Yassıada Yargılamaları

Yassıada Yargılamaları 27 Mayıs 1960 Darbesi`nden (1960) sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti (DP) yönetiminin özel bir mahkemede yargılandığı davalar dizisidir. Yargılamalar Yassıada`da yapıldığı için bu isimle anılırlar. Yargılamalar konusundaki tartışmalar günümüzde de sürmektedir.

Yassıada Yargılamaları 27 Mayıs 1960 Darbesi`nden (1960) sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti (DP) yönetiminin özel bir mahkemede yargılandığı davalar dizisidir. Yargılamalar Yassıada`da yapıldığı için bu isimle anılırlar. Yargılamalar konusundaki tartışmalar günümüzde de sürmektedir.

27 Mayıs hareketinden sonra Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes`le birlikte tutuklananlar Marmara Denizindeki Yassıada`ya yerleştirildi.12 Haziran 1960`ta kabul edilen bir yasayla DP yöneticilerinin ve bunların suçlarına katılanların yargılanması amacıyla Yüksek Adalet Divanı`nın kurulması kararlaştırıldı.Sanıkların sorumluluklarını araştırmak ve Yüksek Adalet Divanı`na verilip verilmemelerinin gerekip gerekmediğine karar vermek üzere de Yüksek Soruşturma Kurulu oluşturuldu.Yüksek Adalet Divanı`nın kararları kesin olacak, ama ölüm cezalarının infazı Milli Birlik Komitesi`nin (MBK) onayına bağlı olacaktı.6 Ekim 1960`ta MBK`nın kararıyla Yüksek Adalet Divanı başkanlığına Yargıtay 1. Ceza Dairesi başkanı Salim Başol, Yüksek Adalet Divanı başsavcılığına da Yüksek Soruşturma Kurulu üyesi Altay Ömer Egesel getirildi.

Yassıada Yargılamaları`na 14 Ekim 1960`ta başlandı.Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, eski Başbakan Adnan Menderes, son Bakanlar Kurulu üyeleri ile milletvekiller, eski Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun`un da aralarında bulunduğu pek çok sanık, anayasayı ihlal ve öteki suçlardan yargılandılar.15 Eylül 1961`de mahkeme kararları açıklandı.Celal Bayar, Adnan Menderes, TBMM eski başkanı Refik Koraltan, eski dışişleri bakanı Fatin Rüştü Zorlu, eski maliye bakanı Hasan Polatkan başta olmak üzere 15 sanık ölüm cezasına, 402 sanık ömür boyu hapse ya da başka ağır hapis cezalarına çarptırıldı.135 sanık aklanırken beş sanığın da davası düştü.MBK yalnızca üç ölüm cezasını onayladı ve Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ile Hasan Polatkan İmralı Adasında idam edildiler.Celal Bayar`ın cezası, yaşını ileri olması nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çevrildi.

Mahkum olan öteki sanıklar daha sonra çıkan af yasalarıyla ceza sürelerini tamamlamadan serbest bırakıldılar.1970`lerin ikinci yarısında da siyasi haklarına yeniden kavuştular.Eylül 1990`da Menderes,Polatkan ve Zorlu`nun cenazeleri, İmralı`daki yerlerinden alınarak İstanbul`da yapılan anıtmezara devlet töreniyle nakledildi.

Davalar

  • 1. Köpek davası (14 Ekim 1960 - 24 Ekim 1960)
  • 2. 6-7 Eylül olayları davası (20 Ekim 1960 - 5 Ocak 1961)
  • 3. Bebek davası (31 Ekim 1960 - 22 Kasım 1960)
  • 4. Vinileks şirketi davası (4 Kasım 1960 - 26 Kasım 1960)
  • 5. Dolandırcılık davası (8 Kasım 1960 - 3 Aralık 1960)
  • 6. Arsa davası (8 Kasım 1960 - 26 Kasım 1960)
  • 7. Ali İpar davası (15 Kasım 1960 - 19 Ocak 1961)
  • 8. Değirmen davası (18 Kasım 1960 - 3 Aralık 1960)
  • 9. Barbara davası (21 Kasım 1960 - 20 Aralık 1960)
  • 10. Örtülü ödenek davası (25 Kasım 1960 - 2 Şubat 1961)
  • 11. Radyo davası (29 Kasım 1960 - 26 Aralık 1960)
  • 12. Topkapı olayları davası (2 Aralık 1960 - 17 Nisan 1961)
  • 13. Çanakkale olayı davası (27 Aralık 1960 - 10 Mart 1961)
  • 14. Kayseri olayı davası (9 Ocak 1961 - 20 Nisan 1961)
  • 15. Demokrat İzmir davası (12 Ocak 1961 - 5 Mayıs 1961)
  • 16. Üniversite olayları davası (2 Şubat 1961 - 27 Temmuz 1961)
  • 17. İstimlak davası (17 Nisan 1961 - 21 Haziran 1961)
  • 18. Vatan Cephesi davası (27 Nisan 1961 - 5 Eylül 1961)
  • 19. Anayasa ihlali davası (11 Mayıs 1961 - 5 Eylül 1961)


İlgili Başlıklar

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Yassıada Yargılamaları ilgili konular

  • Adnan Menderes

    Adnan Menderes 1899 yılında Aydın'da doğdu. Babası İzmirli Katipzade İbrahim Ethem Bey, annesi Aydınlı Hacı Alipaşazadeler'den Tevfika Han
  • Celal Bayar

    Celal Bayar Türkiye Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı. 1883 yılında Bursa Gemlik ilçesinin Umurbey köyünde doğdu. İlk ve orta öğren
  • Yassıada Davaları

    27 Mayıs 1960 günü, Türk Silâhlı Kuvvetleri tarafından yapılan hareketten sonra, Demokrat Parti iktidarı sorumlularını yargılamak ve suçl
  • 27 Mayıs 1960 Darbesi

    1959 yılı iktidar ve muhalefet arasındaki ilişkiler açısından son derece gergin geçmişti. Bu gerginlik 1960'a girildiğinde bir türlü yumu
  • Demokratik Parti (Türkiye)

    18 Aralık 1970 tarihinde kuruldu. 19 Ekim`de Meclis Başkanlığından ve Kasım`da da AP`den istifa eden Ferruh Bozbeyli ile 69 kurucu başvuru dile
  • Yassıada Yargılamaları

    Yassıada Yargılamaları 27 Mayıs 1960 Darbesi`nden (1960) sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti (DP) yönetiminin özel bir mahkemede y
  • 1960'ta Türkiye

    1960'ta Türkiye olayları.== Siyaset & Olaylar ==* 27 Nisan - Mersin Limanı hizmete açıldı.* 28 Nisan - İstanbul ve Ankara'da meydana gelen olay
  • 1961'de Türkiye

    1961'de Türkiye olayları.== Siyaset & Olaylar ==* 6 Ocak - Kurucu Meclis çalışmalara başladı.* 14 Ocak - Memleketçi Cumhuriyet Partisi kuruldu