komutu kullanılır.Seçenekler şunlardır:”-u” komut çıktısının bir ara belleğe alınmasını sağlar.”-s” mevcut olmayan dosyalarla karşılaşıldığında kullanıcı uyarılmaz.İki dosyayı birleştirerek yeni bir dosya elde etmek için “cat dosya 1 dosya 2> dosya 3 “ komutu kullanılır.Dosya içeriğinin sayfalar halinde görüntülenmesi için “pg [5] dosya “ komutu kullanılır.”-numara “ her defasında görüntülenecek satırların sayısını gösterir.”-c” herbir sayfa görüntülenmeden önce ekran temizlenir.”-s” mesajların görüntülenmesi sağlanır.”+satırno” belli bir satırdan sonrası görüntülenmek isteniyorsa kullanılır. 


   Dosyaların aranması için “find yol tanımı [6]” şeklinde komut yazmak gerekir.Seçenekler şunlardır:”-name” aranılacak dosyanın ismi,”-type x” dosyanın tipine göre(x yerine b,c,d,p,f gelebilir.b: blok dosya,c:karakter dosya,d: dizin,p: fifo dosyası,f: sıradan dosya),”-user” belli kullanıcıya ait dosyalar,”-group” belli gruba ait dosyalar,”-atime n” n gün içinde erişilen dosyalar, 


“-ctime n” n gün içinde değiştirilen dosyalar,”-mtime n” n gün içinde işlem gören dosyalar,”-print”

bulunan dosyaların ekranda görüntülenmesini sağlar.

   Unix işletim sisteminde mevcut dosyanin tipinin belirlenmesi gerekebilir,dosyanin boş olup olmadigi,metin dosyasi ise türü veya dizin olup olmadigini belirlemek için “file” komutu kullanilir. 


File komutu kullanıldığında aşağıdaki tanımlar söz konusu olabilir.

Ascii text:ascii dosya olduğunu belirtir.Dosyada noktalama işaretlerinin %20’den daha azı boşluk veya yeni satır ile bitmektedir.English text:noktalama işaretlerinin %20 den daha fazlası boşluk veya yeni satırla bitmektedir.Directory:görüntülenen dosya dizindir.Empty:dosya boştur.Cannot open :okuma izni olmayan bir dosya.Command text:kabuk dosyalarını içeren bir dosya. Data diğerlerinin dışında ki bilgi dosyaları.

   Dosyaların farklı biçimlere dönüştürülmesi gerektiğinde “dd [7] komutu kullanılır. 


Seçenekler şu şekilde tanimlanmaktadir:”if=dosya “ giriş dosyasi,”of=dosya” çikiş dosyasi,”ibs=n” giriş dosyasinin blok boyu,”obs=n” çikiş dosyasinin blok boyu,”skip=n” çikiş dosyasi yaratilirken giriş dosyasinin n blogunun atilmasini saglar,”seek=n” kopyalama öncesinde çikiş dosyasinin başindan itibaren n blogu arar,”conv=ascii” ebcdic dosyasini ascii dosyaya çevirir,”conv=ebcdic” ascii dosyasini ebcdic dosyasina çevirir,”conv=lcase” büyük harfleri küçük harflere dönüştürür , “conv=ucase” küçük harfleri büyük harflere dönüştürür.

   Dosyaları belirli kolonlara sıralama yapmak için sort komutu kullanılır.Bu komutun kullanımı 


“sort [8] [-pos2] çıktı dosyası dosya 1” şeklinde kullanılır.seçenekler şu şekilde kullanılır “-c” belirlenen sıralama kurallarına uygun olup olmadığını denetler,”-m” sıralı dosyaları birleştirmek amacıyla kullanılır.”-n” bir aritmetik değere göre sıralama yapar.”-r” sıralamayı ters yönde yapar.”+pos1[9] sıralamaya temel oluşturacak anahtar alanın başlangıç ve bitiş pozisyonlarını belirler.

   Bir dosya içinde birden fazla satır aynı içeriğe sahip olabilir.Alt alta tekrarlı satırların görüntülenmesi için “uniq” komutu kullanılır.”uniq [10] dosya” şeklinde kullanılır.Seçenekleri şu şekilde sıralıyabiliriz.”-u” sadece dosya içinde tekrarlanmayan satırların görüntülenmesini sağlar. 


“-d” sadece tekrar eden satırları elde etmek için kullanılır.”-c” tekrarlı satırları tek bir satır halinde görüntelemek için kullanılır.

   Sıralı iki dosyadan aynı satırların bulunarak görüntülenmesi için “comn [11]dosya1 dosya2, 


komutu yardımıyla bulunur.”-l” sadece birinci dosyada yeralna satırları gözardı eder ve ikinci dosya satırlarını görüntüler, “-2” sadece ikinci dosyada bulunan satırları görüntülemez ,”-3” her iki dosyada yer alan satırların görüntülenmemesini sağlar.

   Dosya sonundan belirli sayıda satırı seçerek görüntülemek “tail” komutuyla yapılmaktadır.Tail komutuyla kullanılan seçenekler şunlardır:”+sayı” dosyanın başından itibaren başlayarak  görüntülenecek birim sayısı,”-sayı” dosyanın sonundan itibaren başlayarak görüntülenecek birim, 


“l” satırlara göre seçme işlemi,”b” bloklara göre seçme işlemi,”c” karakter sayısına göre seçme işlemi yapmamızı sağlar.

   Bir dosyayı belirlenen sayıda ayrı dosyalara bölmek amacıyla “split” komutu kullanılır.Bu komut “split [12] dosya [13] “ şeklinde tanımlanır.n belirtilmediği takdirde 1000 satırlık dosyalar ayırır. 


   Bir dosya içindeki satırların içerdiği alanları keserek belirli bir yere kopyalama olsıdır.bu amaçla “cut” komutu kullanılır.”cut [14] dosya “biçiminde tanımlanır.”-cliste” karakter konumlarını belirler,”-fliste” özel bir ayıraç ile ayrılan alanları tanımlamak amacıyla kullanılır.”-dayıraç “ ayıraçları tanımlamak için tercih edilir,”-s” -f seçeneğinin kullanıldığı durumlarda ,ayıraca sahip olmayan satırların atlanmasını sağlar. 


   Aynı dosyanın veya başka dosyalardan belirli satırları birleştirmek içim kullanılan komut şu şekilde “paste [15] dosya 1 dosya2 “ tanımlanmaktadır.”-d karakter” iki dosyanın karşılıklı , 


satırlarını araya belirlenen karakteri yerleştirmek suretiyle birleştirir.”-s” dosya içindeki satırları yan yana birleştirir,”-“ dosya ismi yerine kullanılarak ,satırların ekrandan girilmesi sağlanır.İki sıralı dosyanın ilişkili kayıtlarını bir satır üzerinde birleştirmek amacıyla “join “komutu kullanılır.

   Bir dosyanın kaç satırdan veya kelimeden oluştuğunu öğrenmek için”wc [16] dosya” biçiminde tanımlı komut kullanılır.”-l” satırları saymak amacıyla kullanılır,”-w” kelimeleri saymak amacıyla ,”-c” sadece karakterleri saymak amacıyla kullanılır. 


Yanıtlar