yengeç

Yengeç, on bacaklılar (Decapoda ) takımından Brachyura infra takımını oluşturan kabuklu türlerin ortak adı. Tipik olarak çok kısa bir kuyrukları vardır, karın ise toraksın altına gizlenmiştir.

Yengeç

Taksokutu | renk = pink | ad = Yengeçler | resim = Blue crab on market in Piraeus - Callinectes sapidus Rathbun 20020819-317.jpg | resim_bilgi = Mavi yengeç (``Callinectes sapidus``) | alem = Animalia (<small>Hayvanlar</small>) | şube = Arthropoda <br />(<small>Eklem bacaklılar</small>) | altşube = Crustacea <br />(<small>Kabuklular</small>) | sınıf = Malacostraca | takım = Decapoda <br />(<small>On bacaklılar</small>) | alttakım = Pleocyemata | infratakım = Brachyura | infratakım_yazar = Latreille, 1802 | altbaşlık = Sınıflandırma | açıklama =

Yengeç, on bacaklılar (Decapoda) takımından Brachyura infra takımını oluşturan kabuklu türlerin ortak adı. Tipik olarak çok kısa bir kuyrukları vardır, karın ise toraksın altına gizlenmiştir. Genellikle kalın bir dış iskelete sahiptirler ve bir çift kıskaç ile donatılmışlardır. Yengeçler tüm dünya okyanuslarında bulunurken ;ayrıca birçok çeşit tatlısu ve karada yaşayan türü de vardır. Yengeçlerin boyutları sadece birkaç mm olan bezelye yengeçi ile bir bacağının boyu 4 metreye kadar çıkabilen Japon örümcek yengeçi arasında değişiklik gösterir.

Anatomisi

Yengeçlerin beş çift bacakları vardır. Bunların ilki bir çift kıskaç ile modifiye edilmiştir ve hareket etmek için kullanılmazlar. Birkaçı dışında her yengeçte, karın sefalotoraksın altında gizlenmiştir. Çoğu yengeçler açık olarak seksüel dimorfizm gösterirler ve kolayca cinsiyetleri ayrılabilir. Toraksın altında kalan karın bölgesi erkeklerde daha dardır. Dişilerde ise karında çok sayıda pleopod vardır ve açık olarak daha geniştir.<ref>cite web |url=http://www.dnr.sc.gov/marine/sertc/Glossary.pdf |publisher=Southeastern Regional Taxonomic Center |title=Glossary of terms for decapods |format=PDF</ref>.Bu durum döllenmiş yumurtanın dişi yengeç tarafından taşınması ile bağlantılıdır.(tüm pleocyemates görüldüğü gibi).

Yemek kültürü

Yengeçler hem otçul hem de etçildir ve genellikle su yosunları ile beslenirler &nbsp;<ref>cite journal |quotes=no |title=Natural diet of the crab ``Notomithrax ursus`` (Brachyura, Majidae) at Oaro, South Island, New Zealand |author=Woods, C. M. C. |journal=New Zealand Journal of Marine and Freshwater Research |year=1993 |Volume=27 |pages=309=315 |url=http://www.rsnz.org/publish/nzjmfr/1993/29.php</ref>.Ayrıca yetenekleri ve türlerine göre yumuşakçalar,solucanlar, diğer kabuklular, mantarlar, bakteriler ve tortular gibi diğer besinleri de yerler. Çoğu yengeçler için bitkisel ve hayvansal kaynaklı karışık beslenme hızlı gelişim ve uygun bir vücut yapısı oluşumu için gereklidir.<ref>cite journal |quotes=no |title=Diet composition influeces the fitness of the herbivorous crab ``Grapsus albolineatus`` |journal=Oecologia |author=Kennish, R. |volum=105 |issue=1 |year=1996 |pages=22-29 |url=http://www.springerlink.com/content/l7m3368427059312/</ref><ref>cite journal |quotes=no |title=Diet choice in an omnivorous salt-marsh crab: different food types, body size, and habitat complexity |author=Buck, T. L., G. A. Breed, S. C. Pennings, M. E. Chase, M. Zimmer & T. H. Carefoot |journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology |year=2003 |volume=292 |issue=1 |pages=103-116 |url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=14847986</ref>.

Yengeç avcılığı

350px|thumb|left|Yemeklik yengeçler İskoçyadaki balıkçılar tarafından ayrıştırılıyorlar] Yengeçlerin 1½ milyon tonun üzerinde parekende pazarlama miktarı ile tüm dünyada avlanan tüm deniz eklembacaklıları arasında % 20 lik bir payı vardır. Bu toplam içindeki bir tür ise tüm oranın ellide birini teşkil eder: ``Portunus trituberculatus``. Diğer önemli türler ise;``Portunus pelagicus``, ``Chionoecetes cinsinin pek çok üyesi``, mavi yengeç (``Callinectes sapidus``), ``Charybdis spp.``, ``Yenebilen yengeç|Cancer pagurus``, Dungeness yengeçi (``Cancer magister)`` ve ``Scylla serrata``dır ve herbiri yıllık olarak 20,000 tondan fazla yakalanır;<ref>cite web |url=http://www.fao.org/figis/servlet/TabLandArea?tb_ds=Capture&tb_mode=TABLE&tb_act=SELECT&tb_grp=COUNTRY |title=Global Capture Production 1950-2004 |publisher=FAO |accessmonthday=August 26 |accessyear=2006</ref>. <br clear="left">

Sınıflandırma

Çoğu eklem bacaklılarda gonoforlar (üreme organları) bacaklarda bulunur. Yaklaşık 850 tür&nbsp;<ref>cite journal | quotes=no |author=Sternberg, R. von & N. Cumberlidge |year=2001 |title=On the heterotreme-thoracotreme distinction in the Eubrachyura De Saint Laurent, 1980 (Decapoda: Brachyura) |journal=Crustaceana |volume=74 |pages=321-338</ref> yengeç tatlısu yahut da yarı karasal türlerdir ve dünyanın tropik ve yarı tropik bölgelerinde bulunurlar. Bunların geçmişte yakın ilişkili gruplar olduğu düşünülürdü ancak şimdilerde eski dünyadakiler ve yeni dünyadakiler olmak üzere en az iki ayrı ve bağımsız tür oldukları düşünülmektedir.&nbsp;<ref>cite journal | quotes=no |author=Sternberg, R. von, N. Cumberlidge & G. Rodriguez |year=1999 |title=On the marine sister groups of the freshwater crabs (Crustacea: Decapoda: Brachyura) |journal=J. Zool. Syst. Evol. Research |volume=37 |pages=19-38</ref>.

Galeri

<gallery> Image:Corystes cassivelaunus.jpg|Maskeli yengeç, ``Corystes cassivelaunus`` Image:Liocarcinus vernalis.jpg|``Liocarcinus vernalis`` Image:Atelecyclus rotundatus museum.jpg|Çember yengeç, ``Atelecyclus rotundatus`` Image:Gecarcinus ruricola.jpg| Halloween yengeci, ``Geocarcinus ruricola`` Image:Stenorhynchus seticornis 2.jpg|Ok yengeci ``Stenorhynchus seticornis`` Image:Grapsus grapsus.JPG|"Sally lightfoot", ``Grapsus grapsus`` Image:Thia scutellata.jpg|``Thia scutellata`` Image:Spider crabs at the Kaiyukan Aquarium in Osaka close.jpg|Japon örümcek yengeçi ``Macrocheira kaempferi`` Image:Ocypode quadrata (2).jpg|Hayalet yengeç, ``Ocypode quadrata``

</gallery>

Benzer hayvanlar

Bazı diğer hayvan grupları da aynı zamanda yengeç diye adlandırılır yahut da isminde yengeç kelimesi geçer. Bunların içinde gerçek yengeçlerle müthiş derecede benzerlikleri olan fakat Anomura grubuna bağlı olan hermit yengeci, porselen yengeç ve kral yengeç`dir. İngiltere Gıda Standartları Kurumu kral yengecin "yengeç" olarak satılmasına izin verir&nbsp;<ref>cite web |url=http://www.food.gov.uk/multimedia/webpage/namesoffish |title=UK list of legal names for fish species |publisher=Food Standards Agency |date=2003-09-26</ref>

Referanslar

  • İngilizce wikipediden çeviri


Dış bağlantılar

commonsKat-ufak|Brachyura species-ufak|Brachyura



Kaynaklar

Vikipedi

yengeç

Osmanlıca yengeç kelimesinin Türkçe karşılığı.
t. Çok ayaklı ve yan yan yürüyen, başının iki tarafında iki kıskacı olan deniz veya durgun sularda yaşayan bir küçük hayvan.

yengeç

eklembacaklılardan, birinci ayak çifti iki kıskaç olarak gelişmiş, eti için avlanan, suda yaşayan bir böcek. zodyak üzerinde ikizler ve aslan burçları arasında bulunan burç. à zodyak.

yengeç

Türkçe yengeç kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. crab

yengeç

Türkçe yengeç kelimesinin Fransızca karşılığı.
crabe [le], bernard-l'ermite [le]

yengeç

Türkçe yengeç kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Krebs

Yengeç (Etika) sözleri

Etika tarafından albümünde söylenen Yengeç adlı şarkının sözleri.

Şuan herşeyi unutup derine gömdüm
Seni düşünüyorum yine deliye döndüm
Yaptığın herşeye bi kılıf uydur
Tabi gaza geliyon yine değişir uydun
Bizi soran oluyo diyorum yeni mi duydun
Benim her gece nedense bölünür uykum
Yapılan her yanlış gitti gücüme
Ben öfke depoladım mutlu günüme
Hadi biraz konuş yine tatlı diline
Kanıp ama bakıyorum canım hangi yüzüne
Koruyamıyosun ama karakterini
Bugün özlüyomusun sana salak dememi
Biraz varsa şerefin buna üzülmicen
Ya da dur biraz hadi uza kapat çeneni
Başlamıştı geçen kış bu aralıkta
Ve tatlı yüzüne kanıp bense hergün yanıldıkça
Seninle hayal kurdum inanmıştım sarıldıkça
Ve sende kaçıp gittin zor anımda sıkıldıkça
Bana ilk hata geldi bi gün mart ayında
O piçle buluşmuştun gidip seni takmayınca
Bana döndün fakat annen olayı anlayınca
Bende o gün nefret ettim benden saklayınca
Şok geçirdim en değerlim iş çevirdi arkamdan
Bitmişti zor geceydi duyulmazdı haykırmam
Her zamanda adamdım ve sağda solda saydırmam
O gün bile mutluluğunu dilemiştim tanrımdan
Ayrıldık gerçekler saçılmıştı meydana
Annen artık istemiyodu koşarlardı yardıma
Güllü nisa hepsi tek tek uğraşırdı unuttun
Ve suçlamıştın onlarıda hemde bir hiç uğruna
Öyle böyle derken bunlar atlatıldı tarih oldu
Hiç bi sorun yoktu birden amaçsızca trip koydu
Haziranın dördü kavga koptu yeniden ayrıldık
Ne kardeşin kaldı o gün ne sevgilin yalnızlık
Tek çıkışın karakterin çünkü hayli çocukca
Doğum gününü unutmayıp kutlamıştım koşupta
Güzel gündü o gün senle barışmıştık bilirsin
Af diledin hatalarını teker teker sayıpta
Zaman geçti bunaldın kavga edip ara verdin
O gün şehri terk ettim uzaklaştı dimi derdin
Tatilimde aklım fikrim sen olmuştu ne yazık ki
Bana karşı aşk dışında bitmeyen bi acı geldin
Döndüğümde karar verdik bi daha yoktu ayrılık
Sen iki hafta sonra tekrar gidip benden ayrılıp
Eskilerle konuşmuştun görmeseydim inanmazdım
Salak yerine koydun beni defalarca kandırıp
Meğer tipim kötüymüş ve aklı ondan karışmış
Gaz verirdi bi kaç kaşar yanına biraz yakışmış
On ay böyle saçma geçti bende biraz alıştım
Ve teşekkürler sayesinde bi kaç dostla tanıştım
Defalarca ağladın ve hayal ettin barışmayı
Son bi şanstı verdim onuda bitirmiştik çatışmayı
Hergün uyanıp istedim ki artık aklın karışmasın
İnat yaptın istedin ki kutuplarımız barışmasın
Yine bitti bu sefer tak etti canıma
Yakışmadım ben nedense yanına
Sana bıraktığım tek şey gece
Dinleyip her gece gelirsin yanıma
Artık yüzümü bile göremicen
Kusura bakma sana dönemicem
O kadar çok canım acıyo ki şuanda
Adını anıp bile sövemicem
Yaptığın son hata yakışmadı
Çünkü bu kadar ihanete alışmadım
Herkes hak ettiği gibi yaşıyo
Bense kendimle bile barışmadım
Nefret ediyomuş komik olma
Şuan beni dinlerken panik olcak
Çünkü acılarım kara borsa
Bunada kardeşlerim tabi tanık olcak
Hak etmedin beni yok olduk
10 ayda ilişkimiz bile bok oldu
Lan Boş kalıcak tabi o koltuk
Yaptığın hatada bi hayli çok oldu
Anıları kafamda uyutuyorum
Seni sadece gözümde büyütüyorum
Burcuna bile bakıp tutuluyorum
Seni git gide zamanla unutuyorum

İlgili konuları ara

Yanıtlar