Yel Ana - Türk, Altay, Tatar ve Macar mitolojilerinde Rüzgar Tanrıça. Cel (Çel, Şil, Cil) Ana da denir. Macarlar Szel Anya (Yel Ana) adı da verirler.

Yel Ana

Yel Ana - Türk, Altay, Tatar ve Macar mitolojilerinde Rüzgar Tanrıça. Cel (Çel, Şil, Cil) Ana da denir. Macarlar Szel Anya (Yel Ana) adı da verirler.

Özellikleri

Eskiden yaşamsal unsurlardan birisi sayılan havanın hareketli hali olan yel için algılanan canlılık içeriği daha sonra ruh, cin gibi kavramları da çağrıştırmaya başlamıştır. Macarlara göre dünyanın sonundaki büyük bir dağda bulunan bir mağarada yaşar ve bu mağaranın etrafında güçlü fırtnalar döner. Bu mağarayı koruyan Yel Ana kendisi güçlü bir kasırga olup eser. Divayev'in verdiği bilgiye göre Özbekler; "Çal Mama! Çal Mama!" yani Yel Ana diye bağırarak kendisinden güçlü rüzgarları dindirmesini isterler.

Türk kültüründe yel kavramı

"Yel/ Yil" sözcüğü, Türk boylarının birçoğunda rüzgar anlamının yanında "kötü ruh, zarar verici varlık" anlamında kullanılır. Örneğin Hakas ve Teleğütlerde "Çil" şekliyle "kötü ruh"ları ifade eder. Bu anlayış, Anadolu'da olduğu gibi, Azerbaycan'da da insan organlarına yayılan ağrı ve sızıları anlatır. Bu ağrı, sızı ve hastalıkların, belli bir şeytani güçten kaynaklandığı düşünülür. İnsan vücudunu saran kötü ruhlar, orada ağrı ve sızı meydana getirirler.

Etimoloji

(Yel/Yil/İl/Zel/Cel) kökünden türemiştir. Esinti anlamı vardır. Havanın yer değiştirmesi nedeniyle meydana gelen akım. Ruh, can, gizem gibi anlamlarla aynı kökten kaynaklanır. Rüzgar, esinti demektir. * Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt PDF == İç bağlantılar == * Hungarian Mythology == Dış bağlantılar == * Hungarian Mythology Origins

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar