X. Christian (d. 26 Eylül 1870, Charlottenlund - ö. 20 Nisan 1947, Kopenhag, Danimarka), 1912-47 arasında Danimarka kralı. II. Dünya Savaşı sırasında, ülkede Alman işgaline karşı verilen mücadelenin simgesi olmuştur.

X. Christian

X. Christian (d. 26 Eylül 1870, Charlottenlund - ö. 20 Nisan 1947, Kopenhag, Danimarka), 1912-47 arasında Danimarka kralı. II. Dünya Savaşı sırasında, ülkede Alman işgali karşı verilen mücadelenin simgesi olmuştur. Danimarka veliahtı VIII. Frederik ile İsveç ve Norveç kraliçesi Louise'nin oğluydu. 1898'de kraliyet muhafız alayının başına geçti ve Mecklenburg-Schwerin hanedanından Alexandrine ile evlendi. 1906'da babasının tahta çıkması üzerine veliaht oldu. 1911'de Danimarka'ya ait Batı Hint Adaları'nın ABD'ye satılmasına karşı yürütülen muhalefetin başını çekti. Ertesi yıl babasının ölümü üzerine tahta çıktı. Aralık 1914'te Malmö'de, I. Dünya Savaşı sırasında İskandinav krallarının yaptığı bir dizi toplantının ilkine katıldı. Haziran 1915'te erkeklerle kadınlara eşit oy hakkı tanıyan ve iki meclisli bir parlamento oluşturulmasını öngören yeni anayasayı imzaladı. 1918'de de İzlanda'yı bağımsız bir krallık yapan federal yasayı onayladı. Temmuz 1920'de Versailles Antlaşması'yla (1919) Almanlar tarafından Danimarka'ya bırakılan Schleswig-Holstein'ın bir bölümü olan Kuzey Schleswig'de sıcak bir biçimde karşılandı. II. Dünya Savaşı sırasında, 1940'ta Almanlar Danimarka'yı işgal etti. Kendini tutuklu sayarak direnmeyi yeğleyen X. Christian, işgalden sonra sık sık at sırtında Kopenhag sokaklarında dolaşarak ulusal egemenlik hakkından vazgeçmediğini gösterdi. Eylül 1942'de Nazilerin Yahudi karşıtı bir yasa çıkartılması isteğini geri çevirdi, ama Mayıs 1943'te Danimarkalıların Alman savaş gereci fabrikalarında ve demiryollarında düzenledikleri sabotajları kınamak zorunda kaldı. Almanlar ile Danimarkalı direnişçiler arasındaki çatışmaların başlamasından sonra Ağustos 1943'te işgal kuvvetlerine karşı yaptığı konuşması savaş bitene değin sarayında göz hapsinde tutulmasına yol açtı. Almanya'nın teslim olmasından hemen sonra demokratik rejimi yeniden kurmak amacıyla 9 Mayıs 1945'te parlamentoyu açtı. Ölümünden sonra yerine IX. Frederik adıyla büyük oğlu geçti. == Kaynaklar == * Bu maddenin yazılmasında Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition ve Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi'ndeki X. Christian maddelerinden yararlanılmıştır.

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar