Çeçenistan

Kısaca: Çeçenya (Çeçence: Нохчийн Республика / Nohçiyn Respublika), Rusya'nın içinde özerk cumhuriyet. Çeçenistan olarak da bilinir. Başkenti Grozni'dir. Kuzeybatısında Stavropol Kray, doğusunda ve güneyinde Dağıstan ile Gürcistan, batısında İnguşya ve Kuzey Osetya yer alır. ...devamı ☟

çeçenistan
çeçenistan

çeçenistan Haritası



Çeçenistan bayrağı
Çeçenistan bayrağı
Çeçenistan, Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında dağılmasından sonra İçkerya Çeçen Cumhuriyeti adıyla bağımısızlığını ilan etmesine rağmen sadece dönemin Taliban yönetimindeki Afganistan tarafindan ocak 2000'de tanındı. 1991'de yapılan seçimde ilk cumhurbaşkanı General Cahar Dudayev oldu.Boris Yeltsin sıkıyönetim ilan ederek savaşa devam etti. Temmuz 1992'de Çeçen-İnguş parlamentosu Latin alfabesini kabul etti. 1927'de Arap alfabesi kullanmak yerine Çeçen alfabesine geçtiler, Çeçenler Rusya ile federasyon anlaşmasını imzalamayı reddettiler.

1996'da çatışmalara son vermek amacıyla Zelimhan Yandarbiyev Ruslarla barış anlaşması imzaladı. O yıl geçici başbakan olarak Aslan Mashadov atandı. Ardından 1997'de rakibi Şamil Basayev'i geride bırakarak Çeçenistan İçkerya Cumhuriyeti'nin 2. cumhurbaşkanı oldu fakat 2005'te öldürüldü. Ölümünden sonra Argun'lu Abdul-Halim Sadulaev cumhurbaşkanı oldu fakat o da 17 Haziran 2006'da öldürüldü. Çeçen Cumhuriyeti İçkerya anayasasına göre şu andaki devlet başkanı Dokka Umarov'dur. Uluslararası kanunlara aykırı olarak Rus ordusunun işgali altında bulunan İçkerya'da eski bir boksör olan Ramazan Kadirov'da Rusya tarafından, Rus yanlısı kukla hükümetin başına getirilmiştir. Meşru İçkerya güçleri ile Rus kuvvetleri ve bunların desteğinde ki kukla yönetim güçleri arasında ki savaş halen devam etmektedir. Ayrıca direniş lideri Dokka Umarov 5 müslüman kafkas bölgelerinin birleşerek Kafkasya Emirliğini kurduğunu 28.10.2007 yılında ilan etmiştir.

Coğrafi konum



Çeçenistan'ın konumu
Çeçenistan'ın konumu
Büyük Kafkas Dağlarının kuzey kanadında yer alır. 19.300 km2'lik alanı üç coğrafi bölgeye ayrılır. Birinci bölgeyi, doruk çizgisi cumhuriyetin güney sınırını çizen Kafkaslar oluşturur. İkinci bölge, Terek ve Sunja ırmaklarının geniş vadilerinden oluşur. Kuzeydeki üçüncü bölge ise Nogay bozkırının engebeli düzlüklerinden oluşur.

Tarihçe

Çeçenler, 10.yüzyıldan sonra uzun bir dönem boyunca Ortodoks rahiplerin yönetiminde yaşadılar. 17. Yüzyılda bölgede yayılmaya başlayan müslümanlık 19. Yüzyıl ortalarında birinci din durumuna geldi. Çeçenler, batıda aynı dili konuştukları İnguşların yaşadığı bölgenin 1774'te Rusya'nın eline geçmesiyle uzun yıllar diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslara karşı direndiler. 1917 Ekim devriminden sonra Terek-Dağıstan yerel hükümetine bağlandılar. 1920'de Sovyetler bölgede kesin denetimi sağladılar. 1991'de milli bağımsızlık hareketi başlattılar ve Rusya ile federatif mukaveleyi imzalamadılar. Yine aynı tarihte Çeçen ve İnguş cumhuriyetleri olmak üzere ikiye ayrılmışlardır.

Nüfusun etnik yapısı

Nüfusu 1.350.000'dir. % 82.9'u Çeçen % 10.9'u İnguş % 6.4'ü diğer halklardan oluşmaktadır. Savaştan önce Nüfusun yaklaşık yarısı Grozni ve diğer beş kent ve üç oblastta (vilayette ) bulunmaktaydı. Halen devam eden Çeçen-Rus savaşında büyük kayıplar verildiği için bu rakamlar sürekli değişmektedir.

Ekonomi

Çeçen ekonomisinin temeli petroldür. Petrol çıkarma tesisleri daha çok Grozni ile Gudermes arasındaki Sunja ile Terek Dağları'nda yer alır. Petrol boru hatları Hazar Denizi kıyısındaki Mohaçkale'ye, Karadeniz'de Tuapse'ye ve Donets Havzasına uzanır. Bölgede doğalgaz rezervleri önemli yer tutar. Sanayi ve ziraat orta düzeyde gelişme göstermiştir. Ulaşım ağırlıklı olarak demiryoluyla sağlanır. Demiryolu Terek ile Sunja vadilerini izleyerek Hazar Denizi kıyısındaki Astrahan ile Bakü'ye, Karadeniz kıyısındaki Tuapse'ye ve Azak denizindeki Rostov'a bağlanır.

Eğitim

Savaş öncesinde 3 üniversite, 12 teknikum ve 542 ortaokul vardı. Ve bu okullardan üniversitelerde 16.000, teknikumlarda 12.600 ve ortaokullarda 256.000 öğrenci öğrenim görmekteydi.

Kaynak

  • Vikipedi

Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

çeçenistan Haritaları

chechnya ve kafkaslar.png
chechnya ve kafkaslar.png

çeçenistan
2 yıl önce

Çeçenistan (Rusça: Чечня́; Çeçence: Нохчийчоь, Noxçiyçö), resmî adıyla Çeçen Cumhuriyeti (Rusça: Чече́нская Респу́блика; Çeçence: Нохчийн Республика, Noxçiyn...

Çeçenya, 17 Haziran, 1927, 1938, 1991, 1992, 1996, 1997, 1 Ocak, 1 Temmuz, 2005
2008 Çeçenistan Depremi
6 yıl önce

2008 Çeçenistan Depremi, 11 Ekim 2008 tarihinde UTC saat dilimine göre, 09.06'da meydana gelmiş olup, büyüklüğü 5.8 Mw olarak ölçülmüştür. 40 saniye süren...

Aslan Mashadov
2 yıl önce

Cumhuriyeti 3. cumhurbaşkanı ve Çeçenistan Bağımsızlık Mücadelesi'nin lideriydi. 1957 yılında, altı yaşındayken ailesi Çeçenistan'a döndü. 1972 yılında Tiflis...

Aslan Mashadov, 1951, 1957, 1972, 1992, 1996, 1997, 1999, 2001, 2005, 21 Eylül
Kafkasya Emirliği
2 yıl önce

Çeçen Cumhuriyeti'nin ardılı kabul edilen, 31 Ekim 2007 tarihinde eski Çeçenistan lideri Dokka Umarov tarafından ilan edilen devlettir. Devlete bağlı askeri...

Şamil Basayev
2 yıl önce

Rusya'nın Çeçenistan'ı yeniden işgali üzerine Çeçenistan'a dönerek 'Doğu Cephesi Komutanlığı' görevini sürdürmeye başlamıştır. İkinci Çeçenistan savaşı sırasında...

ݞamil Basayev, ݞamil Basayev
Çeçenler
2 yıl önce

1850’lerdeki Kafkas savaşları sırasında Çeçenistan’dan göç edenlerin torunlarıdır. Bu dönemde Rusların ele geçirdiği ve Çeçenistan ile Kuzey Osetya topraklarının...

Çeçenler, Rusya Federasyonu, Çeçenya
Kizlyar
6 yıl önce

bölgesinin yönetim merkezi olan bir kenttir. Nüfusu 50.000 civarıdır. Çeçenistan ile sınır komşusudur. Şarap ve konyaklarıyla meşhurdur. Kizlyar Konyak...

Kizlyar, Buynaksk, Dagestanskiye Ogni, Dağıstan, Derbent, Dağıstan, Izberbash, Kaspiysk, Khasavyurt, Kızılyurt, Mahaçkale, Yuzhno-Sukhokumsk