Virjinya

Virginia, ABD'nin Atlas Okyanusu sahilindeki eyâleti. ABD'nin eyaletleri arasında 7,7 milyon kişiyle nüfus açısından 12., yüzölçümü açısından 35. sırada gelir.

Virjinya

Amerikan eyaleti |
Name      = Virjinya|
Fullname    = Commonwealth of Virginia |
Flag      = Virginia state flag.png |
Flaglink    = Virjinya`nın bayrağı |
Seal      = Virginia state seal.png |
Seallink    = Virjinya`nın amblemi |
Map       = Map of USA highlighting Virginia.png |
Nickname    = Eski Dominyon |
Capital     = Richmond |
LargestCity   = Virginia Sahili |
Governor    = Timothy M. Kaine (D)|
Senators    = John Warner (R)
Jim Webb (D) |
PostalAbbreviation = VA |
OfficialLang  = İngilizce |
AreaRank    = 35`inci |
TotalArea    = 110.862 |
LandArea    = 102.642 |
WaterArea    = 8.220 |
PCWater     = 7,4 |
PopRank     = 12`nci |
2000Pop     = 7.196.750 |
DensityRank   = 14`üncü |
2000Density   = 69,03 |
AdmittanceOrder = 10`uncu |
AdmittanceDate = 25 Haziran 1788 |
TimeZone    = UTC-5 (Yazları UTC-4) |
Latitude    = 36°31`K ile 39°37`K arası |
Longitude    = 75°13`B ile 83°37`B arası |
Width      = 320 |
Length     = 690 |
HighestElev   = 1.746 |
MeanElev    = 290 |
LowestElev   = 0 |
ISOCode     = US-VA |
Website     = www.virginia.gov




Virjinya (İng. Virginia), bir grup İngiliz tarafından 1607` de kurulan ve eski adı ``Jamestown`` olan ABD`nin eyaletlerinden birisidir. Washington, D.C.`ye yakınlığından dolayı stratejik önemi yüksektir. CIA ve Pentagon`a ev sahipliği yapan eyaletin kodu VA`dır.

Virginia eyaleti ABD`de en çok başkan (George Washington, Thomas Jefferson, James Madison, James Monroe, Woodrow Wilson, William Henry Harrison, John Tyler ve Zachary Taylor) çıkaran eyalet olduğundan dolayı, kendisine "Mother of Presidents" (Başkanların annesi) ismi yakıştırılmıştır.

Tarih



Yerliler

İngilizler Virjinya`yı sömürgeleştirdiğinde, şimdiki Virjinya topraklarında Çeroki, Chesapeake, Chickahominy, Mattaponi, Meherrin, Moobs, Nansemond, Nottaway, Pamunkey, Povic, Powhatan, Occoneechee, Rappahannock, Saponite kabileleri ve diğerleri yaşıyordu. Kızılderililer büyük ölçüde konuştukları dile göre üç ana gruba ayrılmıştı:

  1. Algonquin dilleri konuşanlar: Sayıları 10.000`in üzerindeydi.
  2. Iroquois dilleri konuşanlar: Sayıları 2.500 kadardı.
  3. Siu dilleri konuşanlar


Kabilerlerin çoğu Powathan Konfederasyonu`nda birleşmişlerdi.

İspanyolların başarısızlığı

1565 yılında bir İspanyol keşif seferi aşağı Chesapeake Körfezi bölgesine vardı ve burada Virjinya Yarımadası üzerinde yaşayan yerlilerle karşılaştı. 17 yaşında bir Powathan delikanlısı, İspanyollarla gitmeyi kabul etti. Çocuk vaftiz edildi ve bakımını üstlenen kişinin Luis de Velasco olması nedeniyle Don Luis adı verildi. Don Luis; Meksiko ve Madrid`de eğitim gördü.

1570 sonbaharında Don Luis cizvitlere rehberlik etmek ve tercümanlık yapmak amacıyla Virjinya`ya geri döndü. Fakat İspanyol gemisinden indikten kısa süre sonra Don Luis grubu terk etti, kabilesine döndü ve orada şef oldu. Bunu takip eden Şubat ayında Son Luis ve Powathan savaşçıları sekiz cizvit misyonerini öldürdüler, giysilerini ve eşyalarını çaldılar. Bu saldırıdan sadece Alonzo adında bir hizmetçi çocuk kurtuldu. Alonzo Powathan`lardan kaçarak rakip bir kabileye sığındı ve bir diğer İspanyol ikmal gemisine binerek kurtuldu.<ref>Price, A. David., "Love & Hate in Jamestown: John Smith, Pocahontas, and The Start of a New Nation", Vintage Books, A Division of Random House, Inc., New York, 2003, 11</ref>

Alonzo`nun hikayesini dinleyen Florida`nın ispanyol valisi Pedro Menendez de Aviles, 1572`nin başlarında Virjinya`ya bir misilleme saldırısı başlattı. İspanyollar cizvitleri öldürdüğüne inandıkları bazı kızılderilileri yakaladılar ve astılar, ancak Don Luis`e ulaşamadılar. Bu olay, Virjinya`daki İspanyol sömürgeleştirme çabalarının sonu oldu. Bazı tarihçiler Don Luis ile daha sonra Powhatan Konfederasyonu lideri olan Opechancanough`ın aynı kişi olduğunu öne sürerler.<ref>Boyer, S. Paul., Clark Jr., E. Clifford., Kett, Joseph., Salisbury, Neal., Sitkoff, Harvard., and Woloch, Nancy. ``The Enduring Vision: A History of the American People``, Houghton Mifflin Co., Boston & New York, 2000, Fourth Edition, 39, 41</ref> Opechancanough, Powhatan kabileleri tarafından konuşulan Algonquin Dilinde "Ruhu Beyaz Olan" demektir.

Virjinya sömürgesi: 1607-1776

thumb|right| krokisi, 1608 civarı.]

16. yy sonunda Birleşik Krallık Kuzey Amerika`yı sömürgeleştirmeye başladığında Kraliçe I. Elizabeth (asla evlenmediği için "Bakire (virjin) Kraliçe" lakabıyla anılıyordu), Sir Walter Raleigh`nin 1584`teki seferinde keşfedilen kıyılara "Virjinya" adının verilmesini istedi. İsim daha sonra Güney Carolina`dan Maine`e kadar tüm kıyı için kullanılır oldu. Londra Virjinya Şirketi (``London Virginia Company``), hisseleri borsada satılan bir şirket olarak 10 Nisan 1606`da yayımlanan beratla kuruldu. Berat, 34. enlemden (Kuzey Carolina) 45. enleme (yaklaşık Kanada sınırı) kadar olan alandaki toprak haklarını içeriyordu. Şirket, hemen bir yıl sonra, 1607`de Yeni Dünya`daki ilk İngiliz yerleşimi olan Jamestown`ı kurdu. Yerleşim, Kaptan Christopher Newport ve Kaptan John Smith tarafından kuruldu. 23 Mayıs 1609`da şirkete ikinci bir berat verildi. Şirketin sancak gemisinin sığınmak zorunda kaldığı Bermuda Adalarının (``Virgineola`` olarak da bilinirler) kontrolü de Londra Virjinya Şirketi`ne verildi. Bermuda 1614`e kadar Virjinya`nın bir parçası olarak kaldı, bu tarihten sonraysa yönetimi Krallığa devredildi.

Jamestown Virjinya sömürgesinin ilk başkentiydi. 1698`de hükümet binasının dördüncü kez yanmasına kadar da öyle kaldı. Bu yangından saonra sömürgenin merkezi Williamsburg`a taşındı. Restorasyon Döneminde Kral II. Charles Virjinya`ya İngiliz İç Savaşı`nda tahta sadık kaldığı için "``dominyon``" ünvanı verdi. Bu olay nedeniyle günümüzde eyaletin lakabı hala "old dominion" (eski dominyon)`dur.

Virjinya daha çok yerleşimci çekmek için "kelle hakkı" sistemini kullandı. Buna göre yerleşen her ailenin kişi başına 20 hektar toprak hakkı oluyordu.

Bağımsızlık

thumb|150px|right| Henry`nin Virjinya Parlementosu`nda Birleşik Krallık tarafından konulan vergilere karşı konuşması. Peter F. Rothermel`in tablosu, 1851.]

Virjinya, Philadelphia`daki Kıtasal Kongre`ye (``Continental Congress``) 1774`ten itibaren delege göndermeye başladı. ``Virjinya Konvansiyonu``, 12 Haziran 1776`da ``Virjinya Haklar Bildirgesini kabul etti. Bu belge, daha sonra ABD Bağımsızlık Bildirgesi`nı ve ABD Anayasası`nı etkiledi. 29 Haziran 1776`da Konvansiyon, Virjinya`nın Britanya İmparatorluğu`ndan bağımsızlığını ilan etti.

Patrick Henry yeni bağımsızlığına kavuşan eyaletin ilk valisi oldu, 1776`dan 1779`a ve sonra da 1784`ten 1786`ya kadar bu görevi yürüttü. 1780`da o sırada vali olan Thomas Jefferson`un uyarısı üzerine eyaletin başkenti İngilizlerin saldırısına karşı daha korunaklı olan Richmond`a taşındı.

1781`in sonbaharında Kıtasal Ordu ile Fransız kara ve deniz kuvvetlerinin ortak harekatı sonucu İngiliz kuvvetleri Yorktown Yarımadası`nda sıkıştırıldı. George Washington ve Fransız komutan Comte de Rochambeau komutasındaki birlikler General Cornwallis komutasındaki İngilizleri yenilgiye uğrattı. 19 Ekim 1781`de İngilizlerin teslim olmasıyla savaş sona erdi ve eski sömürgelerin bağımsızlığı tescil edildi. Buna karşın çatışmalar yer yer iki yıl daha devam etti.

1790`da hem Virjinya hem de Maryland eyaletleri, Kolumbiya Bölgesi`nin kurulması için toprak verdiler. Ancak ABD Kongresi`nin 9 Temmuz 1846 tarihli bir kararıyla Potomac Nehri`nin güneyinde Virjinya`dan alınan topraklar 1847`den itibaren Virjinya`ya geri bırakıldı. Bu arazi, şu anda Arlington ilçesi.

Amerikan iç savaşı

thumb|left|180px|Richmond, Konfederasyon`un başkentiydi.

Virjinya, Abraham Lincoln`ün Amerika Konfedere Devletleri`ne savaş ilanı üzerine ABD`den 17 Nisan 1861`de ayrıldı. Virjinya Konfederasyon`a katılıncaya kadar kısa bir süre bağımsız bir devlet oldu. 8 Temmuz`da askeri birliklerini Konfederasyon emrine sundu. 19 Temmuz`da ise Konfedere Devletler Anayasası`nı onayladı. Virjinya`nın katılımıyla Konfederasyon`un başkenti Montgomery, Alabama`dan to Richmond, Virjinya`ya taşındı. 1863`de, Amerikan İç Savaşı sırasında, eyaletin kuzeybatısındaki Birlik yanlısı 48 ilçe Virjinya`dan ayrılarak Batı Virjinya eyaletini kurdular. İç Savaş sırasında en çok çatışma Virjinya topraklarında yaşandı. Bunlar arasında Birinci Manassas Savaşı, İkinci Manassas Savaşı, Yedi Gün Savaşları, Fredricksburg Savaşı ve Chancellorsville Savaşı sayılabilir. Virjinya, İç Savaşın ardından 26 Ocak 1870`te ABD`ye yeniden katıldı.

Kaynakça

Tarih bölümü ``İngilizce Vikipedi`` Virjinya Maddesi, 3 Eylül 2007, 21:14 sürümünden çevrilmiştir. [1]

<references/>

ABD-yerleşim-taslak

ABD

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar