XIII. Gregory (d. 7 Ocak 1502 – ö. 10 Nisan 1585), Ugo Boncompagni adıyla Bologna'da doğmus, Katolik kilisesinin 1572 - 1585 yılları arasında görev yapmış Papası.

XIII. Gregory

XIII. Gregory (d. 7 Ocak 1502 – ö. 10 Nisan 1585), Ugo Boncompagni adıyla Bologna'da doğmus, Katolik kilisesinin 1572 - 1585 yılları arasında görev yapmış Papası. XIII. Gregory'nin döneminden Jülyen takvimi yeniden düzenlenenmiş ve bu sebeple günümüzde kullanılan Gregoryen takvimi adını bu Papa'dan aldı. == Erken dönem biyografisi == === Gençliği === Bologna şehrinde doğmuş ve Hukuk okuyarak bu bölümden 1530 yılında mezun olmuştur. Bir süre Hukuk dersleri vermiş olup dikkat çekici öğrencileri arasında Alexander Farnese, Reginald Pole ve Charles Borromeo sayılabilir. === Papalık öncesi kariyeri === 36 yaşında Papa III. Paulus (1534–1549) tarafından Roma'ya çağırıldı ve ilerleyen yıllarda Papa IV. Paulus (1555–1559) ve Papa IV. Pius'un (1559–1565) hizmetinde oldukça önemli görevlerde bulundu. Papa tarafından Toledo Kardinalini soruşturmak için gönderildiği İspanya'da Legate olarak Kral II. Felipe'in hizmetinde bulunmuştur. Papalığı sırasında dış politikasında çok önemli bir yere sahip olacak olan İspanya Kralı ile bu sırada oldukça güçlü bağlar kurmuştur. === Papa seçilmesi === Kardinal Boncompagni, Papa V. Pius'un (1566–1572) ölümü üzerine toplanan Papalık Kardinaller meclisi tarafından Papa seçilmiş ve kardinal, papalık adı olarak Gregory XIII'ü seçmiştir. 24 saaten az süren ve bilinen en kısa Kardinaller meclisi toplantılarından biri olan bu seçim üzerinde İspanya Kralının etkisi pek çok tarihçi tarafından dile getirilmiştir. Görünüşe göre Kardinal Boncompagni bu dönem için Katolik Kilisesinin ihtiyacı olan doğru kişiydi. Bazı öncüllerinden farklı olarak XII. Gregory hatasız bir özel hayata ve pek çok kişi için örnek olabilecek sade bir yaşam tarzına sahipti. İlave olarak, her zaman olmasa da, sahip olduğu yönetim kaabiliyeti ile karşısına çıkabilecek sorunlara çabuk ve kesin çözümler üretebilecek biri kişiliğe sahipti. === Gregoryen Takvim === XIII. Gregory'nin en bilinen reformu cizvit papazı ve aynı zamanda bir astronom olan Christopher Clavius'un yardımıyla Gregoryen takvimi ortaya çıkarmış olmasıdır. Bu reformun nedeni Jülyen takvimi ile güneş takvimi arasında var olan yıllık 11 dakika farkın Papa'nın yaşadığı döneme kadar 10 günlük bir sapmaya neden olmuş olmasıdır. Kuzey Yarımkürede yaklaşık olarak 21 Mart tarihinde gerçekleşmesi gereken İlkbahar Ekinoksu bu sapmadan dolayı 10 Mart tarihinde gerçekleşmiş bu da Paskalya yortusunu doğru tarihte kutlamak isteyen Papalığı bu reformu gerçekleştirmek durumunda bırakmıştır. Clavius ve Johannes Kepler tarafından doğrulanan bu sapma Clavius'un tavsiyesi sonucu Jülyen takvimine 10 günlük bir ilave yapılmasıyla düzeltildi. Papa XIII. Gregory'nin onayı ile 4 Ekim 1582'den hemen sonra 15 Ekim 1582 tarihi geldi. Papa tarafından yayınlanan Inter gravissimas ile 24 Şubat 1582 günü bu değişiklik halka duyurulmuştur. Böylece 15 Ekim 1582 tarihinden itibaren M.Ö. 45 yılından beri kullanımda olan Jülyen takvimi yerine günümüzde modern dünyanın neredeyse tamamı tarafından kullanılan Gregoryen takvimi getirilmiştir. Bu değişiklik arazi sahiplerinin maaşlarından ve kiralarından kesinti yapmak için kendilerini aldattığını düşünen halk arasından sert bir muhalefetle karşılaşmıştır. Ancak İspanya, Portekiz, Polonya ve İtalya gibi Katolik ülkeler bu değişikliği hemen kabul etmişlerdir. Fransa, bazı Hollanda Cumhuriyetleri ve Almanya ve İsviçre'de bulunan bazı katolik eyaletlerde bu değişikliği bir ya da iki yıl içerisinde kabul etmiş onlara 1587 yılında Macaristan da katılmıştır. Her halukarda bu takvim bir yüzyıl geçmeden Avrupanın çoğu ülkesinde kabul görmüştür. Danimarka, Hollanda Cumhuriyetinin geri kalan devletleri, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğunun protestan ülkeleri ve İsviçre bu takvim reformunu 1700-1701 yılları arasında kabul etmişlerdir. Bu tarihten itibaren takvime yeni geçen ülkeler 11 günlük ekleme yapmışlardır. Büyük Britanya ve onun Amerikan kolonileri 2 Eylül 1752 gününden 14 Eylül 1752 gününe geçmişler onları son protestan ülke olan İsveç 1 Mart 1753 tarihinde takip etmiştir. Gregoryen Takvimin Doğu Hristiyanları arasında kabulü birkaç yüzyıl sonra gerçekleşmiş ve Rusya'da 1917'de Yunanistan da ise 1923 tarihinde gerçekleşmiştir. == Notlar ve kaynaklar == * Initial text from the 9th edition (1880) of an unnamed encyclopedia. * Catholic Encyclopedia: Pope Gregory XIII * == Dış bağlantılar == * "Papalık Kütüphanesi" websitesi: Gregory XIII, , 16 Aralık 2008 tarihinde erişildi. * Gregory XIII Anıtı, , 16 Aralık 2008 tarihinde erişildi.

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar